II CSK 527/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną R.D. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 lutego 2015 r., które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 6 sierpnia 2014 r. w ten sposób, że uchyliło wykreślenie hipoteki przymusowej kaucyjnej łącznej w wysokości 6.000.000 zł i oddaliło wniosek w tym zakresie. Sąd Okręgowy ustalił, że lokal wnioskodawcy nr […] został wyodrębniony z nieruchomości macierzystej przed sprzedażą przedsiębiorstwa upadłej spółki, które obejmowało udział w nieruchomości hotelowej. Sąd Okręgowy uznał, że umowa sprzedaży przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego jest podstawą wykreślenia tylko tych hipotek, które obciążają nieruchomości wchodzące w skład przedsiębiorstwa. Sąd Najwyższy, analizując konstrukcję hipoteki łącznej, potwierdził dominujący pogląd, że obciążenie każdej nieruchomości jest samodzielne i hipoteka łączna nie wygasa w przypadku sprzedaży przedsiębiorstwa obejmującego część nieruchomości, jeśli wyodrębnione lokale obciążone hipoteką nie wchodziły w skład sprzedawanego przedsiębiorstwa. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne, i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja hipoteki łącznej w kontekście sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości oraz charakteru prawnego przepisów wykonawczych dotyczących ksiąg wieczystych.
Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości i wyodrębnionych lokali obciążonych hipoteką.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprzedaż przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego powoduje wygaśnięcie hipoteki przymusowej kaucyjnej łącznej obciążającej wyodrębnione lokale, które nie wchodziły w skład sprzedawanego przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprzedaż przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego nie powoduje wygaśnięcia hipoteki przymusowej kaucyjnej łącznej obciążającej wyodrębnione lokale, które nie wchodziły w skład sprzedawanego przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na dominującym poglądzie, że hipoteka łączna stanowi wielość praw obciążających różne nieruchomości, a obciążenie każdej nieruchomości ma charakter samodzielny. Sprzedaż przedsiębiorstwa jako całości nie wpływa na hipoteki obciążające nieruchomości lokalowe wyodrębnione przed ogłoszeniem upadłości, jeśli te lokale nie były częścią sprzedawanego przedsiębiorstwa.
Jaki jest charakter prawny przepisu § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów?
Odpowiedź sądu
Przepis ten ma charakter normy wykonawczej procesowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepis ten reguluje jedynie kwestie proceduralne związane z wykreśleniem hipotek, a nie stanowi samodzielnej podstawy do żądania wykreślenia hipoteki w sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "M." Spółka Jawna | spółka | wnioskodawca |
| "G." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | wnioskodawca |
| "P." Spółka Akcyjna | spółka | uczestnik postępowania |
| G. Spółka Akcyjna | spółka | uczestnik postępowania (poprzednio) |
| A.B. - Syndyk masy upadłości Hotelu S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | inne | uczestnik postępowania (zbywca przedsiębiorstwa) |
| R. D. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (skarżący) |
Przepisy (4)
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 65 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Zasada szczegółowości hipoteki, zgodnie z którą jedna hipoteka zabezpiecza jedną wierzytelność.
u.k.w.h. art. 76 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
W razie podziału nieruchomości obciążonej hipoteką, obciąża się nią wszystkie nieruchomości utworzone przez podział.
p.u.n. art. 313 § ust. 2
Prawo upadłościowe i naprawcze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów art. 11 § ust. 4
Przepis ma charakter normy wykonawczej procesowej, nie stanowi samodzielnej podstawy do wykreślenia hipoteki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego nie powoduje wygaśnięcia hipoteki przymusowej łącznej obciążającej wyodrębnione lokale, które nie wchodziły w skład sprzedawanego przedsiębiorstwa. • Hipoteka łączna stanowi wielość praw obciążających różne nieruchomości, a obciążenie każdej nieruchomości ma charakter samodzielny. • Przepis § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości ma charakter normy wykonawczej procesowej.
Odrzucone argumenty
Umowa sprzedaży przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego jest podstawą wykreślenia hipoteki przymusowej kaucyjnej łącznej obciążającej wyodrębnione lokale. • Naruszenie art. 313 ust. 2 p.u.n., art. 94 u.k.w.h., § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
Hipoteka łączna stanowi wyjątek od zasady szczegółowości hipoteki • Obecnie zdecydowanie dominuje pogląd drugi, oparty na istocie zasady szczegółowości hipoteki. • Przepis ten ma jedynie charakter normy wykonawczej procesowej.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący-sprawozdawca
Władysław Pawlak
członek
Antoni Górski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja hipoteki łącznej w kontekście sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości oraz charakteru prawnego przepisów wykonawczych dotyczących ksiąg wieczystych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości i wyodrębnionych lokali obciążonych hipoteką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii hipoteki łącznej i jej losów przy sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i upadłościowego.
“Czy sprzedaż firmy w upadłości chroni jej długi? Sąd Najwyższy wyjaśnia losy hipoteki łącznej.”
Dane finansowe
WPS: 6 000 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.