II CSKP 1489/22Wadliwy skład sądu najwyższego konstytucją ekpc
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej zobowiązania do złożenia oświadczenia woli. Kluczowym zagadnieniem okazała się prawidłowość składu orzekającego, który został ukonstytuowany na podstawie przepisu art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, zezwalającego na delegowanie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody. Sąd Najwyższy w obecnym składzie stwierdził, że przepis ten jest niezgodny z art. 178 ust. 1 (niezawisłość sędziów), art. 180 ust. 2 (nieprzenoszalność sędziów) oraz art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego) i art. 45 ust. 1 (prawo do sądu) Konstytucji RP, a także z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Uzasadniono, że delegowanie sędziego bez jego zgody narusza jego stabilność zawodową, specjalizację i niezawisłość, a także może prowadzić do nadużyć. W związku z tym, skład sądu został uznany za nieprawidłowy, a sprawa została przekazana Prezesowi Sądu Najwyższego w celu wystąpienia o ponowne wyznaczenie sędziego do rozpoznania sprawy za jego zgodą, co zapewni zgodność z prawem i konstytucyjnymi gwarancjami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących organizacji Sądu Najwyższego, niezawisłości sędziowskiej, prawa do sądu oraz zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją RP i EKPCz.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nową ustawą o Sądzie Najwyższym i jej implementacją.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, w zakresie w jakim pozwala na wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody, jest zgodny z Konstytucją RP i Europejską Konwencją Praw Człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 2, art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także z art. 6 ust. 1 EKPCz.
Uzasadnienie
Wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody narusza zasadę niezawisłości sędziów, zasadę nieprzenoszalności sędziów, godność urzędu, stabilność zawodową sędziego oraz prawo do sądu. Brak przesłanek i warunków skorzystania z tej kompetencji przez Pierwszego Prezesa SN oraz możliwość szykanowania sędziego dodatkowo potwierdzają niezgodność z Konstytucją.
Czy skład sądu orzekającego w Sądzie Najwyższym, ukonstytuowany na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, jest prawidłowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skład sądu jest nieprawidłowy.
Uzasadnienie
Skoro przepis stanowiący podstawę wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody został uznany za niezgodny z Konstytucją RP i EKPCz, to skład sądu oparty na tym przepisie nie może być uznany za prawidłowy.
Jak należy interpretować obowiązek podejmowania czynności w sprawach przydzielonych po upływie okresu wyznaczenia, o którym mowa w art. 35 § 3 zd. 3 ustawy o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek ten odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy wyznaczenie nastąpiło za zgodą sędziego.
Uzasadnienie
Taka wykładnia jest jedyną zgodną z zasadą niezawisłości i nieprzenoszalności sędziów. Pozwala ograniczyć ingerencję przepisu w te zasady i zapobiega nadużyciom, takim jak przydzielenie nadmiernej liczby spraw sędziemu wyznaczonemu bez jego zgody.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto stołeczne Warszawa | organ_państwowy | skarżący |
| M.T. | osoba_fizyczna | powód |
| E.T. | osoba_fizyczna | powód |
| A.W. | osoba_fizyczna | powód |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej Warszawa-Praga w Warszawie | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
uSN art. 35 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis w zakresie wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody jest niezgodny z Konstytucją RP i EKPCz. Obowiązek kontynuowania czynności w sprawach przydzielonych po upływie okresu wyznaczenia dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wyznaczenie nastąpiło za zgodą sędziego.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady niezawisłości sędziów.
Konstytucja RP art. 180 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady nieprzenoszalności sędziów.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady poprawnej legislacji.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa do sądu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 200 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 401 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania jako podstawa wznowienia.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 22b § § 2 zdanie trzecie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność art. 35 § 3 uSN z Konstytucją RP i EKPCz. • Naruszenie zasady niezawisłości sędziów. • Naruszenie zasady nieprzenoszalności sędziów. • Naruszenie prawa do sądu. • Możliwość szykanowania sędziego.
Godne uwagi sformułowania
skład tego Sądu wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy nie jest prawidłowy z uwagi na niezgodność art. 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym [...] z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 Konstytucji RP a także art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności • Wyznaczenie takie skutkuje zmianą zakresu obowiązków sędziego Sądu Najwyższego. • Przepis art. 35 § 3 uSN nie ogranicza uznaniowości Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, co pozwala mu na szykanowanie sędziego, który wydaje orzeczenia krytycznie oceniane przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, co z kolei godzi w zasadę niezawisłości sędziego
Skład orzekający
Dawid Miąsik
przewodniczący
Roman Trzaskowski
sprawozdawca
Karol Weitz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących organizacji Sądu Najwyższego, niezawisłości sędziowskiej, prawa do sądu oraz zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją RP i EKPCz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nową ustawą o Sądzie Najwyższym i jej implementacją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych państwa prawa, takich jak niezawisłość sędziowska i prawo do sądu, w kontekście zmian w Sądzie Najwyższym. Ma to duże znaczenie dla prawników i obywateli.
“Sąd Najwyższy: Delegowanie sędziego bez zgody jest niekonstytucyjne!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.