II CSK 401/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Spółki Gazownictwa od postanowienia Sądu Okręgowego, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego zasądzające od Spółki na rzecz wnioskodawców kwotę 79500 zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Sąd Okręgowy przyjął, że wynagrodzenie powinno odpowiadać czynszowi możliwemu do uzyskania w wolnym obrocie za korzystanie z gruntu przez 25 lat. Sąd Najwyższy, uchylając zaskarżone postanowienie, wskazał na istotne braki w ustaleniach faktycznych. Nie było jasne, za jaki okres biegły określił wysokość czynszu, ani czy uwzględniono wszystkie wytyczne dotyczące ustalania wynagrodzenia za służebność przesyłu, takie jak proporcjonalność do stopnia ingerencji w prawo własności, wartość nieruchomości, straty właściciela, przewidywany okres trwałości urządzeń, sposób wykorzystania pozostałych nieruchomości oraz rozwój gospodarczy terenów. Sąd Najwyższy podkreślił, że wynagrodzenie za służebność przesyłu jest szersze niż odszkodowanie i powinno uwzględniać nie tylko uszczerbek, ale także korzyść dla przedsiębiorcy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, interpretacja art. 305¹ i 305² k.c., znaczenie ustaleń faktycznych w sprawach o wynagrodzenie.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia służebności przesyłu, a nie innych form korzystania z nieruchomości.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy ustalić wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie powinno być proporcjonalne do stopnia ingerencji w treść prawa własności, uwzględniać wartość nieruchomości, straty właściciela, przewidywany okres trwałości urządzeń, sposób wykorzystania pozostałych nieruchomości oraz rozwój gospodarczy terenów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wynagrodzenie za służebność przesyłu jest szersze niż odszkodowanie i powinno być ustalane z uwzględnieniem szeregu czynników, w tym wartości nieruchomości i stopnia ingerencji w prawo własności. Brak jasnych ustaleń faktycznych w niższych instancjach uniemożliwił ocenę prawidłowości wyliczenia wynagrodzenia.
Czy wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno odpowiadać czynszowi możliwemu do uzyskania w wolnym obrocie za korzystanie z gruntu przez określony okres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przyjęcie takiego kryterium przez sąd niższej instancji wymagało weryfikacji w kontekście całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych, w szczególności jasnego ustalenia okresu, za który czynsz został określony, oraz uwzględnienia innych czynników wpływających na wysokość wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zakwestionował przyjęcie przez Sąd Okręgowy zasady ustalania wynagrodzenia za służebność przesyłu jako czynszu za 25 lat eksploatacji, wskazując na brak wystarczających ustaleń faktycznych co do okresu, za który biegły określił kwotę, oraz czy uwzględniono wszystkie istotne czynniki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. A. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Spółka Gazownictwa Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Określa treść służebności przesyłu jako korzystanie przez przedsiębiorcę w oznaczonym zakresie z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania urządzeń przesyłowych.
k.c. art. 305² § § 1
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.
k.c. art. 305² § § 2
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno być odpowiednie.
Pomocnicze
k.c. art. 244 § § 1
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto powołuje się na skutki prawne danego zdarzenia (np. szkodę).
k.p.c. art. 398³
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej.
Ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Ustawa wprowadzająca służebność przesyłu do polskiego systemu prawnego.
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy urządzeń przesyłowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak jasnych ustaleń faktycznych co do okresu, za który biegły określił wysokość czynszu. • Niejasność co do tego, czy biegły uwzględnił wszystkie wskazania dotyczące ustalania wynagrodzenia za służebność przesyłu.
Godne uwagi sformułowania
Służebność przesyłu wprowadzono do polskiego systemu prawnego z dniem 3 sierpnia 2008 r. • Pojęcie wynagrodzenia jest szersze niż pojęcie odszkodowania. • Wynagrodzenie powinno być proporcjonalne do stopnia ingerencji w treść prawa własności, uwzględniać wartość nieruchomości i w takim kontekście mieć na względzie straty właściciela z uszczuplenia prawa własności. • Inwestycja na nieruchomości obciążonej służąca w gruncie rzeczy celom publicznym jest zdarzeniem nieodwracalnym w pewnym przedziale czasu.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Wojciech Katner
członek
Marian Kocon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, interpretacja art. 305¹ i 305² k.c., znaczenie ustaleń faktycznych w sprawach o wynagrodzenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia służebności przesyłu, a nie innych form korzystania z nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości obciążonych urządzeniami przesyłowymi i przedsiębiorców, a Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady ustalania wynagrodzenia.
“Jak wycenić służebność przesyłu? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 79 500 PLN
wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 79 500 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.