II CSK 308/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania za szkodę komunikacyjną, w której powód A. M. domagał się od ubezpieczyciela E. S.A. kwoty 12.521,76 euro. Po kolizji drogowej, w której uszkodzony został samochód powoda, ubezpieczyciel wypłacił część odszkodowania, jednak powód nie zgodził się z jego wysokością. Sąd Rejonowy oddalił powództwo z powodu niewykazania rzeczywistej wysokości szkody, a Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że szkoda skonkretyzowała się dopiero w momencie naprawy lub sprzedaży pojazdu. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił wyrok sądu okręgowego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym roszczenie o odszkodowanie za szkodę komunikacyjną powstaje z chwilą wyrządzenia szkody, a jego wysokość nie zależy od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy pojazdu, czy go sprzedał. Sąd Najwyższy podkreślił, że szkoda jest różnicą między stanem majątku przed i po zdarzeniu, a naprawa lub sprzedaż pojazdu po zdarzeniu nie wpływa na wysokość należnego odszkodowania, które powinno odpowiadać kosztom przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości odszkodowania za szkodę komunikacyjną, gdy pojazd został naprawiony lub sprzedany.
Orzeczenie dotyczy szkód częściowych w ramach obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wysokość odszkodowania za szkodę komunikacyjną zależy od faktycznej naprawy pojazdu lub jego sprzedaży przez poszkodowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wysokość odszkodowania nie zależy od faktycznej naprawy pojazdu ani jego sprzedaży. Roszczenie powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależnione od podjęcia przez poszkodowanego działań zmierzających do naprawienia szkody.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na ugruntowanym orzecznictwie, zgodnie z którym roszczenie o odszkodowanie powstaje z chwilą wyrządzenia szkody, a nie po poniesieniu kosztów naprawy. Poszkodowany nie musi udowadniać konkretnych wydatków na naprawę, a sprzedaż uszkodzonego pojazdu nie pozbawia go prawa do odszkodowania w wysokości odpowiadającej kosztom przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego w sprawie o zapłatę odszkodowania za szkodę komunikacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego dotyczące ustalania wysokości odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 361 k.c. w zw. z art. 363 § 1 k.c. przez błędną wykładnię, polegającą na uzależnieniu wysokości odszkodowania od faktycznej naprawy lub sprzedaży pojazdu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | powód |
| E. Spółka Akcyjna w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Określa zakres obowiązku odszkodowawczego, który obejmuje straty poniesione przez poszkodowanego oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono.
k.c. art. 363 § § 1
Kodeks cywilny
Określa sposób ustalenia odszkodowania, wskazując na przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. W przypadku szkody całkowitej odszkodowanie jest ograniczone do różnicy między wartością pojazdu przed uszkodzeniem a ceną sprzedaży.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków uwzględnienia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie powstaje z chwilą wyrządzenia szkody, a nie po faktycznej naprawie lub sprzedaży pojazdu. • Wysokość odszkodowania nie zależy od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy pojazdu. • Sprzedaż uszkodzonego pojazdu nie pozbawia poszkodowanego prawa do odszkodowania.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że szkoda skonkretyzowała się dopiero w momencie naprawy lub sprzedaży pojazdu. • Sąd Okręgowy naruszył przepisy prawa materialnego, błędnie interpretując art. 361 i 363 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie uprawnionego i odpowiadający mu obowiązek ubezpieczyciela naprawienia szkody powstają z chwilą wyrządzenia szkody, tj. z chwilą nastąpienia wypadku komunikacyjnego. • Powstanie roszczenia z tytułu kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego, a tym samym zakres odszkodowania, nie zależą od tego czy poszkodowany dokonał restytucji pojazdu i czy w ogóle zamierza tej restytucji dokonać. • Szkodą, w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. jest różnica między stanem majątku poszkodowanego jaki zaistniał po zdarzeniu wywołującym szkodę, a stanem tego majątku, jaki istniałby, gdyby nie nastąpiło to zdarzenie.
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący, sprawozdawca
Beata Janiszewska
członek
Joanna Misztal-Konecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za szkodę komunikacyjną, gdy pojazd został naprawiony lub sprzedany."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy szkód częściowych w ramach obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odszkodowań komunikacyjnych i wyjaśnia kluczowe zasady ustalania ich wysokości, co jest istotne dla wielu kierowców i prawników.
“Naprawiłeś auto po wypadku? Ubezpieczyciel musi zapłacić pełne odszkodowanie – nawet jeśli sprzedałeś pojazd!”
Dane finansowe
WPS: 52 095 PLN
Zdanie odrębne
Beata Janiszewska
Sędzia Beata Janiszewska zgłosiła zdanie odrębne, argumentując, że szkoda jest kategorią dynamiczną i powinna być ustalana według stanu istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy. W przypadku naprawy pojazdu przez poszkodowanego, szkodą staje się wyłożony przez niego koszt naprawy, a nie kosztorysowe ustalenie szkody.
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.