II CZ 55/11

Sygn. akt II CZ 55/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 sierpnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) 
SSN Iwona Koper (sprawozdawca) 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
 
w sprawie z wniosku Tomasza B. 
przy uczestnictwie Agnieszki M. 
o wydanie małoletnich Alicji i Julii B., 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 25 sierpnia 2011 r., 
zażalenia wnioskodawcy  
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 25 stycznia 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w jego punkcie 1 
określił wysokość należności biegłej psycholog za wydanie opinii pisemnej oraz za 
stawiennictwo na rozprawie i wydanie opinii ustnej na kwotę 786,52 zł, a w punkcie 
2 wezwał wnioskodawcę do uiszczenia tej kwoty w terminie 7 dni tytułem kosztów 
opinii biegłego. 
Wnioskodawca 
Tomasz 
B. 
zaskarżył 
zażaleniem 
wskazane 
wyżej 
postanowienie w części dotyczącej punktu 2 w zakresie kwoty ponad 440,60 zł. 
Zarzucił naruszenie przepisu art. 520 § 2 k.p.c. zdanie pierwsze przez bezzasadne 
obciążenie go całością kosztów opinii biegłego. Skarżący wniósł o zmianę 
postanowienia 
w 
zaskarżonej 
części 
poprzez 
obciążenie 
wnioskodawcy 
obowiązkiem 
uiszczenia 
kwoty 
440,60 
zł, 
oraz 
obciążenie 
uczestniczki 
obowiązkiem uiszczenia kwoty 345,92 zł - w terminie 7 dni tytułem kosztów opinii 
biegłego, a także o zasądzenie od uczestniczki kosztów postępowania 
zażaleniowego, 
w 
tym 
kosztów 
zastępstwa 
procesowego 
według 
norm 
przepisanych. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zasady orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego określa art. 520 
k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze 
swym udziałem w sprawie. W myśl tego, uczestnika postępowania obciążają 
zarówno koszty czynności, której sam dokonał, jak i koszty czynności podjętej 
w  jego interesie, przez sąd, na jego wniosek lub z urzędu. Co do zasady więc 
koszty poniesione przez uczestników, związane z ich udziałem w sprawie, 
odmiennie niż w procesie, nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu miedzy 
uczestnikami poprzez ich zwrot. Określona w art. 520 § 1 k.p.c. zasada nie doznaje 
wyjątków, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem 
postępowania lub chociaż nie są w równym stopniu zainteresowani, ich interesy są 
wspólne. W pozostałych wypadkach sąd może od tej zasady odstąpić i na żądanie 
uczestnika, albo z urzędu, jeżeli działa bez adwokata lub radcy prawnego (art. 109 
w związku z art. 13 § 2 k.p.c.) orzec stosownie do reguł określonych w art. 520 § 2 
lub 3 k.p.c. Dla ich zastosowania istotne jest stwierdzenie, czy między uczestnikami 

 
3 
postępowania w danej sprawie zachodzi sprzeczność interesów i czy są oni 
w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania. W orzecznictwie 
przyjmuje się, że sprzeczność interesów nie występuje między tymi uczestnikami 
(współwłaścicielami, 
spadkobiercami), 
którzy 
domagają 
się 
zniesienia 
współwłasności, działu spadku, podziału majątku wspólnego, stwierdzenia nabycia 
spadku, niezależnie od tego, jaki sposób dokonania podziału proponują i jakie 
wnioski składają w tym względzie. Różne udziały w spadku lub w sprawach 
o podział - we wspólności mogą natomiast wpływać na różny stopień 
zainteresowania w wyniku postępowania, o którym jest mowa w art. 520 § 2 k.p.c. 
W postępowaniu nieprocesowym interesy uczestników są sprzeczne np. 
w sprawach o stwierdzenie nabycia własności rzeczy przez zasiedzenie, 
o ustanowienie służebności albo w niektórych sprawach o ubezwłasnowolnienie lub 
z zakresu prawa rodzinnego; w sprawach tych powstaje wyraźna kontradykcja 
co do oczekiwanego wyniku sprawy, gdyż wnioskodawca oczekuje uwzględnienia 
wniosku, a będący w opozycji uczestnik jego oddalenia (por. orzeczenie Sądu 
Najwyższego z dnia 3 grudnia 1959 r., 2 CR 859/58, OSN 1961, nr 2, poz. 45, oraz 
postanowienie SN z dnia 19 listopada 2010 r., III CZ 46/10 dotychczas nie publ.). 
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca domagał się uwzględnienia 
wniosku, zaś uczestniczka jego oddalenia. W apelacji uczestniczka domagała się 
zmiany postawienia uwzględniającego wniosek i jego oddalenia, zaś wnioskodawca 
oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego 
i wniosek oddalił, a w tym stanie rzeczy prawidłowo, przy uwzględnieniu istniejącej 
miedzy uczestnikami sprzeczności interesów, na podstawie art. 520 § 2 k.p.c., 
obciążył wnioskodawcę w całości powstałymi w instancji odwoławczej kosztami 
opinii biegłego. 
Z tych względów zażalenie wnioskodawcy podlegało oddaleniu (art. 385 
w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.). 
 
 
jz