II FNP 2/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący A.R. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2023 r. (sygn. akt II FSK 1351/21), który oddalił jego skargę kasacyjną. Skarżący zarzucił rażące naruszenie norm prawa Unii Europejskiej, w tym Karty Praw Podstawowych i EKPC, a także przepisów polskiego prawa procesowego, wskazując na nieważność postępowania i wydanie wyroku na podstawie nieistniejących akt. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że instytucja skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem nie jest kolejnym środkiem odwoławczym, a jedynie służy realizacji prawa do wynagrodzenia szkody. Sąd podkreślił, że naruszenie prawa UE musi być rażące i oczywiste, a w tym przypadku nie wykazano takiego naruszenia. Ponadto, zarzuty dotyczące przepisów krajowych były nieskuteczne w tym trybie postępowania. Sąd uznał również, że droga sądowa była dopuszczalna, a NSA dokonał należytej kontroli zaskarżonego wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA, w szczególności ograniczenia dotyczące podstaw skargi i wymogu rażącego naruszenia prawa UE.
Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego zastosowanie jest ograniczone do sytuacji spełniających ściśle określone przesłanki.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA może być podstawą do ponownej kontroli orzeczenia, które zostało już prawomocnie rozstrzygnięte w drodze skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie stanowi kolejnego środka odwoławczego pozwalającego na kontrolę orzeczenia NSA wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej i nie może zastępować ani uzupełniać skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Instytucja skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem służy realizacji prawa do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej i jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a nie kolejną instancją kontroli orzeczenia.
Czy zarzuty oparte na przepisach prawa krajowego (np. PPSA) mogą stanowić podstawę skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA w kontekście naruszenia prawa UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty oparte wyłącznie na przepisach prawa krajowego są nieskuteczne w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA, nawet jeśli dotyczą naruszenia prawa UE.
Uzasadnienie
Podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA mogą być jedynie zarzuty dotyczące rażącego naruszenia przepisów prawa Unii Europejskiej, a nie przepisy prawa krajowego.
Czy wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA jest dopuszczalne w przypadku, gdy skarżący zarzuca naruszenie ogólnych zasad prawa UE, takich jak prawo do skutecznego środka prawnego czy sprawiedliwego procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie ogólnych zasad prawa UE, takich jak prawo do skutecznego środka prawnego czy sprawiedliwego procesu, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa UE w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem, jeśli sąd orzekał w sposób niezawisły i bezstronny, a strona miała możliwość korzystania ze środków zaskarżenia.
Uzasadnienie
Ogólne zasady prawa UE dotyczące dostępu do sądu i sprawiedliwego procesu nie są absolutne, a ich praktyczna realizacja odbywa się w ramach procedur krajowych. Naruszenie musi być rażące, czyli oczywiste i widoczne na pierwszy rzut oka, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Przepisy (20)
Główne
KPP art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i sprawiedliwego procesu sądowego nie jest absolutne i jego realizacja następuje w ramach procedur krajowych, które nie mogą upośledzać istoty dostępu do sądu.
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd.
Pomocnicze
KPP art. 17 § ust. 1
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
KPP art. 51
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
KPP art. 52 § ust. 3
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
p.p.s.a. art. 285a § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA w przypadku rażącego naruszenia prawa unijnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
k.c. art. 417¹ § § 2
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 77 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 90 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
TUE art. 6
Traktat o Unii Europejskiej
TUE art. 4 § ust. 3
Traktat o Unii Europejskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa krajowego (p.p.s.a.) jako podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. • Zarzuty dotyczące naruszenia ogólnych zasad prawa UE (KPP, EKPC) bez wykazania rażącego charakteru naruszenia. • Argumentacja skarżącego, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem stanowi kolejny środek odwoławczy lub uzupełnienie skargi kasacyjnej. • Argumentacja skarżącego o niedopuszczalności drogi sądowej.
Godne uwagi sformułowania
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie stanowi kolejnego środka odwoławczego, pozwalającego na kontrolę orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. • Instytucja ta służy realizacji podmiotowego prawa do wynagrodzenia szkody, wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. • Naruszenie to musi mieć charakter rażący, a więc mający charakter elementarny, oczywisty, nie wymagający głębszej analizy. • Wskazanie zatem w podstawach jako naruszonych przepisów prawa krajowego czyni te podstawy zarzutami nieskutecznymi, jeśli zawarto w nich wyłącznie regulacje krajowe, albo częściowo nieskutecznymi, jeżeli w podstawie takiej zawarto oprócz prawa krajowego jeszcze przepisy prawa unijnego. • Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może zastępować, wyprzedzać ani uzupełniać, czy rektyfikować skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Beata Cieloch
przewodniczący-sprawozdawca
Antoni Hanusz
członek
Tomasz Zborzyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA, w szczególności ograniczenia dotyczące podstaw skargi i wymogu rażącego naruszenia prawa UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego zastosowanie jest ograniczone do sytuacji spełniających ściśle określone przesłanki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy nadzwyczajnego środka zaskarżenia i jego ograniczeń, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego. Pokazuje, jak sąd interpretuje granice dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
“Czy skarga o niezgodność z prawem to "ostatnia deska ratunku"? NSA wyjaśnia jej granice.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.