II CZ 32/09

Sygn. akt II CZ 32/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 lipca 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
 
 
SSN Helena Ciepła (przewodniczący) 
SSN Stanisław Dąbrowski 
SSN Antoni Górski (sprawozdawca) 
 
 
 
w sprawie z powództwa O.B. (UK) LIMITED  
w W. (Wielka Brytania) 
przeciwko B. B. DK A/S w S. (Dania) 
o udzielenie zabezpieczenia, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 10 lipca 2009 r., 
zażalenia wnioskodawcy  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 24 marca 2009 r.,  
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Wierzyciel – wnioskodawca złożył wniosek o zabezpieczenie roszczenia 
przeciwko dłużnikowi w wysokości 83.920,56 dolarów amerykańskich z tytułu 
sprzedaży paliw płynnych na statek morski „T. II”, przez zajęcie, zatrzymanie i 
przetrzymanie tego statku. 
Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 7 listopada 2008 r. oddalił 
wniosek, uznając, że brak jest podstaw do udzielenia zabezpieczenia. 
Zażalenie 
wierzyciela 
na 
to 
rozstrzygnięcie 
zostało 
oddalone 
postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2008 r., a to ostatnie zostało 
zaskarżone przez wierzyciela skargą kasacyjną. 
Postanowieniem z dnia 24 marca 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, 
jako niedopuszczalną. 
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że o od postanowienia sądu drugiej 
instancji w przedmiocie zarządzenia tymczasowego kasacja (skarga kasacyjna) nie 
przysługuje, gdyż – co do zasady – nie są to postanowienia kończące 
postępowanie w sprawie, lecz postanowienia o charakterze incydentalnym, 
pomocniczym w stosunku do roszczenia głównego. Już jednak w jednym 
z pierwszych orzeczeń, wydanych w tej materii po przywróceniu do naszego 
systemu prawnego instytucji kasacji, Sąd Najwyższy zastrzegł, że nie dotyczy to 
wyjątkowej sytuacji, jaka powstaje w razie rozpoznania wniosku o zabezpieczenie 
powództwa w sprawie nie należącej do jurysdykcji krajowej. W takim bowiem 
przypadku orzeczenie w przedmiocie zarządzenia tymczasowego kończy 
postępowanie w sprawie, gdyż, ze względu właśnie na brak jurysdykcji do 
rozpoznania roszczenia głównego, sprawa o to roszczenie nie może toczyć się 
przed sądem krajowym (por. postanowienie z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CZ 22/97, 
OSNC 1997, nr 10, poz. 147). Aczkolwiek Sąd Apelacyjny się tą kwestią nie 
zajmował, wiele wskazuje na to, że z taką sytuacją mamy do czynienie w sprawie 

 
3 
niniejszej. Chodzi w niej o zabezpieczenie wierzytelności morskiej na podstawie 
Międzynarodowej Konwencji w sprawie zajęcia (aresztu) statków morskich, 
podpisanej w Brukseli dnia 10 maja 1952 r., ratyfikowanej przez Polskę w dniu 
6 maja 1976 r. (Dz. U. 1976 r. Nr 39, poz. 229). Z treści art. 7 tej Konwencji wynika 
wyraźnie, że ten akt prawny dopuszcza możliwość takich sytuacji, w których 
kompetencja do wydawania postanowienia o zajęciu statku należeć będzie do sąd 
innego, niż sąd właściwy do orzekania o istocie sprawy. Ze względu na 
przemieszczanie się statków rozwiązanie takie stosowane jest bardzo często. Jak 
to wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 lutego 1993 r., I CRN 6/93 
(OSNC 1993, nr 11, poz. 204), brak jurysdykcji krajowej nie stanowi przeszkody do 
rozpoznania wniosku o zabezpieczenie roszczenia i wydanie zarządzenia 
tymczasowego przez sąd polski. W sprawie niniejszej sam wnioskodawca twierdzi, 
że nie ma jurysdykcji krajowej sądu polskiego do rozpoznania roszczenia 
głównego. W takim razie orzeczenie naszego sądu w przedmiocie zarządzenia 
tymczasowego trzeba by zakwalifikować do kategorii postanowień kończących 
postępowanie przed polskim sądem, a w konsekwencji przyjąć - stosownie do 
art. 398/1 § 1 k.p.c. – dopuszczalność skargi kasacyjnej w takiej sprawie. 
Odmienne stanowisko Sądu Apelacyjnego w tej kwestii jest więc nietrafne i zostało 
skutecznie zakwestionowane zażaleniem. Dlatego na podstawie art.394/1 w zw. 
z art. 398/15 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
md