II CZ 294/15

Sygn. akt II Cz 294/15 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski (spr.) Sędziowie: SO Wojciech Borodziuk SO Irena Dobosiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku F. N. z udziałem M. N. i J. L. (1) o dział spadku i zniesienie współwłasności na skutek zażalenia J. L. (2) na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 2 lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt: II Ns 959/13 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt: II Cz 294/15 UZASADNIENIE Wnioskodawca F. N. i uczestnik M. N. , w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, z uwagi na śmierć uczestnika J. L. (1) , wnieśli o zabezpieczenie spadku po D. L. poprzez wydanie kluczy do lokalu, które prawdopodobnie znajdują się w posiadaniu J. L. (2) , a w razie niewydania tych kluczy, do upoważnienia F. N. do wejścia do lokalu i oddania majątku spadkowego pod jego zarząd. Na uzasadnienie wniosku wskazano, że spadkobiercami J. L. (1) są osoby trzecie nieznane z imienia i nazwiska, co rodzi obawę uszczuplenia majątku spadkowego. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zabezpieczył spadek po D. L. , zmarłej dnia 16 lipca 2011 r. (punkt 1), ustalił, iż zabezpieczenie spadku nastąpi poprzez ustanowienie w osobie F. N. – dozorcy nieruchomości położonych w B. przy ul. (...) stanowiących lokale mieszkalne, dla których Sąd Rejonowy w Bydgoszczy prowadzi księgi wieczyste KW Nr: (...) , (...) , (...) oraz (...) oraz nieruchomości położonej w T. , dla której Sąd Rejonowy w Bydgoszczy prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) (punkt 2) oraz polecił komornikowi sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy oddanie F. N. pod dozór nieruchomości położone w B. przy ul. (...) stanowiących lokale mieszkalne oraz nieruchomości położonej w T. (punkt 3). W uzasadnieniu Sąd Rejonowy przybliżył istotę instytucji zabezpieczenia spadku wskazując, że spadek zabezpiecza się, gdy z jakiejkolwiek przyczyny grozi naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie albo nieusprawiedliwione rozporządzenie ( art. 634 k.p.c. ), a także że na gruncie art. 635 k.p.c. wnioskodawca F. N. niewątpliwie był uprawniony do złożenia przedmiotowego wniosku. Sąd zaznaczył, że po śmierci spadkodawczyni składniki majątkowe wymienione w sentencji postanowienia znajdowały się w posiadaniu męża zmarłej J. L. (1) będącego jednym z jej spadkobierców. Jednakże z uwagi na jego śmierć składniki te znalazły się we władaniu jego spadkobierców, czyli osób trzecich nienależących do kręgu spadkobierców po D. L. . Zatem groźba naruszenia rzeczy pozostałych po spadkodawczyni jest w ocenie Sądu realna, tym bardziej że wnioskodawca – jedyny żyjący spadkobierca z racji śmierci też M. N. – nie ma dostępu do nieruchomości wchodzących w skład spadku. Po przytoczeniu treści art. 636 k.p.c. , a także właściwych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczaniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza (Dz. U. 1991 r. Nr 92, poz. 411) Sąd uznał, że najbardziej adekwatnym środkiem zabezpieczenia spadku jest wyznaczenie w osobie wnioskodawcy dozorcy nieruchomości wchodzących w skład spadku po D. L. . Wskazany przez wnioskodawcę sposób zabezpieczenia Sąd ocenił jako zbyt daleko idący. Dodał przy tym, że nie był związany treścią wniosku w tym zakresie. Zażalenie na postanowienie złożył J. L. (2) – brat zmarłego uczestnika J. L. (1) , będący jego spadkobiercą ustawowym – domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu podał, że Sąd stwierdzając śmierć dotychczasowych uczestników postępowania nie by uprawniony do wydawania zaskarżonego postanowienia. Nadto zaznaczył, że wyznaczenie dozorcy w osobie wnioskodawcy nie jest korzystne dla utrzymania substancji masy spadkowej, albowiem F. N. nie ma rozeznania w przedmiotach spadkowych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie J. L. (2) nie jest uzasadnione. Sąd Rejonowy trafnie wskazał, że z uwagi na śmierć uczestnika J. L. (1) nieruchomości objęte wnioskiem nie znajdują się w posiadaniu spadkobierców po D. L. , tylko pozostają do dyspozycji osób trzecich, związanych ze zmarłym J. L. , który posiadał te nieruchomości jako małżonek D. L. . W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w sprawie istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że spadek po zmarłej w powyższym zakresie nie jest objęty w posiadanie przez jej spadkobierców. Nadto podkreślenia wymaga okoliczność, że z uwagi na śmierć uczestników postępowania J. L. (1) i M. N. na tym etapie sprawy nie zostali ujawnieni wszyscy spadkobiercy tych osób, którzy będą uprawnieni do wstąpienia do postępowania w ich miejsce. Zatem słusznie Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, że w sprawie istnieją podstawy do dokonania zabezpieczenia spadku w myśl art. 634 k.p.c. , gdyż groźba naruszenia rzeczy lub praw po spadkodawczyni zdaje się być realna. Sąd Rejonowy prawidłowo przy tym uznał, że dla zabezpieczenia wystarczające jest strzeżenie tych nieruchomości przez dozorcę w osobie wnioskodawcy, który aktualnie jest jedynym ujawnionym spadkobiercą po D. L. . Przechodząc do zarzutów zawartych w zażaleniu stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie, wydane w toku sprawy o dział spadku i zniesienie współwłasności ma na celu zabezpieczenie jego prawidłowego przebiegu, zatem mogło być ono wydane już po zawieszeniu postępowania ze względu na śmierć uczestników, co wynika z art. 179 § 3 k.p.c. , który stanowi, że podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu m.in. zabezpieczenie powództwa lub dowodu. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym poprzez art. 13 § 2 k.p.c. Pozostałe twierdzenia przedstawione przez skarżącego stanowiły jedynie niczym nieuzasadnioną polemikę z wnioskami Sądu pierwszej instancji, które miały swoje poparcie w okolicznościach faktycznych sprawy powstałych w związku ze śmiercią dotychczasowych uczestników postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako niezasadne (na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ).