II CO 274/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Sądu Okręgowego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej pomiędzy A. B. a P. B. Obie strony posiadają obywatelstwo polskie, jednak od kilku lat zamieszkują za granicą. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do art. 45 § 1 k.p.c., który stanowi, że w przypadku niemożności ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów kodeksu, Sąd Najwyższy oznacza sąd właściwy. Sąd Najwyższy podkreślił, że muszą istnieć przyczyny uzasadniające takie oznaczenie. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powódka przebywała w Polsce w chwili jego złożenia, jednak na rozprawie oświadczyła, że mieszkała w Niemczech. Sąd Najwyższy powołał się na art. 15 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy do końca postępowania. Ponadto, odwołując się do art. 41 k.p.c., sąd wskazał na konieczność ustalenia nie tylko miejsca zamieszkania, ale i zwykłego pobytu stron. Sąd nie podzielił stanowiska, że pojęcie „ostatnie miejsce zamieszkania” dotyczy miejsca wspólnego pobytu małżonków za granicą, gdyż przepis ten odwołuje się do polskiej terminologii prawnej. Wobec braku definitywnego ustalenia przez Sąd Okręgowy przesłanek właściwości, Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o właściwości sądu w sprawach rozwodowych z elementem zagranicznym, w szczególności znaczenie miejsca zamieszkania stron.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku definitywnego ustalenia właściwości przez sąd niższej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji, gdy strony posiadają obywatelstwo polskie, ale od lat zamieszkują za granicą, Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy rozwodowej na podstawie art. 45 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu, jeśli nie zostały definitywnie ustalone przesłanki właściwości miejscowej, w tym miejsce zamieszkania stron w Polsce.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 41 k.p.c. odnosi się do polskiej terminologii prawnej i pojęcie 'miejsce zamieszkania' dotyczy miejsca w Polsce. Brak definitywnego ustalenia tych okoliczności przez sąd niższej instancji skutkuje odmową oznaczenia sądu.
Jak należy interpretować pojęcie 'miejsce zamieszkania' na gruncie art. 41 k.p.c. w kontekście obywateli polskich mieszkających za granicą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'miejsce zamieszkania' na gruncie art. 41 k.p.c. odnosi się do miejsca położonego w Polsce i jest związane z polską terminologią prawną (domicilium).
Uzasadnienie
Sąd odrzucił stanowisko, że pojęcie 'ostatnie miejsce zamieszkania' obejmuje wspólne miejsce pobytu małżonków za granicą, wskazując na odwołanie przepisu do prawa polskiego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| P. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 45 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Konieczne jest ustalenie okoliczności związanych nie tylko z miejscem zamieszkania, ale również ze zwykłym pobytem stron.
Pomocnicze
k.p.c. art. 45 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew.
k.p.c. art. 15 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy.
k.c. art. 25-28
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące domicilium.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak definitywnego ustalenia miejsca zamieszkania stron w Polsce. • Pojęcie 'miejsce zamieszkania' na gruncie art. 41 k.p.c. odnosi się do miejsca w Polsce i polskiej terminologii prawnej.
Godne uwagi sformułowania
na gruncie art. 41 k.p.c. pojęcie „ostatnie miejsce zamieszkania” dotyczy miejsca, w którym małżonkowie razem przebywali (zamieszkiwali), niezależnie od tego, czy miało ono miejsce na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy w innym państwie. • Przepis ten bowiem odwołuje się do terminologii i instytucji prawnej unormowanej w prawie polskim (domicilium, art. 25-28 k.c.), a w konsekwencji pojęcie „miejsce zamieszkania” odnosi się do miejsca położonego w Polsce.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości sądu w sprawach rozwodowych z elementem zagranicznym, w szczególności znaczenie miejsca zamieszkania stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku definitywnego ustalenia właściwości przez sąd niższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości sądu w sprawach rozwodowych z elementem zagranicznym, co jest częstym zagadnieniem dla prawników rodzinnych.
“Gdzie złożyć pozew o rozwód, gdy strony mieszkają za granicą? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.