Orzeczenie · 2016-04-07

II CZ 6/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-04-07
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
nierozpoznanie istoty sprawyart. 386 § 4 k.p.c.sąd najwyższysąd apelacyjnyzażalenieuchylenie wyrokupostępowanie kasacyjne

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał zażalenie pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego w […], który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 22 października 2014 r. w zakresie oddalenia powództwa co do wydania rzeczy, ewentualnie zasądzenia ich równowartości oraz zapłaty. Sąd Apelacyjny uznał, że doszło do nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd I instancji. Pozwana wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że zażalenie na uchylenie wyroku jest skierowane przeciwko samej uchwale i ocenie jej formalnej prawidłowości, a nie merytorycznej oceny sądu drugiej instancji. Sąd Apelacyjny upatrywał podstaw do uchylenia wyroku w nieprecyzyjnym sformułowaniu żądania pozwu dotyczącego wydania ruchomości. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że pojęcie nierozpoznania istoty sprawy jest interpretowane jako wadliwość rozstrzygnięcia polegająca na wydaniu orzeczenia, które nie odnosi się do przedmiotu sprawy, lub zaniechaniu zbadania materialnej podstawy żądania z powodu bezpodstawnego przyjęcia przesłanki unicestwiającej roszczenie. Wady proceduralne sądu pierwszej instancji, takie jak nieprecyzyjne sformułowanie żądania, nie mieszczą się w tej definicji. Sąd Najwyższy podkreślił, że zindywidualizowanie przedmiotów na potrzeby egzekucji może być dokonane przez sąd apelacyjny, a kwestia własności ruchomości również powinna zostać rozstrzygnięta przez ten sąd. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'nierozpoznanie istoty sprawy' w kontekście uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji oraz zakres kontroli sądowej w postępowaniu zażaleniowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na uchylenie wyroku z powodu nierozpoznania istoty sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji jest wystarczającą podstawą do uchylenia jego wyroku przez sąd drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na uchylenie wyroku jest skierowane przeciwko uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, a ocenie podlega jedynie prawidłowość zakwalifikowania przez sąd odwoławczy określonej sytuacji procesowej jako odpowiadającej podstawie orzeczenia kasatoryjnego. Prawidłowość oceny merytorycznej sądu drugiej instancji pozostaje poza zakresem kontroli zażaleniowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pojęcie nierozpoznania istoty sprawy jest ściśle zdefiniowane i obejmuje sytuacje, gdy sąd nie odnosi się do przedmiotu sprawy lub nie bada materialnej podstawy żądania z powodu bezpodstawnego przyjęcia przesłanki unicestwiającej roszczenie. Wady proceduralne sądu pierwszej instancji, takie jak nieprecyzyjne sformułowanie żądania, nie mieszczą się w tej definicji i powinny być naprawiane bezpośrednio przez sąd apelacyjny.

Jakie są granice kontroli sądowej w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kontrola w postępowaniu zażaleniowym powinna mieć charakter formalny i skupiać się na przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji określonych w art. 386 § 4 k.p.c., bez wkraczania w merytoryczne kompetencje sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy, powinien ocenić, czy zaistniały formalne przesłanki do takiego działania, a nie dokonywać merytorycznej oceny sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku

Strony

NazwaTypRola
R. C.osoba_fizycznapowód
J. C.osoba_fizycznapowód
E. C.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w tym nierozpoznanie istoty sprawy.

k.p.c. art. 3941 § § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestię zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia orzeczenia przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Apelacyjny art. 386 § 4 k.p.c. poprzez uznanie, że wady postępowania Sądu I instancji stanowiły nierozpoznanie istoty sprawy.

Odrzucone argumenty

Argumenty pozwanej dotyczące naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie przewidziane w art. 3941 § 11 k.p.c. jest skierowane przeciwko uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania • Ocenie w postępowaniu zażaleniowym może być poddana jedynie prawidłowość zakwalifikowania przez sąd odwoławczy określonej sytuacji procesowej jako odpowiadającej powołanej przez ten sąd podstawie orzeczenia kasatoryjnego • Prawidłowość oceny merytorycznej sądu drugiej instancji pozostaje poza zakresem kontroli zażaleniowej • pojęcie nierozpoznania istoty sprawy interpretowane jest jako wadliwość rozstrzygnięcia polegająca na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź na zaniechaniu zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony z powodu bezpodstawnego przyjęcia, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie

Skład orzekający

Mirosław Bączyk

przewodniczący

Antoni Górski

sprawozdawca

Karol Weitz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nierozpoznanie istoty sprawy' w kontekście uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji oraz zakres kontroli sądowej w postępowaniu zażaleniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na uchylenie wyroku z powodu nierozpoznania istoty sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie precyzuje ważne granice kontroli sądowej w postępowaniu zażaleniowym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć samo rozstrzygnięcie jest proceduralne.

Kiedy sąd może uchylić wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli zażaleniowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst