SN II CSKP 2358/22 POSTANOWIENIE 31 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Pawłyszcze na posiedzeniu niejawnym 31 marca 2026 r. w Warszawie na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Urzędu w B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 18 października 2021 r., I ACa 371/21, w sprawie z powództwa L.S. przeciwko Skarbowi Państwa - Urzędowi w B. o zapłatę, prostuje w wyroku z 6 sierpnia 2025 r. wymienienie strony skarżącej kasacyjnie na "Skarbu Państwa - Urzędu w B." i strony pozwanej na "Skarbowi Państwa - Urzędowi w B.". (G.G.) UZASADNIENIE W wyrokach sądów obydwu instancji pozwany Skarb Państwa został oznaczony przez organ reprezentujący go w procesie. Tymczasem statio fiscii jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa, nie jest nim organ kierujący jednostką. Od początku obowiązywania Kodeksu postępowania cywilnego z 1928 r., a następnie z 1964 r., Skarb Państwa był oznaczany przez dodanie nazwy państwowej jednostki organizacyjnej , z której działalnością wiąże się spór. W latach 90-tych XX w. stopniowo rozszerzała się praktyka oznaczania Skarbu Państwa przez dodanie nazwy organu zamiast nazwy jednostki organizacyjnej, czyli statio fiscii. Jest to praktyka nieprawidłowa. Sposób oznaczenia Skarbu Państwa ma znaczenie prawne przy zasądzeniu świadczenia pieniężnego od Skarbu Państwa, gdyż na podstawie art. 1060 § 2 k.p.c. egzekucję przeciwko Skarbowi Państwa prowadzi się z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej dłużnika. Organy kierujące jednostkami Skarbu Państwa nie posiadają swoich rachunków bankowych, gdyż są one prowadzone dla państwowych jednostek organizacyjnych. Istnieją przepisy przyznające zdolność sądową organowi Państwa w niektórych sprawach cywilnych (np. art. 189 1 k.p.c.) i wówczas formalną stroną postępowania jest organ, a nie osoba prawna Skarb Państwa (oczywiście materialnoprawnie stroną jest Skarb Państwa, który np. ma obowiązek pokryć koszty zasądzone od organu). Dlatego prawidłowym oznaczeniem Skarbu Państwa w sprawach, w których jest reprezentowany przez wojewodę, jest wskazanie jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa obsługującej wojewodę, czyli właściwego urzędu wojewódzkiego (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie). Wskazanie województwa jako statio fiscii w wyroku z 6 sierpnia 2025 r. było oczywistą omyłką. Województwo nie jest jednostką Skarbu Państwa, lecz jest odrębną osobą prawną, jednostką samorządu terytorialnego, a wojewoda ma w stosunku do organów województwa jedynie określone uprawnienia kontrolne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy sprostował swój wyrok z 6 sierpnia 2025 r. (art. 350 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c.). (G.G.) [SOP]
Pełny tekst orzeczenia
II CSKP 2358/22
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.