Pełny tekst orzeczenia

II CSKP 1045/24

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II CSKP 1045/24 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
19 marca 2026 r. 
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: 
  
SSN Mariusz Łodko (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Marcin Trzebiatowski 
SSN Mariusz Załucki 
  
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 marca 2026 r. w Warszawie 
skargi kasacyjnej X. spółki akcyjnej w Y. 
od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie 
z 5 kwietnia 2023 r., V Ca 773/22, 
w sprawie z wniosku G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. 
z udziałem X. spółki akcyjnej w Y. 
o ustanowienie służebności przesyłu,  
  
1. oddala skargę kasacyjną;  
2. 
oddala 
wniosek 
uczestnika 
o 
zasądzenie 
kosztów 
postępowania kasacyjnego.  
  
Marcin Trzebiatowski                       Mariusz Łodko                     Mariusz Załucki 
[wr] 
  
UZASADNIENIE 
  
Postanowieniem z 23 maja 2022 r. Sąd Rejonowy w Ropczycach bliżej 
określone nieruchomościach wnioskodawcy obciążył na rzecz uczestnika 
służebnością przesyłu, uprawniającą do korzystania z nieruchomości obciążonych 
zgodnie z przeznaczeniem znajdujących się na tych nieruchomościach urządzeń 
elektroenergetycznych – napowietrznych linii elektroenergetycznych – w zakresie 
niezbędnym do ich prawidłowego i niezakłóconego działania, konserwacji, 

II CSKP 1045/24              
2 
 
 
modernizacji i remontów. Zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawcy  
335 237 zł tytułem wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności oraz 
orzekł o kosztach procesu. 
Postanowieniem z 5 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił 
apelację uczestnika oraz orzekł o kosztach postępowania. 
W zakresie istotnym do rozpoznania skargi kasacyjnej Sąd drugiej instancji 
ustalił, że wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości rolnych w G. 
Nieruchomości te, wcześniej jako państwowe, wchodziły w skład Zasobu Własności 
Rolnej Skarbu Państwa. Wnioskodawca nabywał je od Agencji Własności Rolnej 
Skarbu Państw w latach 2003-2011. W latach 60 i 70 XX w., gdy nieruchomości 
stanowiły 
własność 
Skarbu 
Państwa, 
wybudowano 
na 
nich 
urządzenia 
elektroenergetyczne 
służące 
do 
doprowadzania 
energii 
elektrycznej  
– słupy energetyczne linii napowietrznych relacji: […]1. 
Z ustaleń faktycznych wynika, że Zarządzeniem Ministra Przemysłu  
z 16 stycznia 1989 r. podzielono przedsiębiorstwo państwowe – […] Okręg 
Energetyczny w […]2. Z dniem 1 stycznia 1989 r. utworzono m.in. przedsiębiorstwo 
państwowe Zakład Energetyczny […] w […] i przydzielono mu składniki mienia 
powstałego z podziału przedsiębiorstwa […] Okręg Energetyczny w […]2, w tym 
wybudowane na nieruchomościach wnioskodawcy urządzenia elektroenergetyczne. 
Zarządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z 9 lipca 1993 r., z dniem 12 lipca 1993 
r. podzielono przedsiębiorstwo państwowe Zakład Energetyczny […] w […] w celu 
wniesienia zorganizowanej części mienia tego przedsiębiorstwa do P. spółki 
akcyjnej w W. oraz przekształcono przedsiębiorstwo państwowe w jednoosobową 
spółkę Skarbu Państwa – […] Zakład Energetyczny spółkę akcyjną w […]. 
Sąd drugiej instancji wskazał, że uzasadniony był wniosek o obciążenie 
nieruchomości wnioskodawcy na rzecz uczestnika służebnością przesyłu (art. 3051 
k.c.). Nieruchomości wnioskodawcy, na których znajdują się urządzenia służące do 
doprowadzania energii elektrycznej, po likwidacji państwowych gospodarstw 
rolnych wchodziły w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Skarb 
Państwa stał się ich właścicielem na podstawie dekretu z 6 września 1944 r.  
o 
przeprowadzeniu 
reformy 
rolnej. 
Poprzednik 
prawny 
uczestnika  

II CSKP 1045/24              
3 
 
 
– przedsiębiorstwo państwowe – nie nabył prawa wieczystego użytkowania 
nieruchomości, natomiast 7 stycznia 1991 r. na podstawie art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 
20 grudnia 1990 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych nabył 
własność znajdujących się na nich urządzeń służących do doprowadzania energii 
elektrycznej. 
Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że w okresie obowiązywania zasady jednolitej 
własności państwowej (art. 128 k.c.), Skarb Państwa był właścicielem zarówno 
nieruchomości państwowych, jak i mienia, w tym urządzeń przesyłowych 
znajdujących się w zarządzie przedsiębiorstw państwowych. Nabycie przez 
przedsiębiorstwo 
państwowe 
prawa 
własności 
urządzeń 
przesyłowych 
posadowionych na nieruchomościach Skarbu Państwa na podstawie przepisów 
ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., nie oznaczało uzyskania przez przedsiębiorstwo 
państwowe z mocy prawa uprawnienia do korzystania z nieruchomości, na której 
urządzenia znajdują się. Od 7 stycznia 1991 r. mógł rozpocząć się jedynie bieg 
terminu zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności 
przesyłu. Przed tą datą korzystanie przez poprzednika prawnego uczestnika  
– przedsiębiorstwo państwowe – z infrastruktury przesyłowej nie mogło być uznane 
za posiadanie samoistne, którego wykonywanie skierowane byłoby przeciwko 
Skarbowi Państwa. Poprzednik prawny uczestnika korzystając z infrastruktury 
przesyłowej miał świadomość, że nie dysponuje ani administracyjnym, ani 
cywilnoprawnym tytułem do korzystania z nieruchomości, na których posadowione 
były urządzenia przesyłowe. Jego posiadanie w zakresie odpowiadającym treści 
służebności było w złej w złej wierze. Zatem nabycie prawa do korzystania  
z nieruchomości rzez zasiedzenie mogło nastąpić po upływie 30 lat, począwszy od 
7 stycznia 1991 r. Bieg terminu zasiedzenia został przerwany w 2016 r. wnioskiem 
o ustanowienie służebności przesyłu. 
Skargę kasacyjną od tego postanowienia wniósł uczestnik, zarzucił 
naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 172 § 1 w zw. z art. 292 w zw.  
z art. 3054 k.c., art. 3052 § 2 k.c. oraz art. 7 k.c. i art. 172 § 1 w zw. z art. 292 zd. 2 
w zw. z art. 3054 k.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

II CSKP 1045/24              
4 
 
 
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. 
Naruszenia 
prawa 
materialnego 
skarżący 
upatrywał 
w 
błędnym 
zastosowaniu lub niezastosowaniu powołanych w skardze kasacyjnej przepisów, 
skutkujący przyjęciem przez Sąd meriti, że uczestnik nie legitymuje się tytułem 
prawnym do korzystania z tych nieruchomości, podczas, gdy począwszy od  
7 stycznia 2011 r. nabył przez zasiedzenie służebność przesyłu. W ocenie 
skarżącego Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że nie upłynął niezbędny okres do 
zasiedzenia służebności przesyłu, mimo niezakłóconego wykonywania przez 
uczestnika posiadania służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu,  
a później służebności przesyłu w dobrej wierze przez 20 lat. Dlatego obciążenie 
nieruchomości wnioskodawcy na rzecz uczestnika służebnością przesyłu jest 
nieuzasadnione. 
W judykaturze Sądu Najwyższego wyjaśniono, że przedsiębiorstwo 
państwowe, które na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o zmianie ustawy 
o przedsiębiorstwach państwowych nabyło z mocy prawa własność urządzeń 
przesyłowych posadowionych na nieruchomości Skarbu Państwa, może być 
uznane za posiadacza tej nieruchomości w dobrej wierze w zakresie służebności  
o treści odpowiadającej służebności przesyłu. Posiadając w takim zakresie 
nieruchomości państwowe miało usprawiedliwione podstawy do przyjęcia, że nie 
narusza prawa własności Skarbu Państwa. Uwłaszczenie przedsiębiorstwa 
państwowego z majątku państwowego i nabycie z dniem 7 stycznia 1991 r. 
własności urządzeń służących do doprowadzania energii elektrycznej mogło 
uzasadniać przekonanie, że następowało to wraz z prawem do korzystania z gruntu 
w zakresie koniecznym do korzystania z tych urządzeń. (zob. postanowienie SN  
z 9 kwietnia 2019 r. V CSK 51/18). Nabycie z mocy prawa własności urządzeń 
przesyłowych bez uprawnienia do korzystania z nieruchomości, na której zostały 
posadowione, nie przesądza charakteru posiadania przedsiębiorstwa przesyłowego. 
Istotna jest bowiem świadomość posiadacza co do uprawnienia do korzystania  
z gruntu Skarbu Państwa. (zob. postanowienie SN z 26 lipca 2018 r. IV CSK 23/17). 
Przedsiębiorstwo przesyłowe miało podstawy do przyjęcia, że posiadając w takim 
zakresie nieruchomość państwową nie narusza własności Skarbu Państwa. Przed 
zmianami własnościowymi zgoda Skarbu Państwa na korzystanie z nieruchomości 

II CSKP 1045/24              
5 
 
 
przez odrębną osobę prawną oraz na prowadzenie przez nią działalności za 
pomocą urządzeń stanowiących własność Skarbu Państwa nie budziła wątpliwości 
(zob. postanowienie SN z 30 października 2018 r. II CSK 264/18). Posiadanie 
rozpoczęte 7 stycznia 1991 r. mogło być zatem kwalifikowane jako posiadanie  
w dobrej wierze, o czym decydował stan świadomości w chwili nabycia posiadania 
(zob. postanowienie SN z dnia 12 lipca 2022 r. II CSKP 393/22 i powołane tam 
orzecznictwo). 
Powołane wyżej poglądy orzecznicze Sądu Najwyższego dotyczyły sposobu 
uregulowania zasad korzystania z urządzeń służących do doprowadzania energii 
elektrycznej, nienależących do części składowych nieruchomości, stanowiących 
odrębną własność przedsiębiorstw przesyłowych (art. 491 § 1 k.c.), utworzonych na 
majątkach 
dawnych 
przedsiębiorstw 
państwowych. 
W 
judykaturze 
Sądu 
Najwyższego dopuszczano bowiem nabycie przez przedsiębiorstwo przesyłowe 
przez zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności 
przesyłu związanej z korzystaniem z nieruchomości obciążonych w zakresie 
koniecznym 
do 
korzystania 
z 
tych 
urządzeń, 
także 
przed 
ustawowym 
uregulowaniem 
służebności 
przesyłu 
na 
podstawie 
art. 
3051–3054 
k.c.  
(zob. uchwałę SN z 7 października 2008 r., III CZP 89/08). Okres występowania na 
nieruchomości stanu faktycznego odpowiadającego treści służebności przesyłu 
przed wejściem w życie art. 3051–3054 k.c. mógł być doliczony do czasu posiadania 
wymaganego do zasiedzenia tej służebności (zob. uchwałę SN w uchwale  
z 22 maja 2013 r., III CZP 18/13, OSNC 2013, nr 12, poz. 139). Dopuszczając 
możliwość doliczenia czasu posiadania, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na to, że 
konstrukcja służebności przesyłu oraz cel jej wprowadzenia – potwierdzenia  
i uporządkowania wcześniejszego orzecznictwa – nie miała na celu wprowadzenie 
nowego rodzaju prawa rzeczowego. Możliwość pełnego uwzględnienia stanu 
faktycznego istniejącego na nieruchomości przed uregulowaniem służebności 
przesyłu, tj. przed 3 sierpnia 2008 r., nie stoi w sprzeczności z celami nowej 
regulacji, jak i z gwarancyjnym charakterem norm prawa intertemporalnego.  
W uchwale z 15 lutego 2019 r., III CZP 81/18 (OSNC 2020, nr 1, poz. 4), Sąd 
Najwyższy wyjaśnił, że przedsiębiorstwo państwowe, które nabyło z mocy prawa 
własność urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości Skarbu 

II CSKP 1045/24              
6 
 
 
Państwa, może być uznane za posiadacza w dobrej wierze służebności o treści 
odpowiadającej służebności przesyłu. Okres występowania na nieruchomości stanu 
faktycznego odpowiadającego treści służebności przesyłu przed wejściem w życie 
art. 3051-3054 k.c. podlega doliczeniu do czasu posiadania wymaganego do 
zasiedzenia tej służebności (zob. uchwałę SN z 22.05.2013 r., III CZP 18/13,  
OSNC 2013, nr 12, poz. 139). 
Wyżej przedstawione poglądy orzecznicze, dopuszczające możliwość 
doliczenia czasu posiadania, które miało miejsce pod rządem Kodeksu cywilnego 
przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu i wymaganego do 
zasiedzenia służebności przesyłu zostały zakwestionowane w nowszej judykaturze 
Sądu Najwyższego. W postanowienie z 14 października 2021 r., (V CSKP 69/21 
OSNC 2022, nr 11, poz. 110). Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że doliczenie czasu 
posiadania jest możliwe w zakresie prawa, które można nabyć w drodze 
zasiedzenia. Posiadanie wykonywane w okresie sprzed wprowadzenia instytucji 
służebności przesyłu, mogło natomiast obejmować jedynie posiadanie w zakresie 
służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu. W takim zaś 
wypadku, należy zweryfikować wystąpienie przesłanek umożliwiających nabycie 
takiej służebności na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o służebnościach 
gruntowych oraz oceny tego, czy stan ten trwał i umożliwiał nabycie takiej 
służebności gruntowej (nie zaś służebności przesyłu) po dniu wejścia w życie art. 
3051-3054 k.c. Stanowisko prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie Sądu 
Najwyższego, mimo braku wyraźnej normy ustawowej, zakłada natomiast 
możliwość nabycia w drodze zasiedzenia prawa, które nie istniało wówczas, gdy 
konieczne było spełnienie przesłanek jego nabycia, a rolą sądów nie jest 
zastępowanie ustawodawcy.  
W postanowieniu z 24 lutego 2023 r., III CZP 108/22 (OSNC 2023, nr 11, 
poz. 108), Sąd Najwyższy przyjął, że przed nowelizacją Kodeksu cywilnego 
wprowadzającą służebność przesyłu nie mógł biec termin zasiedzenia prawa 
odpowiadającego treściowo tej służebności. Doliczenie czasu posiadania w stanie 
prawnym obowiązującym od 1 stycznia 1965 r. do 2 sierpnia 2008 r. do czasu 
niezbędnego do zasiedzenia służebności przesyłu narusza zakaz działania prawa 
wstecz, wyrażony m.in. w art. 3 k.c. Sąd Najwyższy wskazał, że dominująca linia 

II CSKP 1045/24              
7 
 
 
orzecznicza pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami prawa 
rzeczowego, a formułowane w niej wnioski budzą poważne wątpliwości ich 
zgodności z Konstytucją RP oraz Konwencją o Ochronie Praw Człowieka 
i Podstawowych Wolności. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na zasadę numerus 
clausus praw rzeczowych, która odnosi się do wszystkich praw o charakterze 
bezwzględnym. Przyjęcie istnienia w systemie prawa służebności „o treści 
odpowiadającej służebności przesyłu” narusza tę zasadę w szczególności dlatego, 
że służebność taka nie mogła i nie może być utożsamiana ze służebnością 
gruntową. Derogacja art. 175 Prawa rzeczowego przewidującego możliwość 
ustanowienia służebności także na rzecz każdego przedsiębiorstwa, zamiast 
właściciela nieruchomości władnącej (art. 285 § 1 k.c.), oraz niepowtórzenie jej  
w Kodeksie cywilnym do czasu wprowadzenia służebności przesyłu dowodzi 
świadomej decyzji ustawodawcy, który relacje podmiotów prawa związane  
z posadowieniem urządzeń przesyłowych regulował normami prawa publicznego. 
Uchylony przepis Prawa rzeczowego stanowił podstawę prawną do ustanowienia 
służebności, 
która 
zwiększa 
użyteczność 
przedsiębiorstwa 
przesyłowego. 
Natomiast konstrukcja art. 285 k.c. ma na celu obciążenie nieruchomości 
służebnością w celu zwiększenia użyteczności nieruchomości władnącej lub jej 
oznaczonej 
części, 
zamiast 
zwiększenia 
użyteczności 
przedsiębiorstwa 
przesyłowego.  
Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną podziela wyżej 
przedstawione nowsze poglądy judykatury Sądu Najwyższego, że przed 
nowelizacją Kodeksu cywilnego, wprowadzającą nowy rodzaj służebności  
(art. 3051-3054 k.c.), nie mógł też biec termin zasiedzenia prawa odpowiadającego 
treściowo tej służebności. Nie jest też możliwe doliczenie czasu posiadania  
w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 1965 r. do 2 sierpnia 2008 r. do 
czasu niezbędnego do zasiedzenia służebności przesyłu. Chybione są zatem 
zarzuty naruszenia prawa materialnego, bowiem nie upłynął czas niezbędny do 
nabycia w drodze zasiedzenia służebności przesyłu. 
Należy zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 grudnia 
2025 r. (P 10/16, OTK-A 2026/1) przyjął, że art. 292 w zw. z art. 285 § 1 i 2 ustawy 
z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, z późn. 

II CSKP 1045/24              
8 
 
 
zm.), rozumiane w ten sposób, że umożliwiają nabycie przez przedsiębiorcę 
przesyłowego lub Skarb Państwa, przed wejściem w życie art. 3051-3054 ustawy  
– Kodeks cywilny, w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej 
treścią służebności przesyłu, są niezgodne z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3  
w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał 
Konstytucyjny zakwestionował taki sposób wykładni powołanych przepisów 
Kodeksu cywilnego, utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który umożliwiał 
ustanowienie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu,  
a także dopuszczalność nabycia jej w drodze zasiedzenia. Trybunał wyjaśnił, że 
wykreowanie nowego prawa wynikało ze społecznej i gospodarczej konieczności 
uregulowania 
praw 
przedsiębiorców 
przesyłowych 
do 
utrzymywania 
linii 
przesyłowych na cudzych nieruchomościach, z uwagi, że istniejące regulacje  
– instytucja służebności gruntowych – były niewystarczające. Wprowadzony  
w 2008 r. do Kodeksu cywilnego trzeci rodzaj służebności – obok służebności 
gruntowych i osobistych – do którego przepisy o służebnościach gruntowych 
stosuje się odpowiednio (art. 3054 k.c.) umożliwia przedsiębiorcom przesyłowych 
ustanowienie służebności bez konieczności wiązania jej z nieruchomością 
władnącą. Służebność przesyłu jest osobnym normatywnie tworem, bowiem  
w innym razie, wyodrębnienie tego prawa obok istniejącej służebności gruntowej 
nie miałoby racjonalnego uzasadnienia. W ocenie Trybunału, linia orzecznicza 
Sądu Najwyższego kreująca nowy rodzaj służebności gruntowej odpowiadającej 
treścią służebności przesyłu i dopuszczająca zasiedzenie takiej służebności, ma 
charakter prawotwórczy. Wbrew ograniczeniom do posługiwania się jedynie 
konstrukcjami praw rzeczowych ustanowionych przez ustawodawcę (zamknięty 
katalog praw rzeczowych) wprowadzono do systemu trzeci rodzaj służebności, 
poza dopuszczalną granicą wykładni art. 285 § 2 k.c. Trybunał uznał za 
prawotwórczą wykładnię tego przepisu takie jego rozumienie, które dopuszcza 
ustanowienie służebności gruntowej bez istnienia nieruchomości władnącej i to 
takiej, dla której służebność zwiększałaby jej użyteczność. Ścisła interpretacja 
przepisów ograniczających prawo własności, objętego szczególną ochroną (art. 64 
ust. 3 Konstytucji RP), oznacza, że ustanowienie służebności gruntowej 
odpowiadającej treścią służebności przesyłu nie ma uzasadnienia. Posiadanie 

II CSKP 1045/24              
9 
 
 
takiego nieistniejącego prawa również nie było możliwe. W konsekwencji, 
niedopuszczalne było zasiedzenie takiej służebności. Trybunał stwierdził, że jeżeli 
przed wejściem w życie art. 3051-3054 k.c. służebność przesyłu nie istniała, to 
niemożliwe było władanie cudzą nieruchomością (posiadanie) w zakresie tego 
prawa przed tą datą. Natomiast do ustawodawcy należy uregulowanie stosunków 
prawnych między właścicielami nieruchomości a przedsiębiorstwami przesyłowymi, 
istniejącymi przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu  
(art. 3051-3054 k.c.). 
Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 2 grudnia 2025 r., P 10/16, 
oznacza też, że w stosunku do daty wydania przez Sąd drugiej instancji 
zaskarżonego skarga kasacyjną postanowienia nastąpiła zmiana stanu prawnego, 
dotyczącego przedmiotu postępowania, który Sąd Najwyższy rozpoznający skargę 
kasacyjną powinien uwzględnić z urzędu (zob. wyrok SN z 26 listopada 2004 r., 
V CK 270/04). Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia oraz jej 
podstaw (art. 39813 § 1 k.p.c.), zatem zakres kognicji Sądu Najwyższego wytycza 
wiążąco treść podstaw kasacyjnych. Zasada ta nie może jednak znaleźć 
zastosowania w sytuacji, kiedy po wydaniu orzeczenia przez sąd drugiej instancji 
i po wniesieniu skargi kasacyjnej, Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok dotyczący 
podstawy prawnej rozstrzygnięcia i podstaw skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy 
w uchwale 7 sędziów – zasadzie prawnej – z 17 grudnia 2009 r., III PZP 2/09, 
(OSNC 2010, nr 7-8, poz. 97) przyjął, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego 
stwierdzające w sentencji niezgodność z Konstytucją określonej wykładni aktu 
normatywnego, które nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, nie 
stanowi podstawy do wznowienia postępowania przewidzianej w art. 4011 k.p.c. 
Przyjęta w sentencji uchwały wykładnia – zasada prawna – jest jednak ograniczona 
do podstaw wznowienia postępowania. 
Nie ma 
więc 
zastosowania 
do 
rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy skarg kasacyjnych na podstawie 
zmienionego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stanu prawnego, dotyczącego 
przedmiotu postępowania.  
Należy też zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 3 grudnia 
2025 r., SK 17/18, (OTK-A 2026/14) uznał, że art. 4011 k.p.c., w jakim nie stanowi 
podstawy do wznowienia postępowania w przypadku wydania przez Trybunał 

II CSKP 1045/24              
10 
 
 
Konstytucyjny wyroku orzekającego o niezgodności z Konstytucją określonego 
znaczenia aktu normatywnego, jest niezgodny z art. 190 ust. 4 Konstytucji. 
Trybunał wyjaśnił, że każdy wyrok Trybunału, w którym orzeczono o niezgodności 
określonego przedmiotu kontroli z określonym wzorcem kontroli objęty jest art. 190 
ust. 4 Konstytucji, niezależnie czy dotyczy wyłącznie określonego jego znaczenia. 
Trybunał dokonuje wykładni i ustala określone znaczenie przedmiotu kontroli, które 
uznaje za niezgodne z aktem normatywnym, hierarchicznie wyższym. W każdym 
z tych przypadków, wyrok Trybunału stanowi z mocy art. 190 ust. 4 Konstytucji 
podstawę restytucji.  
W wyroku z 23 września 2025 r., (P 3/25, OTK-A 2025/97), Trybunał 
Konstytucyjny przyjał, że art. 21 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy 
z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów 
prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) rozumiany w ten sposób, że wystąpienie 
skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz zaistnienie obowiązku jego 
stosowania przez wszystkie organy władzy publicznej aktualizuje się dopiero  
z chwilą dokonania czynności technicznej polegającej na ogłoszeniu tego wyroku  
w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, jest niezgodny z art. 2 w związku  
z art. 10, w związku z art. 173, w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji 
Rzeczypospolitej Polskiej. 
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną na 
podstawie art. 39814 k.p.c., bowiem zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia 
odpowiada prawu. 
  
               Marcin Trzebiatowski           Mariusz Łodko            Mariusz Załucki 
  
[wr] 
[r.g.]