II CA 587/16Ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości skarbu państwa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę z wniosku (...) S.A. o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości Skarbu Państwa, dla której użytkownikiem wieczystym był (...) S.A. Sąd Rejonowy ustanowił służebność na prawie użytkowania wieczystego i zasądził od wnioskodawcy ponad 1,5 mln zł wynagrodzenia. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym ustanowienie służebności na użytkowaniu wieczystym zamiast na nieruchomości. Sąd Okręgowy, po analizie ewolucji stanowiska stron i orzecznictwa Sądu Najwyższego, uznał, że służebność powinna obciążać nieruchomość, a nie prawo użytkowania wieczystego. Zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że ustanowił służebność przesyłu na nieruchomości Skarbu Państwa i zasądził od wnioskodawcy (...) S.A. kwotę 1.570.178,00 zł tytułem jednorazowego wynagrodzenia. W pozostałej części apelację oddalił. Koszty postępowania apelacyjnego rozłożono na uczestników.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstanowienie służebności przesyłu na nieruchomości, a nie na prawie użytkowania wieczystego, oraz kwestia powstania służebności z mocy prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych i nieruchomości Skarbu Państwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy służebność przesyłu może być ustanowiona na prawie użytkowania wieczystego, czy też powinna obciążać nieruchomość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Służebność przesyłu powinna obciążać nieruchomość, a nie prawo użytkowania wieczystego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że infrastruktura przesyłowa wymaga stabilnego tytułu prawnego, a obciążenie terminowym użytkowaniem wieczystym może prowadzić do niestabilności prawnej. Przyjęcie ustanowienia służebności na prawie użytkowania wieczystego byłoby fikcją prawną. Interes majątkowy użytkownika wieczystego jest uwzględniany poprzez możliwość obniżenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego.
Czy przedsiębiorstwo państwowe nabyło z mocy prawa służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu na nieruchomości Skarbu Państwa w wyniku uwłaszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe własności urządzeń przesyłowych nie spowodowało uzyskania z mocy prawa służebności gruntowej obciążającej nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 50/17 uznał, że powstanie służebności wbrew woli właściciela następuje z mocy orzeczenia sądowego. Brak jest podstaw prawnych do ustanowienia służebności z mocy prawa w wyniku uwłaszczenia.
Jaka jest wysokość jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie zostało ustalone na kwotę 1.570.178,00 zł netto.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego sądowego Z. K. (1), który precyzyjnie uzasadnił swoje wyliczenia, uwzględniając m.in. specyfikę nieruchomości i zakres zajęcia przez urządzenia przesyłowe.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. w L. | spółka | wnioskodawca |
| (...) S.A. z siedzibą w K. | spółka | uczestnik |
| Skarb Państwa – (...) | organ_państwowy | właściciel nieruchomości / uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Definiuje służebność przesyłu jako prawo przedsiębiorcy do korzystania z nieruchomości obciążonej w oznaczonym zakresie zgodnie z przeznaczeniem urządzeń.
k.c. art. 305² § § 1
Kodeks cywilny
Przewiduje możliwość żądania ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem, gdy właściciel odmawia zawarcia umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Określa, czym są urządzenia przesyłowe.
k.c. art. 285 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy służebności gruntowych, do których stosuje się przepisy o służebności przesyłu.
k.c. art. 233
Kodeks cywilny
Reguluje zakres uprawnień użytkownika wieczystego.
Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do ściągnięcia wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.
Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 6 art. 1 § pkt 9
Ustawa o zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych
Przywołana w kontekście uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych i potencjalnego powstania służebności z mocy prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Służebność przesyłu powinna obciążać nieruchomość, a nie prawo użytkowania wieczystego. • Nabycie urządzeń przesyłowych z mocy prawa nie skutkuje powstaniem służebności gruntowej. • Wysokość wynagrodzenia za służebność ustalona przez biegłego jest prawidłowa.
Odrzucone argumenty
Służebność przesyłu powinna być ustanowiona na prawie użytkowania wieczystego. • Opinia biegłego Z. K. (1) rażąco zawyża wysokość wynagrodzenia. • Wnioskodawca nabył z mocy prawa służebność o treści odpowiadającej służebności przesyłu.
Godne uwagi sformułowania
Infrastruktura przesyłowa wymaga stabilnego tytułu prawnego. • Obciążenie ograniczonym prawem rzeczowym nie nieruchomości, lecz - z założenia terminowego - użytkowania wieczystego musi zagrażać niestabilnością. • Przyjęcie w tym kontekście, że do ustanowienia służebności winno dojść na prawie użytkowania wieczystego prowadziłoby do powstania zbędnej fikcji prawnej.
Skład orzekający
Grzegorz Ślęzak
przewodniczący
Dariusz Mizera
sędzia
Paweł Hochman
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości, a nie na prawie użytkowania wieczystego, oraz kwestia powstania służebności z mocy prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych i nieruchomości Skarbu Państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z ustanawianiem służebności przesyłu na nieruchomościach Skarbu Państwa i stanowi przykład rozbieżności w orzecznictwie, która została rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy.
“Służebność przesyłu na nieruchomości Skarbu Państwa: Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię!”
Dane finansowe
WPS: 1 570 178 PLN
wynagrodzenie za służebność przesyłu: 1 570 178 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.