II CSK 275/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowa spółka „M.” domagała się od pozwanego Banku zapłaty kwoty 831.476,75 zł, która stanowiła odsetki za okres po wypowiedzeniu umowy kredytu. Bank wyegzekwował tę kwotę od spółki „W.” na podstawie umowy przelewu wierzytelności zabezpieczającej kredyt udzielony powodowi. Powódka argumentowała, że bank nie miał podstawy prawnej do naliczania odsetek według zasad przewidzianych dla kredytu przeterminowanego po wypowiedzeniu umowy, a jedynie do zwrotu wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami za okres korzystania z niego. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny początkowo oddaliły powództwo. Po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy, Sąd Apelacyjny ponownie rozpoznał sprawę i uznał, że bankowi przysługiwały odsetki ustawowe, a ponieważ ich kwota (947.767,51 zł) była wyższa niż kwota odsetek karnych (831.476,75 zł), bank mógł zatrzymać tę niższą kwotę. Sąd Najwyższy, związany swoim wcześniejszym stanowiskiem, uznał, że po wypowiedzeniu umowy kredytu, w odniesieniu do kwoty kredytu, której termin płatności nie nadszedł, bankowi przysługują jedynie odsetki ustawowe. Ponieważ kwota odsetek ustawowych była wyższa niż kwota spornych odsetek karnych, bank mógł zatrzymać tę kwotę. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powodowej spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad naliczania odsetek po wypowiedzeniu umowy kredytu, zasady rozliczeń z tytułu przelewu zabezpieczającego.
Dotyczy specyficznych postanowień umowy kredytowej i przelewu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bank po wypowiedzeniu umowy kredytu może naliczać odsetki od kredytu przeterminowanego, czy jedynie odsetki za okres korzystania z kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bank może zatrzymać kwotę odsetek, która nie przekracza wysokości odsetek ustawowych, nawet jeśli są one wyższe niż odsetki karne naliczone po wypowiedzeniu umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, związany swoim wcześniejszym orzeczeniem, uznał, że po wypowiedzeniu umowy kredytu, w odniesieniu do kwoty kredytu, której termin płatności nie nadszedł, bankowi przysługują jedynie odsetki ustawowe. Ponieważ kwota odsetek ustawowych była wyższa niż kwota spornych odsetek karnych, bank mógł zatrzymać tę kwotę.
Czy wyegzekwowanie przez bank od dłużnika powoda kwoty odsetek po wypowiedzeniu umowy kredytu odbyło się w warunkach braku podstawy prawnej przysporzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ bank miał prawo zatrzymać kwotę odsetek ustawowych, które były wyższe niż kwota spornych odsetek karnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sporna kwota stanowi odsetki ustawowe, które przysługiwały bankowi jako wierzytelność wynikająca z umowy kredytowej, zabezpieczona umową o przelew. Argumentacja powoda o braku podstawy prawnej została odrzucona.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Bank [...] Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
| spółka „W.” | spółka | dłużnik strony powodowej |
Przepisy (8)
Pomocnicze
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa do naliczania odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 359 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek ustawowych.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 414
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę.
k.p.c. art. 398 § 20
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego wykładnią prawa.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p. bankowego art. 75
Prawo bankowe
Dotyczy wypowiedzenia umowy kredytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po wypowiedzeniu umowy kredytu, bankowi przysługują odsetki ustawowe, a ponieważ ich kwota była wyższa niż kwota spornych odsetek karnych, bank mógł je zatrzymać. • Umowa przelewu zabezpieczającego wierzytelność pozwala bankowi na zatrzymanie wszelkich należności wynikających z rozliczenia kredytu, w tym odsetek ustawowych.
Odrzucone argumenty
Bank nie miał podstawy prawnej do naliczania odsetek według zasad przewidzianych dla kredytu przeterminowanego po wypowiedzeniu umowy. • Wyegzekwowanie kwoty odsetek po wypowiedzeniu umowy kredytu odbyło się w warunkach braku podstawy prawnej przysporzenia.
Godne uwagi sformułowania
niezwłocznego zwrotu wykorzystanego kredytu z odsetkami należnymi Bankowi za okres korzystania z kredytu • nie mogą mieć zastosowania odsetki od kredytu przeterminowanego • odsetki ustawowe, które były wyższe od odsetek od przeterminowanego kredytu (tzw. karnych)
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący, sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad naliczania odsetek po wypowiedzeniu umowy kredytu, zasady rozliczeń z tytułu przelewu zabezpieczającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych postanowień umowy kredytowej i przelewu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla kredytobiorców i banków – zasad naliczania odsetek po wypowiedzeniu umowy kredytu, co ma szerokie zastosowanie.
“Czy bank może naliczać odsetki po wypowiedzeniu umowy kredytu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 831 476,75 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.