II CZ 2/11

Sąd Najwyższy2011-04-15
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaterminy procesoweskargaSąd Najwyższyk.p.c.dowody DNAojcostwo

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając ją za spóźnioną.

Skarżący F.K. złożył skargę o wznowienie postępowania, powołując się na pozbawienie możności działania oraz możliwość przeprowadzenia dowodu z badań DNA. Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako spóźnioną, wskazując na upływ terminów procesowych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu niższej instancji co do niedopuszczalności przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie F.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w K., które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Skarga dotyczyła sprawy o ustalenie ojcostwa i roszczenia z nim związane, zakończonej prawomocnym wyrokiem z 1985 r. F.K. powołał się na dwie podstawy wznowienia: pozbawienie możności działania (art. 401 pkt 2 k.p.c.) oraz wykrycie nowych środków dowodowych, w tym możliwość przeprowadzenia dowodu z badań DNA (art. 403 § 2 k.p.c.). Sąd Okręgowy uznał, że powołanie się na pozbawienie możności działania jest spóźnione, gdyż skarżący brał aktywny udział w postępowaniu. Skarga w zakresie nowo odkrytych dowodów została odrzucona z powodu upływu pięcioletniego terminu przewidzianego w art. 408 k.p.c. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu podkreślił, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z powodu pozbawienia możności działania wynosi trzy miesiące od dnia dowiedzenia się o wyroku. Skarżący nie kwestionował ustalenia, że dowiedział się o wyroku w dniu jego ogłoszenia, co czyniło jego zarzuty nieskutecznymi. Ponadto, Sąd Najwyższy potwierdził, że nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, jeśli została ona wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od skarżącego koszty postępowania zażaleniowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o wznowienie postępowania z powodu pozbawienia możności działania musi być wniesiona w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że termin trzymiesięczny z art. 407 § 1 k.p.c. jest bezwzględny, a skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających jego przekroczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

D. K.

Strony

NazwaTypRola
F. K.osoba_fizycznaskarżący
D. K.osoba_fizycznapowódka / strona przeciwna w zażaleniu
D. F.osoba_fizycznapowódka
Z. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 407 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z powodu pozbawienia możności działania wynosi trzy miesiące od dnia, w którym strona dowiedziała się o wyroku.

k.p.c. art. 408

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z powodu wykrycia nowych dowodów wynosi pięć lat od uprawomocnienia się wyroku.

k.p.c. art. 410

Kodeks postępowania cywilnego

Skutek wniesienia skargi o wznowienie postępowania po terminie - odrzucenie skargi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania z powodu pozbawienia możności działania.

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania z powodu wykrycia nowych środków dowodowych.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania wniesiona po upływie terminu ustawowego. Brak podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 401 pkt 2 k.p.c. (pozbawienie możności działania). Naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. (nowe dowody). Naruszenie art. 407 k.p.c. (terminy procesowe). Naruszenie art. 410 k.p.c. (możliwość zachowania terminu).

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, jeżeli zostanie ona wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku

Skład orzekający

Iwona Koper

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględności terminów do wnoszenia skarg o wznowienie postępowania, zwłaszcza po upływie 5 lat od uprawomocnienia się wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych podstaw wznowienia postępowania i terminów procesowych określonych w k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych związanych z terminami w postępowaniu cywilnym, co jest istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy spóźniona skarga o wznowienie postępowania nie ma szans na uwzględnienie? Sąd Najwyższy przypomina o terminach.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 2/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 kwietnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Iwona Koper (przewodniczący) 
SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Strzelczyk 
 
w sprawie ze skargi F. K. 
o wznowienie postępowania  
w sprawie z powództwa D. K. i D. F. 
przeciwko Z. K. 
o ustalenie ojcostwa i roszczenia z ojcostwem związane 
zakończonej: 
wyrokiem Sądu Rejonowego w K.  
z dnia 2 maja 1984 r.,  
oraz w następstwie rewizji pozwanego Z. K. 
wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w K.  
z dnia 17 września 1985 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie 
Cywilnej  
w dniu 15 kwietnia 2011 r., 
zażalenia skarżącego F. K.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 18 listopada 2010 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie i zasądza od F. K. na rzecz D. K. kwotę 120 
(sto 
dwadzieścia) 
zł 
tytułem 
kosztów 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 18 listopada 2010 r. odrzucił 
skargę F. K. o wznowienie postępowania w sprawie z   powództwa D. K. i D. F. 
przeciwko Z. K. o ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane, zakończonej 
prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 17 września 1985 r.  
Sąd Okręgowy stwierdził, że pozwany brał aktywny udział w postępowaniu 
objętym skargą, korzystał z pomocy pełnomocnika i wraz z nim uczestniczył 
w   rozprawach poprzedzających wydanie wyroków przez Sądy obu instancji. 
Powołanie podstawy wznowienia postępowania w postaci pozbawienia możności 
działania, przewidzianej w art. 401 pkt 2 k.p.c., musi być zatem – w świetle art. 
407§ 1 k.p.c. - uznane za spóźnione. 
Po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku nie jest 
możliwe żądanie wznowienia postępowania z powołaniem się na  wykrycie środków 
dowodowych, których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu 
(art. 408 k.p.c.). Skarga w zakresie podstawy wznowienia, odwołującej się do 
możliwość przeprowadzenia obecnie dowodu z badań DNA, podlega odrzuceniu 
z  uwagi na upływ powyższego terminu. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie F. K. wniósł o jego uchylenie 
podnosząc zarzuty naruszenia art. 401 pkt 2 k.p.c., art. 403 § 2, art. 407 i  art. 410 
k.p.c. 
W odpowiedzi na zażalenie D. K. wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 
Zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c., skargę o wznowienie postępowania - gdy 
podstawą jest pozbawienie strony możności działania -  wnosi się w terminie 
trzymiesięcznym liczonym od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej 
organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarżący nie kwestionował ustalenia, że 
pozwany dowiedział się o zaskarżonym wyroku w dniu jego ogłoszenia. Nie ma 
więc żadnych podstaw do podważenia prawidłowej oceny Sądu Okręgowego, że 
skarżący nie mógł skutecznie powołać się na wskazaną wyżej podstawę 
wznowienia. 

 
3 
Przesłanką odrzucenia skargi w zakresie podstawy określonej w art. 403 § 2 
k.c. było stwierdzenie przez Sąd Okręgowy upływu pięcioletniego terminu do jej 
wniesienia, przewidzianego w art. 408 k.c. W zażaleniu skarżący nie  odniósł się do 
tego ustalenia. Powołał się jedynie na nieuwzględnienie przez Sąd Okręgowy – 
z  naruszeniem art. 410 k.p.c. - okoliczności, że zachowanie terminu do wniesienia 
skargi nie było możliwe. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić 
należy, ze nie mógł on wywrzeć zamierzonego skutku.  
Stwierdzając wniesienie skargi  po upływie przepisanego terminu sąd – 
stosownie do art. 410 k.p.c.- zobligowany był ją odrzucić. O naruszeniu 
wymienionego przepisu przez Sąd Okręgowy nie może być zatem mowy. 
W   orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało już wyjaśnione, że nie jest 
dopuszczalne 
przywrócenie 
terminu 
do 
wniesienia 
skargi 
o 
wznowienie 
postępowania, jeżeli zostanie ona wniesiona po upływie pięciu lat od 
uprawomocnienia się wyroku (zob. postanowienie z dnia 14 kwietnia 1999 r., 
II  UKN 178/99, OSNP 2000, nr 15, poz. 599). Skład orzekający zapatrywanie to 
w  pełni podziela. 
Z tych względów na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. 
należało orzec, jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę