II CA 952/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zniesienie współwłasności lokalu spółdzielczego typu M-4, który został przydzielony W. B. (1) w 1993 roku. Wnioskodawczyni, J. B., była jego byłą żoną, a małżeństwo zostało rozwiązane w 1986 roku. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, argumentując, że lokal nie wszedł do majątku wspólnego, ponieważ przydział nastąpił po rozwodzie. Podkreślono, że zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 215 Prawa spółdzielczego, spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego mogło należeć tylko do jednej osoby albo do małżonków. Ponieważ strony nie były już małżeństwem w momencie przydziału, a przydział nastąpił na rzecz W. B. (1), lokal ten stanowił jego wyłączną własność. Sąd Rejonowy odrzucił argumenty o wspólności majątkowej, wskazując, że domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej jest wzruszalne, a ekspektatywa nabycia prawa nie powstała w trakcie trwania małżeństwa. Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację wnioskodawczyni, która zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 215 Prawa spółdzielczego, art. 210 kc) i procesowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego. Stwierdzono, że późniejsza zmiana przepisów (utrata mocy art. 215 Prawa spółdzielczego) nie miała wpływu na ocenę skuteczności czynności prawnej dokonanej w 1993 roku. Podkreślono, że nawet wspólne finansowanie zakupu lokalu przez konkubentów nie mogło prowadzić do powstania wspólności prawa do lokalu, gdyż przepis ten dopuszczał wspólność jedynie między małżonkami. W związku z tym, że lokal nie stanowił przedmiotu współwłasności, wniosek o jego zniesienie nie mógł zostać uwzględniony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących własności lokali w kontekście ustania małżeństwa i sytuacji konkubinatu.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1993 roku i przepisów obowiązujących w tamtym czasie. Zmiany legislacyjne i orzecznicze mogły wpłynąć na obecne stosowanie podobnych zasad.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego nabyte przez jednego z byłych małżonków po rozwiązaniu małżeństwa, w sytuacji gdy ekspektatywa nabycia nie powstała w trakcie trwania małżeństwa, może stanowić majątek wspólny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego nabyte przez jednego z byłych małżonków po rozwiązaniu małżeństwa, gdy ekspektatywa nabycia nie powstała w trakcie jego trwania, nie stanowi majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Przydział lokalu nastąpił po rozwodzie stron. Zgodnie z art. 215 Prawa spółdzielczego (obowiązującym w dacie przydziału), spółdzielcze prawo do lokalu mogło należeć tylko do jednej osoby lub małżonków. Ponieważ strony nie były już małżeństwem, a przydział nastąpił na rzecz jednego z nich, prawo to nie mogło być wspólne.
Czy wspólne finansowanie zakupu spółdzielczego lokalu mieszkalnego przez konkubentów, którzy nie są małżeństwem, może prowadzić do powstania współwłasności tego lokalu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wspólne finansowanie zakupu spółdzielczego lokalu mieszkalnego przez konkubentów nie prowadzi do powstania współwłasności, jeśli prawo do lokalu mogło należeć tylko do jednej osoby lub małżonków.
Uzasadnienie
Przepis art. 215 Prawa spółdzielczego dopuszczał wspólność spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego tylko między małżonkami. W związku z tym, nawet jeśli konkubenci wspólnie finansowali zakup, nie mogli nabyć prawa do lokalu wspólnie, a jedynie osoba, na którą formalnie dokonano przydziału, nabyła to prawo.
Czy późniejsza zmiana przepisów (utrata mocy obowiązującej przepisu) może wpływać na ocenę skuteczności i ważności czynności prawnej dokonanej pod rządem poprzednich przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsza zmiana przepisów nie może wstecznie wpływać na ocenę skuteczności i ważności czynności prawnej dokonanej zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jej dokonania.
Uzasadnienie
Czynność nabycia prawa do lokalu została dokonana w 1993 roku, gdy obowiązywał art. 215 Prawa spółdzielczego. Późniejsza utrata mocy obowiązującej tego przepisu przez Trybunał Konstytucyjny nie mogła wpłynąć na ocenę ważności tej czynności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| W. B. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 618 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawo spółdzielcze art. 215 § § 1
Przepis w brzmieniu z daty przydziału lokalu (4 lutego 1993 r.). Wskazywał, że spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego mogło należeć tylko do jednej osoby albo do małżonków. Został uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem TK z 29 czerwca 2001 r. (K 23/00), tracąc moc 6 lipca 2001 r.
Pomocnicze
k.c. art. 195
Kodeks cywilny
k.c. art. 196
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 684
Kodeks postępowania cywilnego
krio art. 31
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
krio art. 56
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
u.k.w.h. art. 3 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przydział lokalu nastąpił po rozwiązaniu małżeństwa, co wyklucza jego wejście do majątku wspólnego. • Zgodnie z art. 215 Prawa spółdzielczego, spółdzielcze prawo do lokalu mogło należeć tylko do jednej osoby lub małżonków, a nie do konkubentów. • Późniejsza zmiana przepisów nie wpływa wstecznie na ważność czynności prawnej. • Wspólne finansowanie zakupu lokalu przez konkubentów nie tworzy współwłasności, jeśli prawo do lokalu mogło należeć tylko do jednej osoby lub małżonków.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 215 Prawa spółdzielczego, który został uznany za niezgodny z Konstytucją. • Niezastosowanie art. 210 kc, mimo wspólnego finansowania zakupu lokalu. • Sprzeczność ustaleń sądu z materiałem dowodowym (wpis w KW, przydział, umowa kredytowa). • Nierozpoznanie wniosku o wycenę lokalu przez biegłego.
Godne uwagi sformułowania
domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym jest domniemaniem wzruszalnym • spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego mogło należeć tylko do jednej osoby albo do małżonków • późniejsza utrata mocy obowiązującej powołanego art. 215 § 1 ustawy, nie mogła już wywierać wpływu (wstecznego), na ocenę skuteczności i ważności tej czynności.
Skład orzekający
Grażyna Kobus
przewodniczący
Longina Góra
sędzia
Piotr Rajczakowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących własności lokali w kontekście ustania małżeństwa i sytuacji konkubinatu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1993 roku i przepisów obowiązujących w tamtym czasie. Zmiany legislacyjne i orzecznicze mogły wpłynąć na obecne stosowanie podobnych zasad.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych problemów związanych z podziałem majątku po ustaniu związku, zwłaszcza gdy strony nie są małżeństwem. Pokazuje, jak przepisy z przeszłości wpływają na obecne rozstrzygnięcia.
“Czy wspólny kredyt na mieszkanie po rozwodzie daje prawo do jego podziału? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.