II C 442/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. W. zawarła z wnuczką D. M. i jej mężem S. M. umowę dożywocia, w ramach której przeniosła na nich własność lokalu mieszkalnego w zamian za opiekę, wyżywienie, pomoc medyczną i pogrzeb. Pozwani zobowiązali się przyjąć powódkę jako domownika i zapewnić jej troskliwą opiekę. Po zawarciu umowy strony ustaliły, że pozwana będzie odwiedzać powódkę raz w tygodniu, pomagając w zakupach i sprzątaniu. Z czasem relacje między stronami uległy pogorszeniu, powódka miała pretensje o rzadkie wizyty i jakość pomocy. Wobec narastającego konfliktu, pozwana przestała odwiedzać babcię. Powódka wniosła pozew o rozwiązanie umowy dożywocia, powołując się na art. 913 § 2 k.c. Sąd, analizując przepisy, uznał, że rozwiązanie umowy dożywocia jest środkiem ostatecznym, stosowanym tylko w "wypadkach wyjątkowych". Stwierdził, że sytuacja konfliktowa i niespełnione oczekiwania powódki co do pomocy nie stanowią takiego wypadku, a właściwym rozwiązaniem byłaby zamiana dożywocia na dożywotnią rentę. Sąd podkreślił, że pozwanym nie można przypisać złej woli, a złe stosunki mogły być częściowo spowodowane zachowaniem samej powódki. W związku z tym, sąd oddalił powództwo. Jednocześnie, ze względu na sytuację majątkową i osobistą powódki, sąd nie obciążył jej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek rozwiązania umowy dożywocia na podstawie art. 913 § 2 k.c. oraz wskazanie na rentę jako podstawowy środek ochrony w przypadku konfliktów między stronami.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktowej w rodzinie i nie stanowi uniwersalnej wytycznej dla wszystkich umów dożywocia.
Zagadnienia prawne (1)
Czy pogorszenie relacji między stronami umowy dożywocia i sporadyczne niespełnianie oczekiwań co do pomocy uzasadnia rozwiązanie umowy dożywocia na podstawie art. 913 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozwiązanie umowy dożywocia jest środkiem ostatecznym i wymaga zaistnienia "wypadku wyjątkowego", a sytuacja konfliktowa i niespełnione oczekiwania nie spełniają tych kryteriów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozwiązanie umowy dożywocia jest środkiem nadzwyczajnym. W przypadku wytworzenia się złych stosunków między stronami, zasadniczym środkiem ochrony jest zamiana dożywocia na rentę. Rozwiązanie umowy wymaga okoliczności rażących i nietypowych, których w tej sprawie nie stwierdzono. Brak złej woli pozwanych i częściowe spowodowanie konfliktu przez powódkę dodatkowo przemawiały przeciwko rozwiązaniu umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| D. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
| S. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 913 § § 2
Kodeks cywilny
Rozwiązanie umowy dożywocia jest środkiem stosowanym w ostateczności, gdy nie jest możliwe zapewnienie w inny sposób ochrony prawnej podmiotowi, który na jej udzielenie zasługuje. Wymaga zaistnienia okoliczności dających się zakwalifikować jako wypadek wyjątkowy.
Pomocnicze
k.c. art. 908
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja konfliktowa i niespełnione oczekiwania co do pomocy nie stanowią "wypadku wyjątkowego" uzasadniającego rozwiązanie umowy dożywocia. • Rozwiązanie umowy dożywocia jest środkiem ostatecznym; właściwszą alternatywą jest zamiana dożywocia na rentę. • Pozwanym nie można przypisać złej woli ani działań celowo pokrzywdzających powódkę. • Częściowe spowodowanie złych stosunków między stronami przez zachowanie powódki przemawia przeciwko rozwiązaniu umowy.
Odrzucone argumenty
Żądanie rozwiązania umowy dożywocia z powodu niespełnienia oczekiwań co do pomocy i narastającego konfliktu.
Godne uwagi sformułowania
rozwiązanie umowy o dożywocie jest środkiem stosowanym w ostateczności • zasadniczym środkiem ochrony uprawnionego z umowy dożywocia (...) jest zamiana dożywocia na dożywotnią rentę • rozwiązanie umowy dożywocia wymaga zaistnienia okoliczności dających się zakwalifikować jako wypadek wyjątkowy • cechy wyjątkowości nie można przypisać sytuacji, w której osoba zobowiązana z umowy dożywocia nie spełnia oczekiwań dożywotnika w zakresie świadczonej pomocy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek rozwiązania umowy dożywocia na podstawie art. 913 § 2 k.c. oraz wskazanie na rentę jako podstawowy środek ochrony w przypadku konfliktów między stronami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktowej w rodzinie i nie stanowi uniwersalnej wytycznej dla wszystkich umów dożywocia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak trudne mogą być relacje rodzinne w kontekście umów dożywocia i jak sąd podchodzi do rozwiązywania takich konfliktów, podkreślając, że rozwiązanie umowy jest środkiem ostatecznym.
“Konflikt o dożywocie: Kiedy sąd rozwiązuje umowę, a kiedy zasądza rentę?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.