II CSKP 1958/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF zawartej w 2008 roku. Powodowie domagali się ustalenia jej nieważności oraz zasądzenia kwoty 98 728 zł, argumentując, że umowa zawierała abuzywne klauzule dotyczące waloryzacji i ryzyka kursowego. Sąd Okręgowy uznał umowę za ważną, wskazując, że powodowie byli świadomi ryzyka i wcześniej korzystali z podobnych produktów. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, stwierdzając nieważność umowy z powodu abuzywności klauzul, które przerzucały na konsumentów nieograniczone ryzyko wahań kursowych i pozwalały bankowi jednostronnie ustalać kursy walut. Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz powodów po 49 364 zł, ale uzależnił to od jednoczesnej zapłaty przez nich 712 000 zł tytułem zwrotu świadczenia wzajemnego. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną banku, potwierdzając, że abuzywne klauzule dotyczące waloryzacji i ryzyka kursowego prowadzą do nieważności całej umowy, ponieważ ich wyeliminowanie zmieniałoby istotę umowy kredytu waloryzowanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów waloryzowanych kursem CHF z powodu abuzywności klauzul dotyczących waloryzacji i ryzyka kursowego.
Orzeczenie dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie ustawy antyspreadowej i specyficznych klauzul waloryzacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF, zawierająca klauzule dotyczące sposobu przeliczenia waluty i ryzyka kursowego, jest nieważna z powodu abuzywności tych klauzul?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest nieważna, jeśli klauzule dotyczące waloryzacji i ryzyka kursowego są abuzywne i nie można ich wyeliminować bez zmiany istoty umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że klauzule pozwalające bankowi na jednostronne ustalanie kursów walut i przerzucające nieograniczone ryzyko kursowe na konsumenta są abuzywne. Ich wyeliminowanie zmieniałoby charakter umowy, prowadząc do jej nieważności.
Czy konsument miał interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu waloryzowanego kursem CHF, mimo że mógł dochodzić zwrotu świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument miał interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, ponieważ takie orzeczenie definitywnie kończy spór i zapobiega przyszłym sporom.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalające orzeczenie Sądu Apelacyjnego znosi wątpliwości co do skuteczności umowy i zapobiega dalszym sporom, co uzasadnia istnienie interesu prawnego.
Czy postanowienia dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego w umowie kredytu hipotecznego są klauzulami niedozwolonymi?
Odpowiedź sądu
Nie, w tym konkretnym przypadku Sąd Okręgowy uznał, że postanowienia dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego nie były abuzywne, ponieważ były one uzasadnione jako forma zabezpieczenia i ich koszt był jednoznacznie określony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczenie niskiego wkładu własnego jest formą zabezpieczenia zwiększającą ryzyko banku, a jego koszt był jasno określony, co czyniło je akceptowalnym dla powodów w momencie zawierania umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.W. | osoba_fizyczna | powód |
| A.G. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Ocena abuzywności klauzul umownych na podstawie ich sprzeczności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta.
pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu, która została uznana za spełnioną przez strony.
Pomocnicze
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis wprowadzony po zawarciu umowy, nie mógł być zastosowany do oceny jej ważności.
ustawa antyspreadowa
Ustawa o zmianie ustawy Prawo bankowe
Nowelizacja wprowadzona po zawarciu umowy, która nie sanowała abuzywnych postanowień ani nie przekształcała umowy w umowę o kredyt walutowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul waloryzacyjnych i przerzucających nieograniczone ryzyko kursowe na konsumenta. • Nieważność umowy kredytu waloryzowanego kursem CHF w całości z powodu abuzywności klauzul, które zmieniają istotę umowy po ich wyeliminowaniu. • Istnienie interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy, nawet jeśli możliwe jest dochodzenie świadczenia.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu waloryzowanego kursem CHF jest ważna, a powodowie byli świadomi ryzyka. • Klauzule dotyczące waloryzacji i ryzyka kursowego nie są abuzywne. • Eliminacja abuzywnych klauzul nie prowadzi do nieważności całej umowy. • Zmiana przepisów (ustawa antyspreadowa) sanuje wadliwe postanowienia umowy.
Godne uwagi sformułowania
przerzucenie na powodów niczym nieograniczonego ryzyka wahań kursowych • upoważnienie pozwanego do dokonywania przeliczeń świadczeń na podstawie kursu kupna waluty CHF z tabeli kursowej, którą sam ustali • wyeliminowanie ryzyka kursowego, charakterystycznego dla umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze stawką LIBOR, jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze • nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Monika Koba
członek
Marta Romańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów waloryzowanych kursem CHF z powodu abuzywności klauzul dotyczących waloryzacji i ryzyka kursowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie ustawy antyspreadowej i specyficznych klauzul waloryzacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności z powodu abuzywnych klauzul, co ma ogromne znaczenie praktyczne dla wielu konsumentów i banków.
“Kredyt CHF nieważny? Sąd Najwyższy potwierdza: banki nie mogą dowolnie ustalać kursów walut!”
Dane finansowe
WPS: 98 728 PLN
koszty postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.