II CSKP 1950/22

SN
II CSKP 1950/22
POSTANOWIENIE
19 listopada 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Grzesiowski
‎
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk (sprawozdawca)
na posiedzeniu niejawnym 19 listopada 2024 r. w Warszawie
‎
na skutek skargi kasacyjnej M.W.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
‎
z 19 października 2021 r., I AGa 176/21,
‎
w sprawie z powództwa M.W.
‎
przeciwko M.P.
‎
o zapłatę
odrzuca skargę kasacyjną.
Krzysztof Grzesiowski              Jacek Grela              Agnieszka Jurkowska-Chocyk
(R.N.)
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 19 października 2021 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 12 marca 2021 r. (pkt I) i zasądził od niego na rzecz pozwanego koszty postępowania odwoławczego (pkt II).
Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego przez stronę powodową wyroku Sądu pierwszej instancji, w którym oddalono powództwo i obciążono powoda − jako stronę przegrywającą − całością kosztów procesu. Sąd Apelacyjny w pełni zaakceptował ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez Sąd Okręgowy, jak również ocenę prawną dochodzonego przez powoda roszczenia.
Wyrok Sądu Apelacyjnego został w całości zaskarżony przez powoda skargą kasacyjną, w której zarzucono:
− w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 398
3
§ 1 pkt 1 k.p.c.) − naruszenie prawa materialnego, w szczególności: art. 395 § 1 k.c., art.471 k.c., art. .483 § 1 k.c. w zw. z art. 16 § 2 i § 15 ust. 4 łączącej strony umowy, art. 491 § 1 k.c., art. 492 k.c. oraz art. 5 k.c.;
− w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 398
3
§ 1 pkt 2 k.p.c.) – naruszenie prawa procesowego, w szczególności: art.381 k.p.c., art.227 k.p.c. w zw. z art. 233 k.p.c. i  rt.368 § 1
1
k.p.c.
Wskazując na te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 166.352,58 zł wraz z  odsetkami ustawowymi w transakcjach handlowych od dnia 19 listopada 2017 r. do dnia zapłaty i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego za obie instancje oraz kosztów procesu w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł w pierwszej kolejności o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna powoda podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 398
4
§ 1 k.p.c. do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należy, m.in., wskazanie czy orzeczenie, od którego jest wniesiona skarga, zostało zaskarżone w całości czy w części (pkt 1), a  także sformułowanie wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (pkt 3). Zamieszczenie w skardze kasacyjnej wyłącznie wniosku zmianę orzeczenia z pominięciem żądania uprzedniego jego uchylenia (w oznaczonym zakresie) stanowi istotną wadę, skutkującą odrzuceniem skargi
a limine
. Skarga kasacyjna jest bowiem nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym od orzeczenia, które jest już prawomocne. Oznacza to, że jakakolwiek ingerencja w treść rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji musi być poprzedzona formalnym uchyleniem zaskarżonego wyroku, w całości lub w części, stosownie do żądanego zakresu uchylenia. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku musi być skorelowany z żądaniem uchylenia wyroku (w całości lub w części). Brak takiej korelacji skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej (zob. postanowienia SN: z 29 października 2021 r., V CSK 31/21, z 26 marca 2024 r., I CSK 653/23).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że wskazana w art. 398
4
§ 1 pkt 3 k.p.c. możliwość złożenia wniosku o „uchylenie lub uchylenie i zmianę" stanowi o istocie skargi kasacyjnej jako środka nadzwyczajnego, wnoszonego od orzeczenia prawomocnego. Orzeczenie sądu drugiej instancji z zasady nie poddaje się zmianie, a wszelka ingerencja w jego treść musi zostać poprzedzona uchyleniem go w odpowiedniej części.
W przedmiotowej skardze powód zawnioskował wyłącznie o „zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda (…)". Taki wniosek byłby właściwy wyłącznie w przypadku apelacji wnoszonej od orzeczenia niecechującego się walorem prawomocności (zob. postanowienie SN z 26 września 2022 r., I CSK 1563/22). Użyte przez skarżącego sformułowanie nie pozwala na przyjęcie, by wniosek obejmował uchylenie zaskarżonego wyroku, przeciwnie, skarżący zwrócił się wyłącznie o zmianę zaskarżonego wyroku. Brak odpowiedniego wniosku w skardze kasacyjnej nie podlega uzupełnieniu i uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej już na etapie jej badania przez sąd drugiej instancji (art. 398
6
§ 2 w zw. z art. 398
6
§ 1 k.p.c.).
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Odrzucając skargę kasacyjną powoda, Sąd Najwyższy nie zasądził na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego, mając na uwadze, że we wniesionej odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wnioskował o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania ewentualnie o oddalenie, a nie dostrzegł, że z racji niedochowania wymagań konstrukcyjnych, podlegała ona odrzuceniu.
Krzysztof Grzesiowski            Jacek Grela               Agnieszka Jurkowska-Chocyk
(R.N.)
r.g.