II FSK 1686/17Odpowiedzialność członka zarządu zaległości podatkowe VAT 16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie. Decyzja ta dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki Z. w B. za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 134 w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 O.p., argumentując, że został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu z powodu doręczenia postanowienia o przedłużeniu terminu na nieaktualny adres. NSA uznał ten zarzut za niezasadny, wskazując, że naruszenia prawa procesowego, o ile mają postać kwalifikowaną, mogą być podstawą wznowienia postępowania (art. 240 O.p.), a nie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.). Kolejne zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów o właściwości miejscowej organów podatkowych (art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 17 § 1 i 17a O.p.). Skarżący twierdził, że organem właściwym do wydania decyzji o jego odpowiedzialności był inny urząd skarbowy, ponieważ spółka, której był członkiem zarządu, została wykreślona z KRS przed wydaniem decyzji. NSA odrzucił ten argument, powołując się na orzecznictwo i przepisy Ordynacji podatkowej (art. 17a O.p.), które wskazują, że właściwość organu ustala się ze względu na podatnika (spółkę), a nie osobę trzecią, i nie jest ona uzależniona od istnienia podatnika w dacie orzekania. Sąd podkreślił, że art. 17b O.p. dotyczący następstwa prawnego nie miał zastosowania. Ostatnie zarzuty dotyczyły braku ustaleń co do miejsca wykonywania czynności opodatkowanych przez spółkę i niewłaściwej wykładni art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. NSA uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż właściwość miejscową organu podatkowego w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu wyznaczała siedziba spółki w B., co potwierdzały zgłoszenia identyfikacyjne, rejestracyjne, deklaracje VAT, usługi podnajmu oraz zgłoszenia syndyka masy upadłości. Sąd stwierdził, że spółka prowadziła działalność pod adresem w B., co czyniło Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. właściwym miejscowo organem. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości organów podatkowych w sprawach odpowiedzialności osób trzecich, rozróżnienie między stwierdzeniem nieważności a wznowieniem postępowania w kontekście wad procesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zaległości VAT spółki, która została wykreślona z KRS. Interpretacja przepisów o właściwości miejscowej i trybach nadzwyczajnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie prawa procesowego, takie jak pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie prawa procesowego, o ile ma postać kwalifikowaną, może być podstawą do wznowienia postępowania (art. 240 O.p.), ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji. Tryby te są konkurencyjne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że pojęcie rażącego naruszenia prawa w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. odnosi się do naruszenia prawa materialnego, podczas gdy naruszenia prawa procesowego, jeśli są kwalifikowane, stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Te tryby są odrębne i nie można stosować ich zamiennie.
Jak ustala się właściwość miejscową organu podatkowego w sprawie orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, w szczególności gdy podatnik (spółka) został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową organu podatkowego w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej ustala się według organu właściwego dla podatnika (spółki), a nie osoby trzeciej. Nie ma znaczenia, czy podatnik istniał w dacie orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 17a O.p., który stanowi, że organem właściwym jest organ właściwy dla podatnika. Orzecznictwo potwierdza, że właściwość tę ustala się ze względu na miejsce zamieszkania lub adres siedziby podatnika, a nie osoby trzeciej. Fakt wykreślenia spółki z KRS nie wpływa na tę zasadę.
Czy dla ustalenia właściwości miejscowej organu podatkowego w sprawie VAT, w sytuacji gdy spółka podała dwa adresy prowadzenia działalności, decydujący jest adres siedziby spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spółka prowadzi działalność na terenie objętym działaniem dwóch lub więcej urzędów skarbowych, właściwość miejscową ustala się ze względu na adres siedziby.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym dla osób prawnych właściwość miejscową ustala się ze względu na adres siedziby. W analizowanej sprawie spółka zarejestrowała siedzibę w B. i prowadziła tam działalność, co czyniło Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. właściwym miejscowo organem.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
O.p. art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
O.p. art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Nieważność decyzji stwierdza się, gdy została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
O.p. art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Nieważność decyzji stwierdza się, gdy została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.
ustawa o VAT art. 3 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Właściwość organu podatkowego dla podatnika ze względu na miejsce wykonywania czynności opodatkowanych.
ustawa o VAT art. 3 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W przypadku wykonywania czynności na terenie objętym działaniem dwóch lub więcej urzędów, właściwość dla osób prawnych ustala się ze względu na adres siedziby.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa sposób rozstrzygnięcia w razie stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 148
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy miejsca doręczania pism osobom fizycznym.
O.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
O.p. art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Podstawa wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
O.p. art. 240 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Wznowienie postępowania następuje m.in. gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
O.p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Ustalanie właściwości miejscowej organów podatkowych według miejsca zamieszkania lub adresu siedziby podatnika.
O.p. art. 17a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Organem właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ właściwy dla podatnika.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.c. art. 41
Kodeks cywilny
Określa siedzibę osoby prawnej.
K.s.h. art. 166 § 1
Kodeks spółek handlowych
Obowiązek rejestracji siedziby spółki w rejestrze przedsiębiorców.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez oddalenie skargi, mimo że decyzja była wydana z rażącym naruszeniem prawa przez naruszenie zasady czynnego udziału stron i braku informacji o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. • Naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 247 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 § 1 i 17a O.p. poprzez wadliwe ustalenie organu miejscowo właściwego do orzekania o odpowiedzialności skarżącego. • Naruszenie art. 3 § 1 i § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez zaniechanie rozważenia, na terenie jakiego Urzędu Skarbowego były wykonywane czynności spółki. • Naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez wadliwą wykładnię przepisów i stwierdzenie, że Naczelnik Urzędu Kontroli Skarbowej w B. był organem właściwym.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie rażącego naruszenia prawa użyte w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. ustawa łączy z naruszeniem prawa materialnego, natomiast naruszenia prawa procesowego, o ile mają postać kwalifikowaną, mogą być podstawą uruchomienia innego nadzwyczajnego trybu postępowania, a mianowicie trybu wznowienia postępowania (art. 240 O.p.) • Tryby te – z uwagi na odmienny charakter podstaw ich uruchomienia – są konkurencyjne, nie można więc stwierdzić nieważności decyzji z powodu naruszenia prawa procesowego, podobnie jak nie można poddać decyzji weryfikacji w trybie wznowienia postępowania z powodu naruszenia prawa materialnego. • zarówno art. 17 § 1 o.p., jak też obowiązujący od 1 stycznia 2003 r. art. 17a o.p. nie wskazują, że właściwość organu podatkowego należy ustalać w oparciu o miejsce zamieszkania albo siedzibę osoby trzeciej • organem podatkowym do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej właściwy był organ ze względu na miejsce zamieszkania, albo adres siedziby podatnika lub płatnika, a nie ze względu na miejsce zamieszkania (adres siedziby) osoby trzeciej
Skład orzekający
Tomasz Kolanowski
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Kalamala
sędzia
Agnieszka Krawczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów podatkowych w sprawach odpowiedzialności osób trzecich, rozróżnienie między stwierdzeniem nieważności a wznowieniem postępowania w kontekście wad procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zaległości VAT spółki, która została wykreślona z KRS. Interpretacja przepisów o właściwości miejscowej i trybach nadzwyczajnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, takich jak właściwość organów i możliwość kwestionowania decyzji ostatecznych. Jest to interesujące dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Nieważność decyzji czy wznowienie postępowania? Kluczowe rozróżnienie w prawie podatkowym.”
Sektor
finansowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.