II CA 209/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację pozwanej E. K. od wyroku częściowego Sądu Rejonowego w Pile, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo funduszu sekurytyzacyjnego o zapłatę ponad 55 tys. zł solidarnie od pozwanych J. K. i E. K., zawieszając postępowanie wobec J. K. z powodu ogłoszenia jego upadłości konsumenckiej. Pozwana zaskarżyła wyrok, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, ale z innych względów. Stwierdził, że Sąd Rejonowy nie wypełnił obowiązku zbadania z urzędu nieuczciwego charakteru warunków umownych wchodzących w zakres zastosowania Dyrektywy 93/13/EWG, co jest niezbędne dla prawidłowego ustalenia treści stosunku prawnego. Zaniechanie tej analizy skutkuje nierozpoznaniem istoty sprawy. Sąd Okręgowy wskazał, że w przypadku kontroli z urzędu konieczne jest zasygnalizowanie tego stronom. W związku z tym, na podstawie art. 386 § 4 kpc., uchylono wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, z zaleceniem zbadania postanowień umowy pod kątem ich abuzywności, w szczególności opłat przygotowawczych i składek ubezpieczeniowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaObowiązek sądu krajowego badania z urzędu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich, nawet jeśli konsument nie podniósł takiego zarzutu.
Dotyczy umów konsumenckich zawieranych z przedsiębiorcami, gdzie stosuje się Dyrektywę 93/13/EWG.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd krajowy jest zobowiązany z urzędu badać nieuczciwy charakter warunków umownych w umowach konsumenckich w świetle Dyrektywy 93/13/EWG?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd krajowy jest zobowiązany z urzędu badać nieuczciwy charakter warunków umownych wchodzących w zakres zastosowania Dyrektywy Rady EU 93/13/EWG.
Uzasadnienie
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sąd krajowy musi z urzędu badać klauzule umowne pod kątem ich nieuczciwego charakteru, aby zapewnić pełną ochronę konsumentów.
Czy ogłoszenie upadłości konsumenckiej jednego z dłużników (pożyczkobiorcy) wpływa na możliwość dochodzenia roszczeń od poręczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie pozbawia wierzyciela prawa dochodzenia roszczeń od poręczyciela upadłego.
Uzasadnienie
Prawo upadłościowe (art. 491 15 ust. 5) stanowi, że ustalenie planu spłaty wierzycieli i umorzenie zobowiązań upadłego jest skuteczne w stosunkach pomiędzy upadłym a poręczycielem, ale nie narusza praw wierzyciela wobec poręczyciela. Poręczyciel odpowiada w pełnej wysokości.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego, w tym art. 5 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo rozpoznał istotę sprawy poprzez zaniechanie zbadania z urzędu klauzul abuzywnych.
Uzasadnienie
Chociaż zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 5 k.c. nie zasługiwały na uwzględnienie, Sąd Okręgowy z urzędu stwierdził naruszenie prawa materialnego przez Sąd Rejonowy, polegające na braku analizy abuzywności postanowień umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w K. | instytucja | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdy sąd drugiej instancji stwierdzi nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasad współżycia społecznego, podniesiony przez pozwaną jako zarzut, ale nieuznany za zasadny przez Sąd Okręgowy w kontekście argumentacji pozwanej.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oceny dowodów, podniesiony przez pozwaną jako zarzut, ale nieuznany za zasadny przez Sąd Okręgowy w kontekście argumentacji pozwanej.
u.p.u. art. 491 § 15 ust. 5
Ustawa Prawo upadłościowe
Reguluje skutki ustalenia planu spłaty wierzycieli w kontekście odpowiedzialności poręczyciela upadłego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd I instancji obowiązku zbadania z urzędu nieuczciwego charakteru warunków umownych wchodzących w zakres zastosowania Dyrektywy 93/13/EWG.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacyjne dotyczące sprzeczności ustaleń sądu z dowodami, naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., art. 5 k.c. i art. 876 § 1 k.c. (choć nie zostały uwzględnione, nie były podstawą uchylenia).
Godne uwagi sformułowania
sąd krajowy zobowiązany jest z urzędu do badania nieuczciwego charakteru warunków umownych wchodzących w zakres zastosowania Dyrektywy Rady EU 93/13/EWG • Zaniechanie wymaganej analizy skutkuje w rezultacie nierozpoznaniem istoty sprawy. • nie jest przy tym możliwe usunięcie skutków tego uchybienia na etapie postępowania odwoławczego, ponieważ pozbawiałoby to strony ich prawa do postępowania dwuinstancyjnego.
Skład orzekający
Ryszard Małecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązek sądu krajowego badania z urzędu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich, nawet jeśli konsument nie podniósł takiego zarzutu."
Ograniczenia: Dotyczy umów konsumenckich zawieranych z przedsiębiorcami, gdzie stosuje się Dyrektywę 93/13/EWG.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa podkreśla ważny obowiązek sądów w ochronie konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami umownymi, nawet jeśli sami konsumenci tego nie zauważą. Pokazuje, jak orzecznictwo TSUE wpływa na polskie sądownictwo.
“Czy Twój bank może Cię oszukać? Sąd ujawnia obowiązek sądów do ochrony konsumentów przed klauzulami abuzywnymi!”
Dane finansowe
WPS: 55 198,56 PLN
zapłata: 55 198,56 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.