Orzeczenie · 2016-05-20

II CSK 526/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-05-20
SNnieruchomościprawo rzeczoweWysokanajwyższy
hipoteka łącznaksięgi wieczystenieruchomośćpodział nieruchomościsprzedaż przedsiębiorstwapostępowanie upadłościowewykreślenie hipotekiwartość przedmiotu sporu

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną R. D. od postanowienia Sądu Okręgowego w K., które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w K. w ten sposób, że uchylono wykreślenie hipoteki przymusowej kaucyjnej łącznej w wysokości 9.000.000 zł i oddalono wniosek o jej wykreślenie. Sąd Okręgowy ustalił, że lokal skarżącego został wyodrębniony z nieruchomości macierzystej przed sprzedażą przedsiębiorstwa upadłej spółki, a sprzedaż ta nie obejmowała tego lokalu. W związku z tym, hipoteka obciążająca nieruchomość macierzystą nie mogła zostać wykreślona na podstawie sprzedaży przedsiębiorstwa. Sąd Najwyższy, analizując konstrukcję hipoteki łącznej, potwierdził dominujący pogląd, że stanowi ona wielość praw obciążających różne nieruchomości, a każda hipoteka osobno zabezpiecza całą wierzytelność. W konsekwencji, sprzedaż przedsiębiorstwa jako całości w toku postępowania upadłościowego nie powoduje skutku wygaśnięcia hipoteki łącznej na nieruchomościach lokalowych wyodrębnionych przed ogłoszeniem upadłości. Sąd Najwyższy uznał również, że przepis § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 września 2001 r. ma charakter normy wykonawczej procesowej i nie stanowi samodzielnej podstawy żądanego wykreślenia. Wobec powyższego, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości dla hipoteki łącznej na wyodrębnionych lokalach oraz charakteru prawnego hipoteki łącznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości i wyodrębnienia lokali przed upadłością.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprzedaż przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego powoduje skutek wygaśnięcia hipoteki łącznej obciążającej nieruchomości lokalowe, które zostały wyodrębnione przed ogłoszeniem upadłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego nie powoduje skutku wygaśnięcia hipoteki łącznej na nieruchomościach lokalowych wyodrębnionych przed ogłoszeniem upadłości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na dominującym poglądzie, że hipoteka łączna stanowi wielość praw obciążających różne nieruchomości, a każda hipoteka osobno zabezpiecza całą wierzytelność. Sprzedaż przedsiębiorstwa jako całości nie wpływa na hipoteki obciążające nieruchomości, które nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Czy przepis § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 września 2001 r. stanowi samodzielną podstawę do żądania wykreślenia hipoteki łącznej z ksiąg wieczystych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten ma jedynie charakter normy wykonawczej procesowej i nie stanowi samodzielnej podstawy żądania wykreślenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis ten ma charakter proceduralny i nie może być samodzielną podstawą do wykreślenia hipoteki, zwłaszcza gdy nie zachodzą przesłanki jej wygaśnięcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddala skargę kasacyjną
Strona wygrywająca
uczestnik postępowania "P." S.A.

Strony

NazwaTypRola
"M." Spółka Jawnaspółkawnioskodawca
"G." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkawnioskodawca
"P." Spółka Akcyjnaspółkauczestnik postępowania
A. - Syndyk masy upadłości Hotelu S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąinnezbywca przedsiębiorstwa
R. D.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (4)

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 65 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Zasada szczegółowości hipoteki, zgodnie z którą jedna hipoteka zabezpiecza jedną wierzytelność.

u.k.w.h. art. 76 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

W razie podziału nieruchomości obciążonej hipoteką, obciąża się nią wszystkie nieruchomości utworzone przez podział.

p.u.n. art. 313 § 2

Prawo upadłościowe i naprawcze

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów art. 11 § 4

Przepis ma charakter normy wykonawczej procesowej, nie stanowi samodzielnej podstawy wykreślenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego nie powoduje wygaśnięcia hipoteki łącznej na nieruchomościach wyodrębnionych przed upadłością. • Hipoteka łączna stanowi wielość praw obciążających różne nieruchomości. • Przepis § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości ma charakter normy wykonawczej procesowej.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego powinna skutkować wykreśleniem hipoteki łącznej. • Wykreślenie hipoteki łącznej jest możliwe na podstawie § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

Hipoteka łączna stanowi wyjątek od zasady szczegółowości hipoteki • obciążenie każdej nieruchomości ma charakter samodzielny • sprzedaż przedsiębiorstwa jako całości w toku postępowania upadłościowego nie następuje skutek wygaśnięcia hipoteki łącznej na nieruchomościach lokalowych wyodrębnionych przed ogłoszeniem upadłości • przepis ten ma jedynie charakter normy wykonawczej procesowej

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący-sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Antoni Górski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości dla hipoteki łącznej na wyodrębnionych lokalach oraz charakteru prawnego hipoteki łącznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości i wyodrębnienia lokali przed upadłością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii hipoteki łącznej i jej obciążeń w kontekście sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i upadłościowego.

Czy sprzedaż firmy w upadłości chroni przed hipoteką na lokalu?

Dane finansowe

WPS: 9 000 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst