II CNP 30/10Odrzucenie skargi niezgodność z prawem
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę J. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt I Co (…). Skarżący zarzucił, że orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem podstawowych zasad porządku prawnego i konstytucyjnych praw człowieka i obywatela, w tym zasady równości stron wobec prawa. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, odwołując się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 4241 § 1 i § 2 k.p.c.). Podkreślono, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji, a od orzeczenia sądu pierwszej instancji jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, a jednocześnie występuje "wyjątkowy wypadek" i niezgodność z prawem o kwalifikowanym charakterze. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że za "wyjątkowy wypadek" uznaje się sytuacje obiektywnie uniemożliwiające wniesienie środka odwoławczego, takie jak ciężka choroba czy klęska żywiołowa. Skarżący nie wykazał istnienia takich okoliczności, a jedynie podniósł argumenty dotyczące niezgodności samego orzeczenia z prawem. Sąd Najwyższy zaznaczył, że skarżący mógł zakwestionować zastosowany przepis w drodze zażalenia. W związku z tym skarga została odrzucona na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretację przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności przesłanki dopuszczalności skargi od orzeczenia sądu pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i wymaga spełnienia rygorystycznych przesłanek formalnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a jedynie argumentuje o niezgodności orzeczenia z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dopuszczalność takiej skargi wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanki "wyjątkowego wypadku", który obiektywnie uniemożliwił wniesienie środka odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 4241 § 2 k.p.c. i ugruntowane orzecznictwo, wyjaśnił, że samo wykazanie niezgodności orzeczenia z prawem nie jest wystarczające do dopuszczenia skargi od orzeczenia sądu pierwszej instancji, jeśli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Konieczne jest wykazanie wyjątkowych okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiły skorzystanie z tych środków.
Czy okoliczność, że w dacie wydania postanowienia obowiązywał przepis uznany przez stronę za niezgodny z Konstytucją, stanowi "wyjątkowy wypadek" uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka okoliczność nie stanowi "wyjątkowego wypadku".
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że skarżący mógł zakwestionować zastosowanie niezgodnego z Konstytucją przepisu w drodze zażalenia, co nie stanowiło "wyjątkowego wypadku" w rozumieniu przepisów o skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa w Ż. | inne | wierzyciel |
| Polska Telefonia Komórkowa „C.(...)” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | wierzyciel |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w Ż. | instytucja | wierzyciel |
| Skarb Państwa - Urząd Skarbowy w Ż. | organ_państwowy | wierzyciel |
| K. S. | osoba_fizyczna | dłużniczka |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 4241 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Na zasadzie wyjątku od powyższej reguły skargę można wnieść od orzeczenia sądu pierwszej instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. W takiej sytuacji dopuszczalność skargi uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia dwóch dodatkowych przesłanek, tj. istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.
Pomocnicze
k.p.c. art. 4241 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
k.p.c. art. 4248 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odrzuca skargę, jeżeli nie spełnia ona wymagań formalnych lub jeżeli z innych przyczyn jest niedopuszczalna.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są związani prawem i przed nim równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd lub trybunał konstytucyjny może przedstawić pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego.
ord. pod. art. 36 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis, który obowiązywał w dacie wydania postanowienia, a który skarżący uznał za niezgodny z Konstytucją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji bez wykazania "wyjątkowego wypadku" uzasadniającego wniesienie skargi, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków odwoławczych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego oparta wyłącznie na niezgodności z prawem samego orzeczenia, bez wykazania wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających skorzystanie ze środków odwoławczych.
Godne uwagi sformułowania
"wyjątkowy wypadek" • "naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela" • "obiektywnie uniemożliwiały jej wniesienie tego środka"
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności przesłanki dopuszczalności skargi od orzeczenia sądu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i wymaga spełnienia rygorystycznych przesłanek formalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest ważne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.
“Kiedy można skarżyć orzeczenie sądu o "niezgodność z prawem"? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe warunki.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.