Orzeczenie · 2024-05-22

II CSKP 2309/22

Sąd

Sąd Najwyższy

Miejsce

Warszawa

Data

2024-05-22

SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy

kredyt walutowykredyt denominowanyklauzule abuzywneochrona konsumentaprzedsiębiorcaswoboda umówryzyko kursoweSąd Najwyższy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną spółki H. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który oddalił powództwo spółki przeciwko bankowi o zapłatę. Sprawa dotyczyła umowy kredytu inwestycyjnego nr [...] z 30 czerwca 2008 r. na kwotę 1 320 000 CHF, zawartej między powodem (przedsiębiorcą) a pozwanym bankiem. Powód dochodził zasądzenia kwoty 116 204,37 zł wraz z odsetkami. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo. Sąd Apelacyjny ustalił, że powód świadomie zawarł umowę kredytu we frankach szwajcarskich, mając świadomość ryzyka kursowego, i nie był konsumentem w rozumieniu przepisów o klauzulach abuzywnych. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania były niezasadne, a kwestia dopuszczalności umów kredytu denominowanego lub indeksowanego w obrocie profesjonalnym jest ugruntowana w orzecznictwie. Podkreślono, że przepisy o klauzulach abuzywnych chronią konsumentów, a nie przedsiębiorców. Sąd Najwyższy potwierdził, że ustalenie w umowie innej waluty zobowiązania (CHF) i innej waluty wykonania (PLN) jest dopuszczalne w ramach zasady swobody umów, a umowa kredytu denominowanego zawarta między profesjonalistami nie jest sprzeczna z naturą zobowiązania ani zasadami współżycia społecznego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie braku możliwości stosowania przepisów o klauzulach abuzywnych do umów zawieranych przez przedsiębiorców oraz dopuszczalności umów kredytu denominowanego w obrocie profesjonalnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie umów zawieranych między profesjonalnymi podmiotami gospodarczymi, nie konsumentami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa kredytu denominowanego w walucie obcej, zawarta między przedsiębiorcami, może być uznana za nieważną z powodu sprzeczności z naturą zobowiązania lub zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa kredytu denominowanego zawarta między przedsiębiorcami nie jest sprzeczna z naturą zobowiązania ani zasadami współżycia społecznego, a tym samym nie jest nieważna na tej podstawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy o klauzulach abuzywnych (art. 385¹ k.c.) chronią konsumentów, a nie przedsiębiorców. W obrocie profesjonalnym dopuszczalne jest ustalenie w umowie innej waluty zobowiązania (np. CHF) i innej waluty wykonania (PLN), co mieści się w ramach zasady swobody umów (art. 353¹ k.c.). Przedsiębiorca zawiera takie umowy na własne ryzyko, kalkulując opłacalność.

Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego w walucie obcej mogą być uznane za niedozwolone (abuzywne) w stosunku do przedsiębiorcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienia umowy kredytu denominowanego w walucie obcej nie mogą być uznane za niedozwolone (abuzywne) w stosunku do przedsiębiorcy, ponieważ przepisy o klauzulach abuzywnych dotyczą wyłącznie konsumentów.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny i Sąd Najwyższy podkreśliły, że art. 385¹ k.c. implementuje dyrektywę o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich i jego zakres podmiotowy nie obejmuje przedsiębiorców, nawet jeśli zawierają umowy adhezyjne. Ochrona przewidziana w tych przepisach nie przysługuje podmiotom gospodarczym.

Czy umowa kredytu, w której kwota kredytu określona jest w walucie obcej, a wypłata i spłata następuje w walucie polskiej po przeliczeniu według kursu ustalanego przez bank, jest nieważna z powodu niedookreślenia wysokości świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka umowa nie jest nieważna z powodu niedookreślenia wysokości świadczeń, jeśli strony są profesjonalistami i mieści się to w ramach swobody umów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że dopuszczalne jest ustalenie w umowie innej waluty zobowiązania (np. CHF) i innej waluty wykonania (PLN), a mechanizmy przeliczeniowe, nawet jeśli opierają się na kursach bankowych, nie powodują nieważności umowy w obrocie profesjonalnym, o ile nie naruszają zasady swobody umów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

"H." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
"H." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.	spółka	powód
Bank spółka akcyjna w W.	spółka	pozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, dopuszczająca ustalenie waluty zobowiązania i waluty wykonania.

pr.bank. art. 69 § ust. 1 i ust. 2 pkt 2

Ustawa - Prawo bankowe

Określenie kwoty i waluty kredytu w umowie.

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

Wykładnia oświadczeń woli stron umowy kredytu wskazuje na cel uzyskania kredytu w walucie obcej.

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) nie mają zastosowania do przedsiębiorców.

k.c. art. 22¹

Kodeks cywilny

Definicja konsumenta, do którego nie zalicza się przedsiębiorca.

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego; nieuzasadnione w obrocie profesjonalnym.

k.p.c. art. 398³ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 398¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieważność umowy kredytu denominowanego w walucie obcej zawartej między przedsiębiorcami z powodu sprzeczności z naturą zobowiązania. • Nieważność umowy z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami bankowymi. • Naruszenie przepisów postępowania dotyczących nierozpoznania wniosków dowodowych. • Naruszenie przepisów postępowania dotyczących odmiennej oceny dowodów przez Sąd Apelacyjny. • Nieważność umowy z powodu niedookreślenia wysokości świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

Abuzywność danego postanowienia umownego może być stwierdzona jedynie w stosunkach konsument - przedsiębiorca. • Powód jest przedsiębiorcą, który zawarł umowę o kredyt w celu inwestycyjnym związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą. Niewątpliwie nie jest on konsumentem w rozumieniu art. 22¹ k.c. • Podmiotowy zakres przepisów art. 385¹–385³ k.c. został rozszerzony poza krąg konsumentów w art. 805 § 4 k.c. (wyjątek ten nie może jednak podlegać interpretacji rozszerzającej). • Zatem ochrona, której domaga się powód, nie obejmuje przedsiębiorców.

Skład orzekający

Beata Janiszewska

przewodniczący

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

członek

Jacek Grela

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości stosowania przepisów o klauzulach abuzywnych do umów zawieranych przez przedsiębiorców oraz dopuszczalności umów kredytu denominowanego w obrocie profesjonalnym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie umów zawieranych między profesjonalnymi podmiotami gospodarczymi, nie konsumentami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN dotyczące kredytów walutowych jest nadal bardzo aktualne i interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i sporach konsumenckich, mimo że tym razem dotyczyło przedsiębiorców.

“Kredyt walutowy dla firmy: czy można go podważyć jak umowę konsumencką? Sąd Najwyższy odpowiada.”

Dane finansowe

WPS: 116 204,37 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników