II CSK 216/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawcy J. i S. K. domagali się stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości położonej w miejscowości R. Sąd Rejonowy w K. oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawcy posiadali część nieruchomości uczestników w złej wierze od 1984 r., a bieg zasiedzenia został przerwany przez złożenie przez uczestników odpowiedzi na wniosek. Sąd Okręgowy w K. zmienił wyrok, stwierdzając zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2015 r., ponieważ uznał, że odpowiedź na wniosek nie stanowi czynności przerywającej bieg zasiedzenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną uczestników, uchylił postanowienie sądu okręgowego. Wskazał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy i kiedy nastąpiła zmiana posiadacza nieruchomości (przekazanie gospodarstwa synowi wnioskodawców), a także jaki wpływ miała ta zmiana na bieg zasiedzenia i osobę ewentualnego nabywcy. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący tej kwestii jest uzasadniony. Jednocześnie oddalił zarzut dotyczący przerwania biegu zasiedzenia przez postępowanie ugodowe, wskazując na brak wystarczających ustaleń faktycznych w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia, w szczególności wpływu zmiany posiadacza na bieg terminu zasiedzenia oraz charakteru czynności przerywających bieg zasiedzenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasady prawne są uniwersalne dla spraw o zasiedzenie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odpowiedź na wniosek o zasiedzenie, w której uczestnik domaga się oddalenia wniosku, stanowi czynność prawną przerywającą bieg terminu zasiedzenia w rozumieniu art. 123 § 1 pkt 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedź na wniosek nie jest czynnością prawną przerywającą bieg zasiedzenia, gdyż nie jest to czynność podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, lecz procesowa obrona.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że odpowiedź na wniosek o zasiedzenie nie jest czynnością z art. 123 § 1 pkt 1 k.c., ponieważ ma charakter procesowej obrony, a nie bezpośredniego dochodzenia lub ustalenia roszczenia.
Jaki wpływ na bieg terminu zasiedzenia i osobę nabywcy ma zmiana posiadacza samoistnego nieruchomości w trakcie biegu terminu zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zmiana posiadacza samoistnego nieruchomości w trakcie biegu terminu zasiedzenia wymaga uszczegółowienia w celu stwierdzenia, czy i na czyją rzecz upłynął termin zasiedzenia, a także określenia, kiedy ta zmiana nastąpiła i jaki miała wpływ na bieg zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie okoliczności faktycznych wskazujących na zmianę osoby posiadacza wymaga uszczegółowienia, aby stwierdzić, czy i na czyją rzecz upłynął termin zasiedzenia, a także rozważyć wpływ tej zmiany na bieg zasiedzenia i osobę ewentualnego nabywcy.
Czy wszczęcie sądowego postępowania ugodowego z synem wnioskodawców (aktualnym posiadaczem) przez uczestników postępowania przerywa bieg zasiedzenia?
Odpowiedź sądu
Nie można jednoznacznie stwierdzić, ponieważ ustalenia faktyczne nie obejmują wystarczających danych dotyczących wszczęcia postępowania ugodowego i jego przedmiotu, a jego znaczenie można rozważać dopiero po stwierdzeniu, czy syn wnioskodawców był samoistnym posiadaczem spornej nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut błędnego niezastosowania art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w kontekście postępowania ugodowego nie jest uzasadniony z uwagi na brak wystarczających ustaleń faktycznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| R. B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| G. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Określa wymogi samoistnego posiadania nieruchomości przez określony czas do nabycia jej własności przez zasiedzenie.
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Określa długość terminu zasiedzenia w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza.
Pomocnicze
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Określa czynności przerywające bieg terminu przedawnienia, które stosuje się odpowiednio do zasiedzenia.
k.p.c. art. 610
Kodeks postępowania cywilnego
Stosuje się odpowiednio przepisy o stwierdzeniu nabycia spadku oraz o nabyciu przedmiotu windykacyjnego do orzeczenia w sprawie o zasiedzenie.
k.p.c. art. 398 § 3 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej oparta na naruszeniu prawa materialnego.
k.p.c. art. 398 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania przed sądem drugiej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania przed Sądem Najwyższym.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Dotyczy posiadania samoistnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie wpływu zmiany posiadacza nieruchomości na bieg zasiedzenia i osobę nabywcy.
Odrzucone argumenty
Odpowiedź na wniosek o zasiedzenie nie przerywa biegu terminu zasiedzenia. • Postępowanie ugodowe z synem wnioskodawców nie przerywa biegu zasiedzenia (nie zostało w pełni udowodnione).
Godne uwagi sformułowania
odpowiedź na wniosek nie była czynnością, o której mowa w art. 123 § 1 pkt 1 k.c., to znaczy podjęta przed sądem bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, lecz jedynie procesowa obrona w sprawie o stwierdzenie skutków zasiedzenia • stwierdzenie zasiedzenia może nastąpić tylko na rzecz osoby wskazanej przez wnioskodawcę lub innego uczestnika postepowania. Oczywiście musi być przy tym zgodne z wynikami postępowania dowodowego
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący
Katarzyna Tyczka-Rote
sprawozdawca
Karol Weitz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia, w szczególności wpływu zmiany posiadacza na bieg terminu zasiedzenia oraz charakteru czynności przerywających bieg zasiedzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasady prawne są uniwersalne dla spraw o zasiedzenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zasiedzenia nieruchomości, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na możliwość nabycia własności w sposób inny niż tradycyjny. Kluczowe jest rozstrzygnięcie o tym, czy zmiana posiadacza przerywa bieg zasiedzenia.
“Czy zmiana właściciela gospodarstwa przerywa bieg zasiedzenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wątpliwości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.