II FSK 1498/25Oddalenie skargi kasacyjnej podatek dochodowy nadpłata
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku. Przedmiotem sporu było określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. oraz odmowa stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym bezpodstawne uznanie jego twierdzeń za nieudowodnione i niewiarygodne, mimo przedłożenia materiału dowodowego. Kwestionował również zakres kontroli sądu administracyjnego oraz sposób oceny stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych sądów administracyjnych i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi były bezzasadne, ponieważ WSA dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie można za jego pomocą skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego stanu faktycznego. Sąd szczegółowo odniósł się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187 § 1, 121 § 1 i 2 O.p.), uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy. Podkreślono, że podatnik nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń o błędnym ewidencjonowaniu sprzedaży, a jego próby kwestionowania własnych paragonów fiskalnych i ksiąg podatkowych były nieuprawnione i niezgodne z przepisami. Sąd wskazał na brak dowodów na zniszczenie towarów czy organizację pokazów, a także na nieprawdopodobieństwo błędnego zaewidencjonowania tak dużej kwoty sprzedaży. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o nadpłacie (art. 72 § 1 pkt 1, art. 75 § 1, 3 i 4 O.p.) również uznano za niezasadne, gdyż podatnik nie zastosował właściwego trybu do korekty ewidencji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia ksiąg podatkowych, ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej, zasad oceny dowodów przez organy podatkowe oraz trybu kwestionowania tych ewidencji i wnioskowania o nadpłatę.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika prowadzącego działalność gospodarczą i stosującego kasę rejestrującą, który próbuje zakwestionować własne, wieloletnie zapisy ewidencyjne poza przewidzianymi prawem procedurami.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd administracyjny przekracza zakres swojej kognicji, dokonując oceny merytorycznej przyjętych rozwiązań zamiast kontroli zgodności z prawem?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. jest skuteczny tylko wtedy, gdy sąd przyjął inne kryterium kontroli niż legalność lub nie zastosował środków przewidzianych prawem.
Uzasadnienie
Przepisy ustrojowe określają zakres kognicji sądów administracyjnych. Zarzut naruszenia tych przepisów wymaga wskazania konkretnego przepisu prawa, który powinien być uwzględniony, lub przepisu wskazującego inne kryterium kontroli niż zgodność z prawem.
Czy wadliwość uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji może stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w określonych sytuacjach, gdy uzasadnienie uniemożliwia kontrolę instancyjną, nie wiadomo jaki stan faktyczny przyjęto za podstawę wyrokowania, lub obejmuje rozstrzygnięcie nieujęte w sentencji. Nie można za jego pomocą zwalczać prawidłowości przyjętego stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy podatkowej.
Czy organy podatkowe i sąd administracyjny prawidłowo oceniły materiał dowodowy w zakresie ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej i odmowy stwierdzenia nadpłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe i sąd meriti prawidłowo oceniły działania podjęte w ramach gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Podatnik nie wykazał, że paragony fiskalne nie odzwierciedlały faktycznej sprzedaży, a jego próby kwestionowania własnych ewidencji były nieuprawnione.
Uzasadnienie
Podatnik nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń o błędnym zaewidencjonowaniu sprzedaży (np. protokołów zniszczeń, dowodów na organizację pokazów). Kwestionowanie własnych ksiąg i paragonów poza trybem przewidzianym przepisami prawa jest niedopuszczalne. Organy prawidłowo oceniły całokształt dowodów, uwzględniając m.in. płatności gotówką i marżę na sprzedawanych towarach.
Czy podatnik może skutecznie wnioskować o stwierdzenie nadpłaty poprzez kwestionowanie wartości dowodowej własnych ksiąg i paragonów po upływie lat, poza przewidzianym prawem trybem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może zastąpić trybu przewidzianego przepisami prawa (np. dotyczącego korekty ewidencji lub zwrotów towarów) wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, szczególnie po upływie wielu lat i bez zastosowania właściwych procedur.
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej i rozporządzeń wykonawczych określają szczegółowe zasady prowadzenia ksiąg, ewidencjonowania obrotu kasą rejestrującą, korygowania błędów i stwierdzania nadpłaty. Niestosowanie się do tych trybów uniemożliwia późniejsze skuteczne kwestionowanie prawidłowości tych ewidencji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (24)
Główne
O.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 75 § §1, 3 i 4
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 184
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 20 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących art. 3 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących art. 3 § ust. 5
O.p. art. 193 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 204 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a)
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 75 §1, 3 i 4 O.p. poprzez bezpodstawne uznanie, że twierdzenia Skarżącego w zakresie podstaw dokonania i stwierdzenia nadpłaty są nieudowodnione i niewiarygodne. • Naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez przekroczenie zakresu sprawowania kontroli przez sądy administracyjne. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób budzący wątpliwości co do kontroli legalności. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, podczas gdy decyzje organów powinny być uchylone z powodu naruszenia art. 72 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 75 § 1, 3 i 4 O.p. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, podczas gdy decyzje organów powinny być uchylone z powodu naruszenia art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. w zw. z art 121 § 1 i 2 O.p.
Godne uwagi sformułowania
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że w sprawie przerzucono na podatnika ciężar dowodzenia, a organ nie zebrał pełnego materiału dowodowego. • W istocie zarzuty te sprowadzają się do nieuwzględnienia stanowiska Skarżącego, który zakwestionował własne działania związane z ewidencjonowaniem sprzedaży na kasie rejestrującej twierdząc, że nie dokumentują one w części sprzedaży na rzecz klientów detalicznych. • Skarżący próbuje w sposób nieuprawniony kwestionować wartość dowodową prowadzonych przez siebie ksiąg i ewidencji poza jakimkolwiek trybem wynikającym z przepisów prawa podatkowego. • Podstawowym dokumentem ewidencyjnym dla ustalenia dochodu osoby prowadzącej działalność gospodarczą, która prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów są zatem zapisy dokonywane w tej księdze podatkowej, która z mocy art. 193 § 1 O.p. w sytuacji, gdy jest prowadzona rzetelnie i w sposób niewadliwy, stanowi dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Paweł Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia ksiąg podatkowych, ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej, zasad oceny dowodów przez organy podatkowe oraz trybu kwestionowania tych ewidencji i wnioskowania o nadpłatę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika prowadzącego działalność gospodarczą i stosującego kasę rejestrującą, który próbuje zakwestionować własne, wieloletnie zapisy ewidencyjne poza przewidzianymi prawem procedurami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie dokumentacji księgowej i stosowanie się do procedur podatkowych. Pokazuje też, że sądy administracyjne skrupulatnie badają dowody i nie akceptują prób obejścia prawa.
“Czy można zakwestionować własne paragony fiskalne po latach? NSA wyjaśnia, dlaczego nie zawsze się to opłaca.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.