II CZ 50/06

Sygn. akt II CZ 50/06 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 30 sierpnia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Maria Grzelka 
SSN Grzegorz Misiurek 
 
 
w sprawie z powództwa Ośrodka Sportu i Rekreacji Spółki  
z ograniczoną odpowiedzialnością w T. 
przeciwko I. J. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 30 sierpnia 2006 r., 
zażalenia pozwanego  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 10 lutego 2006 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
kasacyjną wniesioną przez pozwanego I. J. od wyroku tego Sądu z dnia 3 listopada 
2005 r., albowiem stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż wniesiona 
została w sprawie gospodarczej, w której  wartość przedmiotu zaskarżenia – 
73 802,29 zł jest niższa niż 75 000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.). 
 
W zażaleniu na wymienione postanowienie pozwany zarzucił, że w czasie 
rozpoznawania sprawy – o czym zawiadomił Sąd – zaprzestał prowadzenia 
działalności gospodarczej i przestał być przedsiębiorcą, co spowodowało, 
że sprawa utraciła charakter sprawy gospodarczej, wobec czego skarga kasacyjna 
jest dopuszczalna, jako wniesiona w sprawie, w której wartość przedmiotu 
zaskarżenia nie jest niższa niż 50 000 zł. Wniósł o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Przepis art. 3982 § 1 k.p.c. stanowiący, że skarga kasacyjna jest 
niedopuszczalna w sprawach gospodarczych, w których wartość przedmiotu 
zaskarżenia jest niższa niż 75 000 zł, nie określa jakie sprawy są w rozumieniu tego 
przepisu sprawami gospodarczymi. Kodeks postępowania cywilnego zawiera 
definicję spraw gospodarczych w § 1 art. 4791, a ponadto zalicza do spraw 
gospodarczych sprawy wymienione w § 2 tego artykułu. Przepisy tego artykułu  
zostały jednakże sformułowane – co wyraźnie wynika z ich treści – tylko na użytek 
działu IVa kodeksu postępowania cywilnego, regulującego postępowanie odrębne 
w sprawach gospodarczych. Ogólną definicję spraw gospodarczych zawiera 
natomiast art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy 
spraw gospodarczych (Dz. U. Nr 33, poz. 175 ze zm.; dalej nazywanej „ustawą”). 
Ta więc definicja sprawy gospodarczej (nie odbiegająca od definicji z art. 4791 § 1 
k.p.c.), uzupełniona o sprawy wymienione w art. 2 ust. 2 ustawy, jest więc 
miarodajna dla ustalenia, jakie sprawy są sprawami gospodarczymi w rozumieniu 
art. 3982 § 1 k.p.c. 

 
3 
 
Sprawa, w której wniesione zostało rozpoznawane zażalenie wytoczona 
została przez Ośrodek Sportu i Rekreacji Spółka z o.o. przeciwko pozwanemu, jako 
prowadzącemu w chwili wniesienia pozwu działalność gospodarczą pod nazwą 
Zakład „I.” w T., o należności wynikające z zawartej przez pozwanego w zakresie 
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej umowy dzierżawy „budynku 
jadłodajni wraz z terenem przyległym”. Nie jest to sprawa wymieniona w art. 2 ust. 2 
ustawy. W chwili wniesienia pozwu była zaś niewątpliwie sprawą odpowiadającą 
definicji sprawy gospodarczej z art. 2 ust. 1 ustawy. Według definicji tej sprawami 
gospodarczymi są bowiem sprawy, które spełniają łącznie następujące kryteria: 
1) są to sprawy ze stosunków cywilnych, 2) sprawy między przedsiębiorcami 
prowadzącymi działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych 
przepisach i 3) sprawy w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej 
przez przedsiębiorców. 
 
Jak trafnie zauważono w piśmiennictwie prawniczym, odpadnięcie w toku 
rozpoznawania sprawy którejkolwiek z przesłanek kwalifikujących ją jako sprawa 
gospodarcza, odbiera jej charakter takiej sprawy. W praktyce brak następczy, 
pozbawiający sprawę jej gospodarczego charakteru, może być spowodowany 
wyłącznie utratą przez jedną lub obie strony statusu przedsiębiorcy. Konsekwencją 
tego – wobec zbieżności definicji sprawy gospodarczej z art. 2 ust. 1 ustawy 
z definicją sprawy gospodarczej z art. 4791  § 1 k.c. – jest odpadnięcie podstawy 
do rozpoznania sprawy w postępowaniu odrębnym przewidzianym dla spraw 
gospodarczych i przekazanie jej do dalszego rozpoznania w postępowaniu 
„zwykłym”. Bez względu na to, czy wydane zostało postanowienie lub zarządzenie 
o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu „zwykłym” i czy sprawa rozpoznawana jest 
w dalszym ciągu stosownie do przepisów o postępowaniu odrębnym w sprawach 
gospodarczych, ze swej istoty nie jest już ona sprawą gospodarczą. Przy ocenie 
rodzaju sprawy ze względu na dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej 
(art. 3982 § 1 k.p.c.) sprawy takiej nie można zatem uznać za sprawę gospodarczą. 
 
Jeżeli zatem w czasie rozpoznawania sprawy prawidłowo potraktowanej 
stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy jako sprawa gospodarcza, pozwany zaprzestał 
prowadzenia działalności gospodarczej i utracił status przedsiębiorcy (czego 
formalnym wyrazem było wykreślenie go z ewidencji działalności gospodarczej 

 
4 
prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie 
działalności gospodarczej, Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm., a wcześniej – ustawy 
z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej, Dz. U. Nr 101, 
poz. 1178 
ze 
zm.), 
sprawa 
utraciła 
charakter 
sprawy 
gospodarczej 
i według art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna dopuszczalna jest w niej wówczas, 
gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 50 000 zł.  Warunkowi temu 
odpowiada skarga kasacyjna odrzucona zaskarżonym postanowieniem. Uznając 
zażalenie za zasadne, na podstawie art.  3941 § 3 w związku z art. 39816 § 1 k.p.c. 
postanowienie to należało więc uchylić. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jc