II FSK 1090/22Uchylenie wyroku akcje fantomowe ochrona podatkowa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.B. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. Spór dotyczył kwalifikacji przychodu uzyskanego przez skarżącego z tytułu tzw. akcji fantomowych. Organ podatkowy uznał, że przychód ten stanowi przychód ze stosunku pracy (art. 10 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o PIT), a nie przychód z kapitałów pieniężnych (art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT), jak rozpoznał go skarżący. Skarżący powoływał się na interpretację indywidualną wydaną dla płatnika (C), która kwalifikowała ten przychód jako kapitały pieniężne. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, uznając akcje fantomowe za element premiowania w ramach stosunku pracy i odrzucając argumentację dotyczącą ochrony wynikającej z interpretacji indywidualnej oraz art. 26a Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu. Sąd zgodził się z WSA co do kwalifikacji przychodu z akcji fantomowych jako przychodu ze stosunku pracy, podkreślając, że nie były to instrumenty pochodne w rozumieniu przepisów. Kluczowe znaczenie miało jednak rozstrzygnięcie dotyczące art. 26a Ordynacji podatkowej. NSA uznał, że błędne jest stanowisko WSA, iż dobrowolne wykonanie decyzji podatkowej przez skarżącego pozbawia go ochrony wynikającej z art. 26a O.p. Sąd podkreślił, że ochrona ta dotyczy sytuacji, gdy płatnik nie pobrał zaliczki na podatek, a podatnik następnie sam rozliczył podatek. Dobrowolne wykonanie decyzji organu, nawet jeśli kwestionowanej, nie jest tożsame z samoobliczeniem podatku w sposób zgodny z interpretacją indywidualną, która następnie została zakwestionowana przez organ. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 26a Ordynacji podatkowej w kontekście ochrony podatnika, kwalifikacja przychodów z akcji fantomowych oraz znaczenie interpretacji indywidualnych wydawanych dla płatników.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z akcjami fantomowymi i programem wynagradzania w konkretnej spółce. Interpretacja art. 26a O.p. może być stosowana w podobnych sytuacjach, gdy płatnik działał w oparciu o interpretację indywidualną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przychód uzyskany z tytułu tzw. akcji fantomowych, przyznanych członkom zarządu w ramach programu wynagradzania, powinien być kwalifikowany jako przychód ze stosunku pracy, czy jako przychód z kapitałów pieniężnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przychód z akcji fantomowych powinien być kwalifikowany jako przychód ze stosunku pracy, a nie z kapitałów pieniężnych, ponieważ nie stanowiły one instrumentów pochodnych w rozumieniu przepisów, a były elementem wynagrodzenia związanego z umową o pracę.
Uzasadnienie
Akcje fantomowe nie dawały praw akcjonariusza i były bezpośrednio związane z umową o pracę, stanowiąc element premiowania członka zarządu. Ich przyznanie i spieniężenie stanowiło zapłatę premii, a nie realizację praw z instrumentów pochodnych.
Czy podatnik, który dobrowolnie wykonał decyzję organu podatkowego określającą wysokość zobowiązania podatkowego, mimo posiadania interpretacji indywidualnej wydanej dla płatnika, która kwalifikowała przychód inaczej, może skorzystać z ochrony przewidzianej w art. 26a § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik może skorzystać z ochrony przewidzianej w art. 26a § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ dobrowolne wykonanie decyzji podatkowej nie jest równoznaczne z rezygnacją z tej ochrony, a sytuacja ta jest odmienna od samoobliczenia podatku przez podatnika.
Uzasadnienie
Ochrona z art. 26a O.p. dotyczy sytuacji, gdy płatnik nie pobrał zaliczki na podatek z uwagi na interpretację indywidualną, a podatnik następnie sam rozliczył podatek. Dobrowolne wykonanie decyzji organu, kwestionującej prawidłowość samoobliczenia, nie jest tożsame z samoobliczeniem podatku w sposób zgodny z interpretacją indywidualną. Podatnik nie traci ochrony, nawet jeśli wykonuje decyzję organu, która neguje prawidłowość jego pierwotnego rozliczenia.
Czy organ podatkowy może określić wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, mimo że podatnik może korzystać z ograniczenia odpowiedzialności na podstawie art. 26a § 1 O.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może określić prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, jednak w uzasadnieniu decyzji powinno znaleźć się wyliczenie ograniczające odpowiedzialność podatnika o niepobrane przez płatnika zaliczki.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kwalifikacja przychodu z akcji fantomowych jako przychodu ze stosunku pracy (pkt 1) lub z kapitałów pieniężnych (pkt 7).
u.p.d.o.f. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja przychodu ze stosunku pracy.
u.p.d.o.f. art. 17 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja przychodu z kapitałów pieniężnych, w tym z pochodnych instrumentów finansowych (pkt 10).
O.p. art. 26a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ograniczenie odpowiedzialności podatnika za podatek w przypadku zastosowania się płatnika do interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określenie wysokości zobowiązania podatkowego przez organ.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia orzeczenia sądu administracyjnego.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 5a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja pochodnych instrumentów finansowych (pkt 13).
u.o.i.f. art. 2 § 1
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi
Definicja instrumentów finansowych (pkt 2).
u.o.i.f. art. 3
Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi
Definicja pochodnych instrumentów finansowych (pkt 28a).
O.p. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego (np. przez zapłatę).
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
O.p. art. 14k § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Skutki zastosowania się do interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 14m § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ochrona prawna wynikająca z zastosowania się do interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 30
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność płatnika.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwalifikacja przychodu z akcji fantomowych jako przychodu ze stosunku pracy, a nie z kapitałów pieniężnych. • Zastosowanie art. 26a Ordynacji podatkowej i ochrona podatnika mimo dobrowolnego wykonania decyzji organu.
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja przychodu z akcji fantomowych jako przychodu z kapitałów pieniężnych. • Uznanie, że ochrona z art. 26a O.p. nie ma zastosowania w przypadku dobrowolnego wykonania decyzji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
akcje fantomowe nie były pochodnymi instrumentami finansowymi • przychód ten należało przypisać do przychodu ze stosunku pracy • dobrowolne wykonanie decyzji podatkowej nie jest równoznaczne z rezygnacją przez podatnika z ochrony udzielonej mu przez art. 26a § 1 O.p. • ograniczenie odpowiedzialności podatnika za podatek przewidziane w art. 26a § 1 O.p. nie znajdzie zastosowania w przypadku, gdy podatnik - realizując obowiązek samoobliczenia podatku - wpłacił po zakończeniu roku podatkowego należny podatek obejmujący również kwotę odpowiadającą wysokości niepobranej przez płatnika zaliczki.
Skład orzekający
Anna Dumas
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
sędzia
Alicja Polańska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 26a Ordynacji podatkowej w kontekście ochrony podatnika, kwalifikacja przychodów z akcji fantomowych oraz znaczenie interpretacji indywidualnych wydawanych dla płatników."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z akcjami fantomowymi i programem wynagradzania w konkretnej spółce. Interpretacja art. 26a O.p. może być stosowana w podobnych sytuacjach, gdy płatnik działał w oparciu o interpretację indywidualną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu akcji fantomowych i ich opodatkowania, a także ważnej kwestii ochrony podatnika w oparciu o interpretacje indywidualne. Rozstrzygnięcie NSA w tej materii ma istotne znaczenie praktyczne.
“Akcje fantomowe i ochrona podatnika: NSA wyjaśnia, kiedy interpretacja indywidualna płatnika chroni pracownika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.