II FSK 1638/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2018-06-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-06-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alina Rzepecka Andrzej Jagiełło /sprawozdawca/ Tomasz Zborzyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SA/Lu 611/15 - Wyrok WSA w Lublinie z 2015-12-30 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji Powołane przepisy Dz.U. 2015 poz 613 art. 67a § 1 pkt 3, art. 233 § 1 pkt 1, art. 67b § 1 pkt 1 , art. 67 a § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Alina Rzepecka, Protokolant Joanna Legieć, po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 611/15 w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 30 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 30 marca 2015 r. nr [...], 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz B. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1 450 (słownie: tysiąc czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie UZASADNIENIE 1.1 Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 611/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę B. Sp. z o.o. w W. (dalej: Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 30 marca 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowej. 1.2 Przedstawiając stan prawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Spółka wniosła o umorzenie w całości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2010 - 2012 r. w kwocie 884.640 zł. Spółka podała, że korzystała ze zwolnienia w podatku od nieruchomości, które utraciła wobec niezrealizowania zamierzonej inwestycji. W związku z tym złożyła korekty deklaracji na podatek od nieruchomości oraz uiściła zaległość podatkową. Nadto wyjaśniła, że jest w trakcie inwestycji na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej E., której efektem ma być uruchomienie produkcji zamknięć do puszek, co wygeneruje koszty inwestycji w kwocie ok. 200.000.000 zł w terminie od 2014 r., przy czym straty związane z jej realizacją będzie ponosić przez kolejne 7 lat od uruchomienia produkcji. Inwestycja przyniesie wymierne korzyści dla regionu, w tym utworzenie 110 miejsc pracy. Za udzieleniem ulgi przemawia więc zarówno ważny interes podatnika, jak i interes społeczny. Prezydent Miasta Lublina odmówił udzielenia ulgi, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję tego organu. Organy dokonały analizy sytuacji finansowej Spółki oraz perspektyw jej rozwoju i podniosły, że w związku z funkcjonowaniem w ramach międzynarodowej grupy kapitałowej nie grozi jej ryzyko utraty płynności finansowej. Na tym tle Kolegium zwróciło uwagę, że niewątpliwie wnioskowane umorzenie zaległości wpłynęłoby korzystnie na sytuację finansową podatnika, niemniej jednak orzecznictwo ukierunkowuje pojęcie "ważnego interesu podatnika", o jakim mowa w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) – dalej: O.p., jako sytuacje nadzwyczajne, losowe zdarzenia, czynniki na które podatnik nie miał wpływu, które były niezależne. Ważny interes podatnika nie może polegać na unikaniu konsekwencji ryzyka gospodarczego oraz na przenoszeniu tego ryzyka na Skarb Państwa. Natomiast w okolicznościach sprawy naliczenie odsetek objętych wnioskiem wynikało ze strategii finansowej przyjętej przez Spółkę, która odstąpiła od realizacji zamierzonej inwestycji. Nadto, w ocenie Kolegium, posiadane środki finansowe wskazują, że spłata odsetek nie spowoduje znaczącego pogorszenia sytuacji finansowej Spółki. Kwota odsetek nie stanowi zagrożenia dla jej dalszego bytu i nie uniemożliwi dalszej działalność lub zdolności konkurowania na rynku. Jakkolwiek Spółka odnotowuje straty, to jednocześnie posiada środki finansowe na kontach bankowych i uzyskuje dochody z najmu nieruchomości, jak również planuje kosztowne inwestycje. Podnoszone okoliczności w postaci trudnej sytuacji finansowej w związku z realizacją inwestycji, w ramach której poniesie ona koszty przekraczające 200.000.000 zł oraz przewidywane korzyści dla regionu nie stanowią, zdaniem organu, w świetle sytuacji finansowej Spółki, nie tylko przesłanki ważnego interesu podatnika, ale również nie realizują przesłanki interesu publicznego. W skardze na decyzję Kolegium Spółka zarzuciła naruszenie: -art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez przyjęcie, że pojęcie ważnego interesu należy rozumieć wyłącznie jako sytuacje, w których brak możność spłaty zadłużenia wynika z działania czynników, na które podatnik nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a planowane, przyszłe wydatki inwestycyjne oraz przyszłe zatrudnienie nowych pracowników nie stanowią wystarczającej przesłanki do udzielenia ulgi; - art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 67b § 1 pkt 1 w zw. z art. 67a § 1 pkt O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i uznanie, że Spółka dysponuje środkami finansowymi, które mogą stanowić źródło spłaty powstałych odsetek za zwłokę bez ryzyka zagrożenia pogorszenia sytuacji finansowej; - art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, dokonanie błędnej jego oceny i przyjęcie, że zapłata odsetek nie spowoduje zagrożenia dla sytuacji finansowej Spółki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. 1.3 Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za niezasadną, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) – dalej: p.p.s.a. Sąd zauważył, że wniosek podatnika organ rozpatrywał w kontekście art.67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Stosownie do art. 67b § 1 pkt 2 O.p organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a O.p., które stanowią pomoc de minimis w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Organ podatkowy rozpoznając wniosek o udzielenie pomocy de minimis powinien zatem w pierwszej kolejności badać, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 67a § 1 O.p., a więc czy wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny. Dopiero wystąpienie tych przesłanek lub jednej z nich obliguje organ do badania dopuszczalności udzielenia pomocy publicznej na gruncie art. 67b § 1 pkt 2 O.p. W razie stwierdzenia przez organ podatkowy, że nie ma podstaw do udzielenia ulgi, ponieważ nie przemawia za tym ważny interes podatnika lub interes publiczny, traci sens ustalanie czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną. Przepisy prawa unijnego nie są bowiem – inaczej niż wskazuje Spółka – samodzielną podstawą do udzielenia pomocy publicznej, w tym de minimis, niezależnie od przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p. Odnosząc się do uznaniowego charakteru decyzji w przedmiocie udzielenia ulgi Sąd zauważył, że organ podatkowy jest skrępowany w zakresie przesłanek przyznania ulgi, ale działa w ramach uznania co do rozstrzygnięcia w razie stwierdzenia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W przypadku kontroli takiej decyzji sąd administracyjny nie może wkraczać w sferę samego uznania organów podatkowych. Sąd odnosząc się do zakresu pojęć ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego zauważył, że są to klauzule generalne, dające organowi margines swobody przy ich interpretacji oraz ocenie sytuacji faktycznej sprawy, które nie może być utożsamiana z uznaniem administracyjnym. W tym kontekście ocenił stanowisko organów jako zgodne z prawem. Organy podatkowe wnikliwe przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i ustaliły sytuację finansową Spółki, a ocenie tej nie można zarzucić dowolności. Sąd szczegółowo odniósł się do ustaleń w zakresie sytuacji finansowej Spółki oraz argumentacji organów co do wystąpienia przesłanek z art. 67a § 1 O.p. Jak wskazał, decyzja o zaprzestaniu kontynuowania inwestycji, w oparciu o którą Spółka korzystała ze zwolnienia z podatku od nieruchomości przez 3 lata, a którego utrata wygenerowała odsetki objęte wnioskiem, była jej świadomą decyzją. Przyjęcie natomiast określonej strategii gospodarczej nie może uzasadniać przerzucenia skutków takiej decyzji na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego poprzez udzielenie ulgi podatkowej. Przyznanie ulgi podatkowej jest odstępstwem od ogólnej, konstytucyjnie ugruntowanej zasady równości i powszechności opodatkowania. Nadto przy ocenie istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego należy uwzględnić nie tylko okoliczności powstania zaległości, ale także przede wszystkim aktualną w dacie orzekania sytuację ekonomiczną podatnika. Spółka posiada, zaś środki na uregulowanie odsetek od zaległości podatkowej, a udzielenie ulgi w postaci ich umorzenia stanowiłoby jej uprzywilejowanie względem innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Sam fakt realizacji nowej inwestycji, której koszty są niewątpliwie znaczne, a efekty jeszcze niepewne nie może sam w sobie uzasadniać przyznania ulgi. To do podatnika należy inicjatywa w zdobywaniu środków na pokrycie swoich zobowiązań i to podatnik podejmując decyzję o wydatkach w pierwszej kolejności ma obowiązek pozostawić sobie do dyspozycji środki na te zobowiązania. Konkludując Sąd stwierdził, że organy zgromadziły kompletny materiał dowodowy, który oceniły wyczerpująco i wnikliwie, po czym wyprowadziły z niego prawidłowe ustalenia, że sytuacja Spółki nie realizuje przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Okoliczność, że prezentuje ona odmienne stanowisko nie oznacza jeszcze, że ocena organu jest dowolna, niezgodna z prawem. 2.1 W skardze kasacyjnej od tego wyroku Spółka, zaskarżając go w całości zarzuciła: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez odmowę uchylenia decyzji SKO wydanej z naruszeniem przepisów art. 120, art. 122, art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 2 O.p. oraz przepisami Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis poprzez przeprowadzenie wadliwie postępowania dowodowego i nie ustalenia spełnienia przez Skarżącą warunków przewidzianych w przepisach wspólnotowych do przyznania jej pomocy de minimis. II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: 1. art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 pkt 2 O.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że stwierdzenie niespełnienia przez Skarżącą przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego wyłącza obowiązek zbadania przez organy podatkowe spełnienia przez Skarżącą przesłanek umorzenia przewidzianych w art. 67b § 1 pkt 2 O.p., co doprowadziło do niemającego podstawy prawnej zaniechania zbadania przez organy spełnienia przez skarżącą powyższych przesłanek; 2. art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 O.p. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że umorzenie odsetek od zaległości podatkowych, które stanowią pomoc de minimis dla podatnika prowadzącego działalność gospodarczą jest uzależniona od spełnienie przesłanek, o których mowa w przepisie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. tj. wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego podczas, gdy przepis art. 67a § 1 O.p. ma w takim przypadku zastosowanie jedynie w zakresie zastosowania rodzajów przewidzianych w tym przepisie ulg w spłacie zobowiązań; 3. przepisów Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis poprzez pominięcie ich normatywnej treści. Przy tak sformułowanych zarzutach Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., bądź uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 2.2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie złożyło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1 Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i z tego powodu należało ją uwzględnić. Skarga kasacyjna została oparta` na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. ale zasadnicza kwestia sporna sprowadza się do wskazania kryteriów według których przyznawana jest przedsiębiorcy pomoc de minimis i mających zastosowanie w tej materii przepisów prawa. Zdaniem Spółki, materialnoprawną podstawę udzielenia przedsiębiorcy pomocy de minimis stanowi art. 67b § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym ulga ta udzielana jest w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego tj przepisach Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, a przepis art. 67a § 1 O.p. ma zastosowanie jedynie w zakresie rodzajów przewidzianych w nim ulg w spłacie zobowiązań. W związku z tym przesłanki udzielenia tej ulgi nie stanowi zarówno ważny interes podatnika, jak i interes publiczny. Z kolei Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów podatkowych, wedle którego w takim przypadku zastosowanie mają łącznie przepisy art. 67a § 1 i art. 67b § 1 pkt 2 O.p. Rozpatrując wniosek o udzielenie pomocy de minimis należy zatem w pierwszej kolejności badać, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 67a § 1 O.p., a więc czy wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny. Dopiero wystąpienie jednej z tych przesłanek (lub obu) obliguje organ do badania dopuszczalności udzielenia pomocy publicznej na gruncie art. 67b § 1 pkt 2 O.p. Zagadnienie to w przeszłości w orzecznictwie sądów administracyjnych było postrzegane niejednolicie. Stanowisko tożsame ze stanowiskiem przyjętym przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie wyraził np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2014 r. , sygn. akt II FSK 532/14 (cyt. wyroki dost. na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże ostatecznie ukształtowała się odmienna, jednolita linia orzecznicza, zbieżna ze stanowiskiem prezentowanym przez Spółkę, zapoczątkowana wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2396/13. Tożsamy pogląd wyrażony został następnie min. w wyrokach NSA: z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2842/13; z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1561/14; z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2741/14; z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 805/15 oraz z dnia 4 lipca 2017 r. , sygn. akt II FSK 514/17. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychylił się do tego jednolitego poglądu i dlatego zasadne będzie odwołanie się do argumentacji zawartej w przywoływanym wyroku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2396/14. Zasadniczy problem, jaki należało wyjaśnić w kontekście przedstawionego zagadnienia, to relacje między przepisami art. 67b § 1 pkt 2, a art. 67a § 1 O.p. W myśl art. 67a § 1 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może: odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty (pkt 1), odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a (pkt 2), umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną (pkt 3). Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zarysowanego na wstępie problemu interpretacyjnego, ma wyjaśnienie znaczenia użytego przez ustawodawcę w przytoczonym przepisie zwrotu "z zastrzeżeniem art. 67b". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. akt I FPS 3/09, iż "sformułowanie z zastrzeżeniem oznacza, że przepis tekstu prawnego interpretuje się uwzględniając treść innych przepisów, które mogą modyfikować zakres przepisu interpretowanego. To, czy w efekcie uwzględnienia przepisu modyfikującego powstanie sytuacja zawężenia, czy rozszerzenia zakresu danego przepisu, zależy od treści tego przepisu, którego uwzględnienia owo zastrzeżenie wymaga". Słuszna zatem wydaje się teza, że regulacja, do której stosowania w określonym stanie faktycznym "odsyła" dany przepis, poprzez zawarte w nim określenie "z zastrzeżeniem", stanowi lex specialis, w stosunku do normy ogólnej (odsyłającej). Taką normą ogólną jest art. 67a O.p. W konsekwencji norma uznana za lex specialis (art. 67b O.p.) wyłącza stosowanie normy ogólnej, w takim zakresie, w jakim w swojej treści nie odwołuje się do stosowania normy ogólnej. W literaturze zauważa się, iż uchylenie "nie oznacza, że norma uchylana, a więc lex generalis, w ogóle traci moc obowiązującą, a oznacza tylko to, że nie znajduje ona zastosowania w zakresie regulowanym przez lex specialis w przypadku zbiegu tych norm" (por. B. Wojciechowski (w:) R. L. Leszczyński, B. Wojciechowski, M. Zirk-Sadowski, System prawa administracyjnego. Wykładnia w prawie administracyjnym, t. 4, Warszawa 2012, s. 437). Art. 67b § 1 in initio stanowi: "Organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a (...)". Zawarte w art. 67b § 1 odesłanie do art. 67a odnosi się zatem tylko do rodzajów ulg podatkowych, jakie ta ostatnia regulacja przewiduje. Wyraźnie na to wskazują sformułowania: "może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a". Tylko takie rozumienie analizowanego przepisu ma gramatyczny sens. W konsekwencji przedsiębiorca wnioskując o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, na podstawie art. 67b § 1 O.p., może wskazać jedną z form ulgi, przewidzianą w art. 67a. Z odesłania zawartego w art. 67b nie wynika natomiast, by organ podatkowy, rozpatrując wniosek o udzielenie pomocy na podstawie art. 67b § 1 pkt 2 i 3 O.p. był zobowiązany do analizowania określonych w art. 67a przesłanek zastosowania ulg podatkowych tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego Reasumując, materialno-prawną podstawą rozpatrzenia wniosku o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, które stanowią pomoc de minimis dla podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, jest art. 67b § 1 pkt 2 O.p. Norma zawarta w art. 67a znajduje w takim przypadku zastosowanie jedynie w zakresie przewidzianych w tym przepisie rodzajów ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Wobec tego zasadny jest, sformułowany w skardze kasacyjnej, zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z 67a § 1 pkt 3 O.p. W art. 67b § 1 pkt 2 O.p. zawarte zostało odesłanie, co do zakresu i zasad udzielania ulg, do bezpośrednio obowiązujących aktów prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. W stanie faktycznym niniejszej sprawy takim aktem prawa wspólnotowego jest Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.U.U.E.L.2013.352.1). Stosownie do art. 8 Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2014 r. i jest ono w całości wiążące i bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Zgodnie z Rozporządzeniem, rozpatrzenie wniosku przedsiębiorcy o udzielenie pomocy de minimis wymaga w pierwszej kolejności weryfikacji, czy ogólna kwota pomocy de minimis przyznana temu podmiotowi nie przekroczy dopuszczalnego pułapu a nadto, czy nie zachodzi przypadek wyłączenia stosowania przepisów tego aktu (art. 1) . Zgodnie z regulacją zawartą w pkt 3 preambuły oraz w art. 3 ust. 2 całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez jedno państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 200.000 EUR w okresie trzech lat podatkowych (w przypadku przedsiębiorcy działającego w sferze usług transportowych - 100.000 EUR). Pułap ten ma zastosowanie bez względu na formę udzielanej pomocy oraz jej cel. Istotna z tego punktu widzenia jest także sformułowana w art. 2 pkt 2 na użytek tego aktu definicja "jednego przedsiębiorstwa". Rozporządzenie to zawiera nadto regulacje odnoszące się min. do celów pomocy de minimis, ograniczenia jej zakresu, wyłączenia dopuszczalności jej udzielania (Preambuła, art. 1 i art. 3), obliczania ekwiwalentu dotacji brutto (art. 4). W przeciwieństwie do uprzednio obowiązującego w tej materii Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. (por.: pkt 7 preambuły oraz art. 1 ust. 1 lit. h) Rozporządzenie nr 1407/2013 nie wyklucza natomiast dopuszczalności stosowanie tego aktu do "pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym znajdujących się w trudnej sytuacji". Postępowanie podatkowe zainicjowane wnioskiem podatnika o udzielenie pomocy de minimis, polegającej na umorzeniu zaległości podatkowej ( w tym wypadku odsetek) , winno zatem zostać przeprowadzone z uwzględnieniem zakresu i warunków przewidzianych w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. W przypadku potwierdzenia, że wnioskodawca spełnia kryteria wynikające z tego aktu prawa wspólnotowego, organ w ramach uznania administracyjnego uprawniony jest do wyboru określonej alternatywy decyzyjnej (uwzględnienia wniosku podatnika albo odmowy zastosowania ulgi). W tym przypadku organ może przyjąć różne kryteria wyboru, np. uwzględnić okoliczności społeczne, ekonomiczne, dotychczasową postawę podatnika w zakresie wywiązywania się z obowiązków daniowych, a także zakres wnioskowanej ulgi. W każdym przypadku motywy wyboru alternatywy decyzyjnej winny zostać wskazane w uzasadnieniu decyzji. Tego wymogu organy podatkowe nie wypełniły i nie przeprowadziły żadnego postępowania ani rozważań w tym zakresie, ograniczając się do wykazania, że w sprawie nie wystąpiły przewidziane w art. 67a § 1 O.p. przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. W konsekwencji tego, wobec przedstawionej wyżej prawidłowej wykładni art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 O.p., stanowi to naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej oparty na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. 3.1 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 oraz art. 193 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i uwzględniając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Pełny tekst orzeczenia
II FSK 1638/16
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.