II CZ 33/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarb Państwa - Urząd Skarbowy w K. wniósł pozew przeciwko M.P. o uznanie za bezskuteczną umowy sprzedaży samochodu zawartej między Ł.P. a M.P. Sąd Rejonowy w K. oddalił powództwo, uznając je za niedopuszczalne z powodu nieprecyzyjnego sformułowania żądania. Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, twierdząc, że nawet jego wynik nie pozwoliłby na uwzględnienie powództwa. Sąd Okręgowy w Ł. uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zarzucając sądowi pierwszej instancji nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Okręgowy wskazał, że sąd pierwszej instancji wadliwie nie wezwał powoda do sprecyzowania żądania, zwłaszcza w kontekście określenia chronionej wierzytelności. Pozwany złożył zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy może nastąpić również w wyniku nieprecyzyjnego określenia żądania. Podkreślił, że sąd powinien wezwać stronę do sprecyzowania żądania, jeśli powziął wątpliwości co do jego treści, zamiast oddalać powództwo. W tej konkretnej sprawie, mimo że powód nie wskazał chronionej wierzytelności w petitum pozwu, uczynił to w uzasadnieniu. Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji powinien był wezwać powoda do sprecyzowania żądania, a jego decyzja o oddaleniu powództwa skutkowała nierozpoznaniem istoty sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie obowiązku sądu do wzywania stron do sprecyzowania żądania w sprawach, gdzie jego sformułowanie jest nieprecyzyjne, a także konsekwencji nierozpoznania istoty sprawy.
Dotyczy specyfiki skargi pauliańskiej i ogólnych zasad postępowania cywilnego w zakresie precyzji żądania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieprecyzyjne sformułowanie żądania pozwu w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną może prowadzić do nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieprecyzyjne określenie żądania może w konsekwencji doprowadzić do nieustalenia istoty sprawy i do jej nierozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że nierozpoznanie istoty sprawy może nastąpić, gdy sąd pierwszej instancji zaniecha zbadania materialnej przesłanki żądania, np. z powodu bezpodstawnego stwierdzenia braku przesłanki jurysdykcyjnej lub przyjęcia istnienia negatywnej przesłanki. Podkreślono, że nieprecyzyjne określenie żądania również może skutkować nierozpoznaniem istoty sprawy.
Czy sąd powinien wezwać powoda do sprecyzowania żądania w sprawie o skargę pauliańską, jeśli powziął wątpliwości co do treści żądania, w szczególności co do chronionej wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien wezwać powoda do sprecyzowania żądania w toku postępowania, jeśli powziął wątpliwości co do jego treści, zamiast oddalać powództwo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w wyroku uznającym czynność prawną za bezskuteczną należy określić przysługującą powodowi wierzytelność. Powód powinien oznaczyć w żądaniu wierzytelność podlegającą ochronie pauliańskiej. Jeśli sąd powziął wątpliwości co do treści żądania, powinien wezwać powoda do jej sprecyzowania, a nie oddalać powództwo, co skutkowałoby nierozpoznaniem istoty sprawy.
Czy sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, narusza przepisy procesowe, jeśli sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji postępuje prawidłowo, uchylając wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Uzasadnienie
Pozwany zarzucił w zażaleniu, że sąd drugiej instancji błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., wydając orzeczenie kasatoryjne mimo rozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy uznał jednak, że sąd pierwszej instancji istoty sprawy nie rozpoznał, co uzasadniało uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Urząd Skarbowy w K. | organ_państwowy | powód |
| M.P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Ł.P. | osoba_fizyczna | sprzedawca (w umowie będącej przedmiotem sporu) |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 398³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nierozpoznał istoty sprawy z powodu wadliwego potraktowania nieprecyzyjnego żądania pozwu. • Sąd pierwszej instancji powinien był wezwać powoda do sprecyzowania żądania, zamiast oddalać powództwo.
Odrzucone argumenty
Sąd drugiej instancji błędnie uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, naruszając art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji następuje w razie zaniechania zbadania przez ten sąd materialnej przesłanki żądania powoda • nieprecyzyjne określenie żądania może w konsekwencji doprowadzić do nieustalenia istoty sprawy i do jej nierozpoznania • w wyroku uznającym czynność prawną za bezskuteczną należy określić przysługującą powodowi wierzytelność • sąd może, a nawet ma obowiązek odpowiednio je zmodyfikować zgodnie z wolą powoda i w ramach podstawy faktycznej powództwa
Skład orzekający
Maria Szulc
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Roman Trzaskowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku sądu do wzywania stron do sprecyzowania żądania w sprawach, gdzie jego sformułowanie jest nieprecyzyjne, a także konsekwencji nierozpoznania istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi pauliańskiej i ogólnych zasad postępowania cywilnego w zakresie precyzji żądania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą obowiązku sądu do dbania o precyzję żądania i konsekwencji jego nierozpoznania, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy nieprecyzyjne żądanie pozwu zawsze oznacza przegraną? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sąd musi pomóc stronom.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.