II CKN 981/98

Sygn. akt II CKN 981/98 
 
 
 
 
P O S T A N O W I E N I E 
 
Dnia 2 czerwca 2000 r. 
 
 
Sąd Najwyższy Izba Cywilna 
w składzie następującym: 
 
 
 
Przewodniczący:  SSN  -   Marian Kocon 
 
 
Sędziowie:    
  SN -   Elżbieta Skowrońska-Bocian (spraw.) 
 
 
 
 
 
  SN -   Zbigniew Strus 
 
 
Protokolant:  Anna Banasiuk 
 
 
po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2000 r. 
na rozprawie sprawy z wniosku H. M. 
z udziałem B. B., M. B. i J. B. 
o zmianę postanowienia Sądu Powiatowego w Ł. w sprawie V Ns II […] 
o stwierdzenie nabycia spadku 
na skutek kasacji wnioskodawczyni 
od postanowienia Sadu Wojewódzkiego w Ł. 
z dnia 4 sierpnia 1998 r., sygn. akt III Ca […] 
 
 
 
 

 
2 
p o s t a n a w i a: 
 
oddalić kasację i zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestników 
postępowania kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów 
postępowania kasacyjnego. 
 
 
 
               
U Z A S A D N I E N I E 
 
 
We wniosku z dnia 28 listopada 1994r. H. M. domagała się zmiany 
postanowienia Sądu Powiatowego w Ł. wydanego w sprawie V Ns II […] 
i stwierdzenia nabycia spadku po F. B. na podstawie testamentu z dnia 
21 września 1946 r. w całości na swoją rzecz. 
 
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Ł. postanowieniem 
z 2 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV Ns II […] oddalił wniosek ustalając, że 
wnioskodawczyni nie zachowała rocznego terminu przewidzianego w art. 679 
§ 1 kpc. Sąd ten wskazał, że materiał dowodowy pozwala przyjąć, 
iż wnioskodawczyni 
dysponowała 
testamentem 
ojca 
już 
w 
1991 
r. 
Skutkuje to oddaleniem wniosku bez względu na podnoszoną podstawę zmiany 
postanowienia stwierdzającego nabycie spadku. 
 
Apelacja wnioskodawczyni oddalona została postanowieniem Sądu 
Wojewódzkiego w Ł. z 4 sierpnia 1998 r. sygn. akt III Ca […]. W uzasadnieniu 
Sąd drugiej instancji poddał szczegółowej analizie materiał dowodowy 
zgromadzony w sprawie oraz dokonał jego oceny. Wskazał, że z wyjaśnień 
samej wnioskodawczyni wynika, iż testament ojca był jej znany wcześniej 
niż w 1994 r. 

 
3 
 
Kasacja wnioskodawczyni oparta została na obu podstawach z art. 3931 
kpc. Wskazuje się w niej naruszenie art. 926 kc, art. 646 kpc (mylnie w kasacji 
mowa jest o art. 646 kc) oraz art. 21 i 64  Konstytucji RP przez przyjęcie, 
że mimo ważnego testamentu pozostaje w mocy dziedziczenie ustawowe. 
Ponadto skarżąca zarzuca naruszenie art. 233 kpc przez przekroczenie granic 
swobodnej oceny dowodów i nierozważenie wiarygodności wnioskowanych 
przez 
wnioskodawczynię 
świadków 
oraz 
odmowę 
wiary 
zeznaniom 
wnioskodawczyni mimo ich logiki. 
 
W odpowiedzi na kasację uczestnicy wnieśli o jej oddalenie. 
 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
 
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów 
postępowania trzeba stwierdzić, że zarzut naruszenia art. 233 kpc nie został 
należycie wykazany. W uzasadnieniu kasacji w istocie zawarta została polemika 
ze stanowiskiem Sądów orzekających. Ponadto, wbrew treści uzasadnienia 
orzeczenia Sądu drugiej instancji, zarzuca się brak ustosunkowania się do 
pewnych faktów. Tymczasem Sąd dokonał analizy zebranego materiału 
dowodowego wskazując, które dowody uznał za wiarygodne i dlaczego. 
Sąd odniósł 
się 
także 
do 
zachowań 
wnioskodawczyni, 
jak 
również 
do składanych przez nią zeznań. Dokonana analiza i wyciągnięte z niej wnioski 
nie nasuwają zastrzeżeń. 
 
Nie znajdują także podstaw zarzuty naruszenia prawa materialnego. 
Zostały one przez skarżącą sformułowane w sposób ogólny, gdyż wskazuje ona 
na stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy, gdy istnieje ważny 
testament. W tej kwestii należy zauważyć, że wprawdzie zgodnie z art. 926 § 2 
kc pierwszeństwo ma dziedziczenia na podstawie testamentu, jednak od tej 
reguły zostały przewidziane pewne wyjątki. W kategoriach takiego wyjątku 
należy rozpatrywać sytuację, w której testament nie został ujawniony w toku 
postępowania o stwierdzenie nabycia spadku (z jakichkolwiek przyczyn), 
a następnie nie zachowano terminu określonego w art. 679 § 1 zd. drugie kpc. 

 
4 
Ochrona stabilności stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem porządku 
dziedziczenia nakazuje odmówienia ochrony spadkobiercy testamentowemu. 
 
W rozpoznawanej sprawie wystąpił taki właśnie wyjątkowy stan 
faktyczny. Stąd zawarte w kasacji zarzuty naruszenia art. 926 kc i art. 21 oraz 
art. 64 Konstytucji RP należy uznać za pozbawione podstaw. 
 
Co do zarzutu naruszenia art. 646 kpc (w kasacji mowa jest 
konsekwentnie o art. 646 kc co stanowi oczywistą pomyłkę, gdyż powołany 
przepis kodeksu cywilnego reguluje problematykę umowy o dzieło), to przepis 
ten w § 1 nakłada na osobę posiadającą testament obowiązek złożenia 
go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy. Paragraf 2 natomiast 
przewiduje sankcję za bezzasadne uchylanie się od powyższego obowiązku. 
W kasacji nie wskazano, kto naruszył ten przepis i w jaki sposób. 
 
Z tych względów kasacja podlegała oddaleniu jako pozbawiona 
usprawiedliwionych podstaw (art. 39312 kpc). O kosztach orzeczono 
na podstawie art. 98 § 1 i 108 § 1 kpc.  
 
 
 
 
 
 
 
 
aw 
jg