II CA 401/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. B. wniósł o ustalenie istnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego, argumentując, że mimo iż umowa najmu z dnia 24 stycznia 2003 r. zawarta została z B. F., on również był stroną tej umowy lub umowy zawartej ustnie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak interesu prawnego powoda w ustaleniu, ponieważ toczyła się już sprawa o eksmisję z tego lokalu, w której powód mógł dochodzić swoich praw. Sąd Rejonowy podkreślił, że celem powództwa o ustalenie nie może być uzyskanie dowodów na potrzeby innego postępowania. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, w pełni podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Stwierdził, że powód nie wykazał interesu prawnego w ustaleniu stosunku najmu, gdyż sprawa o eksmisję już się toczyła, a w jej ramach powód mógł wykazać swoje uprawnienia. Sąd Okręgowy uznał również, że nie doszło do zawarcia umowy najmu w sposób dorozumiany, a powód miał jedynie prawo do wspólnego zamieszkiwania z najemcą B. F., co wynikało z umowy i przepisów Kodeksu cywilnego (art. 688¹ k.c.). Sąd odwoławczy podkreślił, że wszystkie czynności pozwanego, takie jak wzywanie do zapłaty czy windykacja, wynikały z faktu wspólnego zamieszkiwania i solidarnej odpowiedzialności za opłaty, a nie z uznania powoda za najemcę. Apelacja powoda została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że w sytuacji toczącego się postępowania o eksmisję, powództwo o ustalenie stosunku najmu jest bezzasadne z powodu braku interesu prawnego. Potwierdzenie, że samo wspólne zamieszkiwanie i partycypowanie w kosztach nie tworzy stosunku najmu bez pisemnej umowy lub wyraźnego oświadczenia woli wynajmującego.
Dotyczy sytuacji, gdy istnieje już inne postępowanie, w którym można dochodzić praw. Interpretacja przepisów dotyczących najmu i odpowiedzialności za opłaty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód posiada interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku najmu lokalu mieszkalnego, gdy toczy się już przeciwko niemu postępowanie o eksmisję z tego lokalu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie posiada interesu prawnego w ustaleniu stosunku najmu, ponieważ w toczącym się postępowaniu o eksmisję może wykazać swoje prawa do lokalu.
Uzasadnienie
Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. istnieje, gdy orzeczenie ustalające zapewni ochronę prawnie chronionych interesów powoda, definitywnie kończąc spór lub zapobiegając jego powstaniu. Gdy istnieje możliwość dochodzenia świadczenia (np. w sprawie o eksmisję), powództwo o ustalenie jest zazwyczaj wykluczone, gdyż celem nie może być uzyskanie dowodów na potrzeby innego postępowania.
Czy zachowanie pozwanego Towarzystwa Budownictwa (...) Spółki z o.o. w S. stanowiło oświadczenie woli wyrażające zawarcie umowy najmu z powodem R. B. w sposób dorozumiany (per facta concludentia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowanie pozwanego nie stanowiło oświadczenia woli o zawarciu umowy najmu z powodem. Powód miał jedynie prawo do wspólnego zamieszkiwania z najemcą.
Uzasadnienie
Zasada jest forma pisemna umów najmu u pozwanego. Powód nie był wskazany jako najemca w umowie z B. F., a jedynie jako osoba uprawniona do wspólnego zamieszkiwania. Czynności windykacyjne i wezwania do zapłaty wynikały z solidarnej odpowiedzialności za opłaty (art. 688¹ k.c.), a nie z uznania go za najemcę. Powód nie przedstawił dowodów na zawarcie umowy najmu, a jego późniejsze działania (naleganie na zawarcie nowej umowy) potwierdzały brak przekonania o posiadaniu statusu najemcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo Budownictwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłankę interesu prawnego w powództwie o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego.
k.c. art. 688 § 1
Kodeks cywilny
Solidarna odpowiedzialność osób stale zamieszkujących z najemcą za zapłatę czynszu i innych opłat.
Pomocnicze
k.c. art. 659 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy najmu.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli może być złożone przez każde zachowanie ujawniające wolę w sposób dostateczny (zawarcie umowy per facta concludentia).
k.c. art. 680 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy umów najmu zawieranych przez małżonków, wskazano na brak możliwości analogii w przypadku konkubinatu.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 233 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu stosunku najmu, gdyż toczy się już sprawa o eksmisję, w której powód może dochodzić swoich praw. • Powód miał jedynie status osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, a nie najemcy. • Nie doszło do zawarcia umowy najmu w sposób dorozumiany.
Odrzucone argumenty
Powód posiadał interes prawny w ustaleniu stosunku najmu. • Zachowanie pozwanego stanowiło oświadczenie woli o zawarciu umowy najmu w sposób dorozumiany. • Sąd Rejonowy naruszył przepisy postępowania i prawa materialnego, nieprawidłowo ocenił dowody.
Godne uwagi sformułowania
powództwo o ustalenie nie może służyć uzyskaniu dowodów na potrzeby innego postępowania • powód miał jedynie prawo do wspólnego zamieszkiwania • zachowanie pozwanej względem powoda można odczytywać jedynie jako egzekwowanie opłat
Skład orzekający
Zbigniew Ciechanowicz
przewodniczący
Wiesława Buczek - Markowska
sędzia sprawozdawca
Agnieszka Bednarek - Moraś
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że w sytuacji toczącego się postępowania o eksmisję, powództwo o ustalenie stosunku najmu jest bezzasadne z powodu braku interesu prawnego. Potwierdzenie, że samo wspólne zamieszkiwanie i partycypowanie w kosztach nie tworzy stosunku najmu bez pisemnej umowy lub wyraźnego oświadczenia woli wynajmującego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje już inne postępowanie, w którym można dochodzić praw. Interpretacja przepisów dotyczących najmu i odpowiedzialności za opłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne zawarcie umowy najmu i jak trudno jest udowodnić jej istnienie w sposób dorozumiany, zwłaszcza gdy toczy się postępowanie o eksmisję. Pokazuje praktyczne zastosowanie art. 189 kpc.
“Czy wspólne mieszkanie i płacenie rachunków wystarczy, by udowodnić umowę najmu? Sąd mówi: niekoniecznie!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.