II FSK 1413/10

II FSK 1413/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-06-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz
Bogdan Lubiński /sprawozdawca/
Stanisław Bogucki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Ke 108/10 - Wyrok WSA w Kielcach z 2010-04-01
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
art. 33 pkt 1, art. 34 par. 1, art. 29 par. 1.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędziowie: NSA Antoni Hanusz, NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 1 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Ke 108/10 w sprawie ze skargi K. [...] spółki jawnej w likwidacji z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 3 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz K. [...] spółki jawnej w likwidacji z siedzibą w K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w K. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 1 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 108/10, mocą którego uchylono zaskarżone przez Agencję Celną K. J. G., A. P. Sp. j. w likwidacji w K. postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. oraz poprzedzające je postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów.
W motywach orzeczenia Sąd podał, że postanowieniem z dnia 3 grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy postanowienie tego organu z dnia 19 października 2009 r. i tym samym odmówił uznania w całości zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym przez Agencję Celną K. J. G., A. P. Spółka jawna w likwidacji w K. (obecna nazwa wynikająca z odpisu KRS na dzień 6 stycznia 2010 r.: K. S. S. K. J. G. i A. P. Spółka Jawna w likwidacji w K.).
W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał w dniu 27 września 2007 r. decyzję określającą kwotę wynikającą z długu celnego, będącą podstawą do dochodzenia zobowiązania. Decyzja ta została zarejestrowana w dniu 27 września 2007 r., a następnie doręczona, co jest równoznaczne z powiadomieniem o kwocie zarejestrowanych należności.
Decyzją z dnia 27 listopada 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. w części dotyczącej określenia kwoty odsetek wyrównawczych i określił poprawnie wysokość tych odsetek, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Decyzja ta stała się ostateczna, prawomocna i wymagalna.
W ocenie wierzyciela, zarówno organ pierwszej instancji, tj. Naczelnik Urzędu Celnego w K., jak i organ odwoławczy, badał z urzędu zgodność z prawem wydawanych przez siebie orzeczeń pod kątem art. 226 i art. 230 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm., dalej Kodeks celny). Stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 27 września 2007 r. jest ostateczna i w tej kwestii wierzyciel nie ma prawa po raz kolejny rozpatrywać sprawy określenia długu celnego.
Odnosząc się do zarzutu mającego unormowanie w art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.) Dyrektor Izby Celnej w K. wyjaśnił, że może on opierać się wyłącznie na okolicznościach, które zaszły po wydaniu tytułu wykonawczego. Wynika to wprost z treści art. 29 § 1 ww. ustawy, który zakazuje organowi egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wobec tego zarzuty naruszenia art. 226 § 4 oraz art. 230 § 1 i § 4 Kodeksu celnego, dotyczące kwestii już rozstrzygniętych i ostatecznych, wierzyciel uznał za bezzasadne.
Organ, wskazując na treść art. 242 § 4 i § 5 Kodeksu celnego wyjaśnił, że termin przedawnienia dochodzenia należności wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 27 września 2007 r. rozpoczął się w dniu zarejestrowania kwoty długu celnego, tj. 27 września 2007 r. W wyniku braku zapłaty wierzyciel może dochodzić swoich praw na drodze egzekucji administracyjnej do dnia 27 września 2012 r.
W związku z tym, w ocenie organu, bezzasadny pozostaje również zarzut naruszenia art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, gdzie zarzuciła naruszenie:
- art. 226 § 4 oraz 230 § 1 i 4 Kodeksu celnego w zw. z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, poprzez nieuwzględnienie w treści rozstrzygnięcia wynikających z nich norm,
- art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez zastosowanie go w sprawie stanowiska wierzyciela, czego przepis ten nie przewiduje,
- art. 34 § 1a u.p.e.a. poprzez przyjęcie niedopuszczalności zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu w zakresie, w którym przepis tego nie przewiduje,
- art. 77 § 1 i art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia będącego w dyspozycji wierzyciela materiału dowodowego w postaci dokumentów z akt sprawy, w wyniku której wydano decyzję, w oparciu o którą wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy, a z których wynikają okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie rozstrzygnięcia co do zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu przedawnienia i kwestii zastosowania w stanie faktycznym sprawy przepisów art. 226 § 4 oraz 230 § 1 i 4 Kodeksu celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn, niż w niej podniesione.
Wskazał, że podstawą zarzutu podniesionego przez Spółkę jest przedawnienie obowiązku co do należności objętej tytułem wykonawczym. Przedawnienie, w ocenie Skarżącej, jest konsekwencją powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu należności celnych po upływie terminu określonego w art. 230 § 4 Kodeksu celnego. Powyższe uchybienie powoduje bezskuteczność doręczenia decyzji wymiarowej, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Istota sporu sprowadzała się do zatem do rozstrzygnięcia, czy Dyrektor Izby Celnej w K., jako wierzyciel, w sposób uprawniony odmówił uwzględnienia zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Organ, nie podzielając podniesionego przez Spółkę zarzutu przedawnienia, przyjmując za datę zarejestrowania należności wynikających z ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 27 września 2007 r. datę jej wydania, uznał, że należności mogą być dochodzone do dnia 27 września 2012 r. Choć skarga nie zwalczała powyższego poglądu, dokonana przez Sąd z urzędu kontrola w tym zakresie wykazała niepoprawność stanowiska organu co do daty zarejestrowania należności, a w konsekwencji błędnego uznania, że należności wynikające z długu celnego można dochodzić do 2012 r.
Zgodnie z przepisem art. 226 § 1 Kodeksu celnego, każda kwota należności wynikających z długu celnego jest obliczana przez organ celny z chwilą uzyskania niezbędnych danych i zostaje zarejestrowana, o czym organ celny powiadamia dłużnika (art. 230 § 1 Kodeksu celnego). Celem instytucji powiadomienia, w rozumieniu tego przepisu, jest poinformowanie strony o konkretnych kwotach należności wynikających z długu celnego. Rejestracja, jak i powiadomienie o jej dokonaniu, to czynności materialno-techniczne, nie wymagające podejmowania odrębnych decyzji. Czynności te mogą być wykonane poprzez wydanie i doręczenie decyzji określającej należności celne. Stanowisko, że wydanie decyzji wymiarowej jest równoznaczne z zarejestrowaniem należności celnych, podziela także wierzyciel, przyjmując jako datę zarejestrowania dzień 27 września 2007 r. Organ pominął jednak wynikający z treści tej decyzji fakt, że w przedmiocie określenia długu celnego była wydana pierwotnie decyzja z dnia 22 października 2002 r., nr [...]. Decyzja ta konkretyzowała powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych i stanowiła podstawę zarejestrowania należności celnych, a przez doręczenie powiadamiała stronę o konkretnej kwocie z tego tytułu należnej. Nie ma znaczenia w ocenie Sądu okoliczność, że decyzja z dnia 22 października 2002 r. została uchylona przez organ odwoławczy. Uchylenie tej decyzji, a następnie wydawanie kolejnych decyzji w sprawie, jest konsekwencją stosowania przepisów procesowych i wywołuje jedynie skutki prawne procesowe. Skutek materialno-prawny w postaci zarejestrowania należności nastąpił już w dniu wydania pierwszej decyzji w sprawie. Powyższe oznacza, że data 27 września 2007 r. jako początek biegu terminu przedawnienia została przyjęta przez organ nieprawidłowo. W konsekwencji przedmiotowych należności można było skutecznie dochodzić jedynie do dnia 22 października 2007 r. Z przedłożonych akt nie wynika bowiem, aby termin dochodzenia należności został przerwany, zaś postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało w 2009 r. Oznacza to, że zarzut dłużnika oparty na art. 33 pkt 1 u.p.e.a jest uzasadniony.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi w przedmiocie bezskuteczności doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Przepisy Kodeksu celnego odrębnie regulują instytucję przedawnienia dochodzenia należności celnych oraz termin do wydania decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i powiadomienia dłużnika o zarejestrowanej kwocie należności celnych. Wydanie decyzji określającej kwotę długu celnego z naruszeniem przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego, zakazującego wydania decyzji w sytuacji, gdy upłynęły 3 lata od przyjęcia zgłoszenia celnego i korespondującego z nim przepisu art. 230 § 4 Kodeksu celnego, zabraniającego powiadomienie dłużnika o należnościach celnych po upływie 3 lat od powstania długu celnego, może być zwalczane w postępowaniu wymiarowym. Okoliczność ta nie może natomiast być przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia zarzutu. Dopóki decyzja, nawet wydana z naruszeniem przepisów prawa, nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być skuteczne zarzuty dotyczące naruszenia prawa przy jej wydaniu.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Celnej w K. zarzucił w oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 72 § 2, art. 226 § 1, art. 230 § 1 i art. 242 § 4 Kodeksu celnego w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. przez błędne przyjęcie, że:
- należności celne uległy przedawnieniu przed 20 listopada 2007 r., czyli przed datą określoną w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K., przez co Dyrektor miał nieprawidłowo odmówić uwzględnienia zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowania egzekucyjne;
- rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia należności, o jakich mowa w art. 242 § 4 Kodeksu celnego, rozpoczyna bieg z chwilą zarejestrowania długu celnego, rozumianego jako rejestracja decyzją, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Organ zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieprawidłowo przeprowadzoną kontrolę administracji i uchylenie zaskarżonych postanowień, choć postępowania nie były dotknięte wadami. Organ podkreślił, że Sąd nie wskazał wyraźnie, jakie przepisy prawa były przezeń naruszone i w jakim stopniu, tylko stwierdził ogólnie, że organy nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie.
Ponadto w oparciu o art. 153 P.p.s.a. Organ wniósł o wydanie oceny prawnej ze wskazaniem co do dalszego sposobu postępowania, gdyż sprawa ma nietypowy charakter.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone orzeczenie WSA w Kielcach odpowiada prawu, stąd skarga kasacyjna Dyrektora IC podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawowe zagadnienie sprawy, objęte zakresem podstaw kasacyjnych środka odwoławczego Dyrektora IC, sprowadza się do kwestii zbadania czy prawidłowa była ocena WSA w Kielcach, że doszło do naruszenia przez organ celny, będącego wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym, przepisów u.p.e.a.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia prawa materialnego, którego prawidłowa wykładnia determinuje prawidłowe zastosowanie, a tym samym wpływa na treść rozstrzygnięcia wydanego na podstawie przepisów postępowania, należy stwierdzić, że jest to zarzut chybiony. Ponieważ rozpoznawana sprawa dotyczy postępowania egzekucyjnego, to uwzględniając odrębność instytucjonalną tego postępowania od innych procedur administracyjnych (w tym celnej i podatkowej), należy rozpocząć ocenę zasadności skargi kasacyjnej od analizy art. 33 u.p.e.a., którego treść uwzględnił WSA w Kielcach (por. s. 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Przepis ten reguluje kwestię podstaw zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wśród których przewiduje w pkt 1 wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, w świetle powyższego przepisu nie istnieje żadna podstawa prawna dla przyjęcia, że wierzyciel nie ma obowiązku brać pod uwagę w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu przedawnienia obowiązku objętego egzekucją. Potwierdzają to wypowiedzi przedstawicieli doktryny, wypowiadających się na temat zarzutu przedawnienia, zgłaszanego na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. (por.: D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Wrocław 2006, s. 380; P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, s. 472).
Konstatując zatem, że w rozpoznawanej sprawie Spółka zgodnie z u.p.e.a. sformułowała swój zarzut w postępowaniu egzekucyjnym, należy ocenić, czy prawidłowo na tak podstawiony zarzut zareagował wierzyciel i organ egzekucyjny. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Uwzględniając imperatywny dla organ egzekucyjnego charakter stanowiska wierzyciela należy podzielić pogląd, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności. Rozpatrzenie zarzutów następuje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Obowiązek zwrócenia się przez organ egzekucyjny do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionego zarzutu uzależniony jest od rodzaju prowadzonej egzekucji oraz podstawy wniesionego zarzutu. W przypadku egzekucji o charakterze pieniężnym wierzyciel powinien zająć stanowisko w sprawie zarzutów w każdym przypadku, z wyjątkiem wniesienia zarzutu na podstawie przesłanki zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (por. D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Wrocław 2005, s. 328). Wyrażenie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postanowienie to powinno zostać wydane w terminie czternastu dni od dnia powiadomienia wierzyciela o wniesionych zarzutach. Uchybienie temu terminowi nakłada na organ egzekucyjny obowiązek wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu otrzymania ostatecznego postanowienia wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Odstąpienie przez organ egzekucyjny od obowiązku uzyskania wypowiedzi wierzyciela w sprawie zarzutów stanowi naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik prowadzonego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 911/96, publik.: ONSA 1998/4/148).
Mając na względzie wyżej przedstawiony obowiązek wierzyciela do przedstawienia swojego stanowisko względem zarzutu dłużnika, należy stwierdzić – jak zasadnie powołuje Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną – że w rozpoznawanej sprawie wierzyciel w zaskarżonych skargą do WSA w Kielcach postanowieniach pominął całkowitym milczeniem stanowisko zobowiązanego w zakresie podnoszonego zarzutu przedawnienia. Tym samym, w tych postanowieniach w ogóle brak stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu przedawnienia. Okoliczność ta w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądza definitywnie o tym, że w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez Dyrektora IC, doszło do istotnego dla wyniku sprawy naruszenia przepisów postępowania. Wbrew bowiem dyspozycji normy zawartej w art. 34 § 1 u.p.e.a. Dyrektor IC jako organ egzekucyjny wydał postanowienie stwierdzające bezzasadność zarzutu zobowiązanej Spółki, w sytuacji gdy nie dysponował stanowiskiem wierzyciela – stanowisko takie Dyrektora IC jako wierzyciela nie zostało przedstawione w toku postępowania egzekucyjnego, co było jego obowiązkiem w myśl w.w. przepisu u.p.e.a.
Bezzasadnie Dyrektor IC podnosi w skardze kasacyjnej, że nie był zobowiązany od badania podniesionego zarzutu przedawnienia na mocy art. 29 § 1 u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zaskarżone do WSA w Kielcach przez Spółkę postanowienia Dyrektora IC dotyczą stanowiska wierzyciela wyrażanego w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., a nie stanowiska organu egzekucyjnego, do którego adresowana jest norma zawarta w art. 29 § 1 tej ustawy. O ile bowiem organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to wierzyciel ma nie tylko takie prawo, ale i wynikający z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek, bez wypełnienia którego organ egzekucyjny nie może kontynuować postępowania egzekucyjnego (zgodnie z art. 34 § 4 tej ustawy jest zobowiązany zawiesić postępowanie). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić pogląd Spółki, że ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela. Natomiast wierzyciel, zajmując stanowisko w sprawie zarzutu, powinien działać zgodnie z przepisami prawa, a nie istnieje norma prawna, która pozwalałaby wierzycielowi na odmowę badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jak już stwierdzono, art. art. 29 § 1 u.p.e.a. zawiera normę adresowaną do organu egzekucyjnego, zwalniającą go z obowiązku badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, która to norma nie jest adresowana do wierzyciela. Stąd a contrario wynika, że obowiązek badania okoliczności związanych z zarzutem zobowiązanego, co do zasadności i wymagalności egzekwowanego obowiązku, spoczywa na wierzycielu. Tym samym wykładnia systemowa art. 34 § 1 i art. 29 § 1 u.p.e.a. oraz wykładnia funkcjonalna (uwzględnienie wiedzy poszczególnych podmiotów zaangażowanych w postępowanie egzekucyjne) potwierdzają powyższe odczytanie z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązku wierzyciela do przedstawienia stanowiska względem zarzutu przedawnienia, podnoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.
Dodatkowego argumentu dostarcza wykładnia systemowa wewnętrzna art. 34 u.p.e.a. Uwzględniając § 1a tego artykułu, należy stwierdzić, że nie przewiduje on niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu z tego powodu, że uzasadniające go okoliczności zaszły przed wydaniem tytułu wykonawczego. Ogranicza on jedynie zakres badania tych właśnie okoliczności, wyłączając z niego wyraźnie tylko niektóre z nich. Tym samym – jak trafnie podnosi Spółka - zarzut (zgłoszony zgodnie z art. 33 u.p.e.a.) jest niedopuszczalny i wierzyciel może go nie uwzględnić jedynie wówczas, gdy ten sam zarzut (a nie na przykład jakiekolwiek związane z nim okoliczności) jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w innym postępowaniu albo zarzut jest związany z okolicznością ustaloną lub określoną już w orzeczeniu, ale wyłącznie w zakresie wysokości należności pieniężnej. Wszelkie inne zarzuty dopuszczalne i zgłoszone zgodnie z art. 33 w.w. ustawy wierzyciel ma obowiązek zgodnie z art. 34 u.p.e.a. rozpatrzyć zgodnie z prawem i wszelką posiadaną wiedzą dotyczącą objętych nim okoliczności, ponieważ wierzyciela nie dotyczy ograniczenie wynikające z art. 29 § 1 tejże ustawy.
Reasumując, należy stwierdzić, że zasadnie WSA w Kielcach uchylił postanowienia Dyrektora IC, a to ze względu na w.w. naruszenia przepisów u.p.e.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle stwierdzonego naruszenia niezasadne jest dalsze badanie merytoryczne zarzutów materialnych skargi kasacyjnej. Nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania przy wydawaniu rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji. Przy ponownym rozpoznaniu Dyrektor IC powinien uwzględnić wskazania co do dalszego postępowania, sformułowane przez WSA w Kielcach oraz ocenę wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 i 3 oraz art. 209 P.p.s.a.