II C 2378/24Bezskuteczność darowizny ochrona przyszłych wierzycieli
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód U. B. domagał się uznania za bezskuteczną w stosunku do niego umowy darowizny nieruchomości z dnia 29 listopada 2019 r., na mocy której Z. L. darował swoim dzieciom, C. L. i X. L. , udziały w nieruchomości. Powód argumentował, że Z. L. , jako były członek zarządu niewypłacalnej spółki (...) Sp. z o.o., ponosił solidarną odpowiedzialność za jej zobowiązania na podstawie art. 299 k.s.h. Czynność darowizny miała na celu wyzbycie się majątku i uchronienie go przed przyszłą egzekucją. Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając sprawę z powództwa opartego na art. 527 k.c. (skarga pauliańska), ustalił, że wierzytelność powoda wobec Z. L. powstała po dacie darowizny, jednakże zastosowanie znalazł art. 530 k.c. dotyczący ochrony przyszłych wierzycieli, gdy dłużnik działał z zamiarem pokrzywdzenia. Sąd uznał, że Z. L. , mając świadomość swojej przyszłej odpowiedzialności za długi spółki i pogarszającej się sytuacji finansowej, celowo wyzbył się jedynego wartościowego składnika majątkowego, jakim była nieruchomość, aby uniemożliwić zaspokojenie wierzycieli. Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom pozwanych, że darowizna była spełnieniem obietnicy rodzicielskiej i że nie byli oni świadomi sytuacji finansowej ojca, wskazując na długoletnie postępowania egzekucyjne przeciwko spółce i wizyty komornika w domu. W związku z tym, sąd uznał umowę darowizny za bezskuteczną w stosunku do powoda w zakresie chronionej wierzytelności wynikającej z wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 936/23. Powództwo w zakresie drugiej wierzytelności zostało oddalone z uwagi na jej całkowitą spłatę w toku postępowania. O kosztach orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOchrona przyszłych wierzycieli w przypadku działań dłużnika mających na celu pokrzywdzenie, zastosowanie art. 530 k.c. w kontekście odpowiedzialności członków zarządu na podstawie art. 299 k.s.h.
Dotyczy sytuacji, gdy dłużnik działał z zamiarem pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli, a nie tylko ze świadomością pokrzywdzenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa darowizny dokonana przez dłużnika na rzecz osób bliskich może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeśli wierzytelność powstała po dacie darowizny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli dłużnik działał z zamiarem pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli, co reguluje art. 530 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo iż wierzytelność powoda wobec darczyńcy powstała po dacie darowizny, zastosowanie znajduje art. 530 k.c. Darczyńca, mając świadomość swojej przyszłej odpowiedzialności za długi spółki i pogarszającej się sytuacji finansowej, celowo wyzbył się majątku, aby uniemożliwić zaspokojenie wierzycieli.
Czy darowizna nieruchomości przez dłużnika, który jest członkiem zarządu niewypłacalnej spółki, może być uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela dochodzącego zapłaty na podstawie art. 299 k.s.h.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli darowizna doprowadziła do niewypłacalności dłużnika lub pogłębiła jego stan niewypłacalności, a dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że darowizna nieruchomości przez Z. L. doprowadziła do jego niewypłacalności i pokrzywdzenia wierzyciela, powoda U. B. , który dochodził zapłaty od Z. L. na podstawie art. 299 k.s.h. wobec bezskuteczności egzekucji z majątku spółki.
Czy obdarowani, będący osobami bliskimi darczyńcy, mogli obalić domniemanie wiedzy o zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że obdarowani nie zdołali skutecznie obalić domniemania z art. 527 § 3 k.c., biorąc pod uwagę długoletnie problemy finansowe rodziny i wizyty komornika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obdarowani, mieszkając z rodzicami i będąc świadkami wizyt komornika, musieli być świadomi sytuacji finansowej rodziny, co uniemożliwiło obalenie domniemania o ich wiedzy co do zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli przez darczyńcę.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. L. | osoba_fizyczna | darczyńca |
| C. L. | osoba_fizyczna | obdarowany |
| X. L. | osoba_fizyczna | obdarowany |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | dłużnik spółki |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 527 § 1
Kodeks cywilny
Uznanie czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, jeżeli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, a dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia, a osoba trzecia o tym wiedziała lub mogła się dowiedzieć.
k.c. art. 527 § 2
Kodeks cywilny
Przez czynność prawną dłużnika dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli należy rozumieć taką czynność, wskutek której dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
k.c. art. 527 § 3
Kodeks cywilny
Domniemanie wiedzy osoby trzeciej, która pozostaje w bliskim stosunku z dłużnikiem i uzyskała korzyść majątkową, o świadomości dłużnika działania ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Uznanie czynności za bezskuteczną, gdy osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, nawet jeśli nie wiedziała i nie mogła się dowiedzieć o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia.
k.c. art. 530
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej w przypadku, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli.
k.s.h. art. 299
Kodeks spółek handlowych
Odpowiedzialność członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki w przypadku bezskuteczności egzekucji z majątku spółki.
Pomocnicze
k.c. art. 534
Kodeks cywilny
Termin 5 lat na dochodzenie uznania czynności za bezskuteczną, liczony od daty tej czynności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Darowizna dokonana przez dłużnika Z. L. na rzecz dzieci C. L. i X. L. miała na celu pokrzywdzenie wierzycieli. • Dłużnik Z. L. działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, w tym przyszłych wierzycieli, takich jak powód. • Zastosowanie art. 530 k.c. w związku z art. 527 k.c. w celu ochrony przyszłych wierzycieli. • Bezskuteczność egzekucji z majątku spółki (...) Sp. z o.o. uzasadnia odpowiedzialność członków zarządu na podstawie art. 299 k.s.h.
Odrzucone argumenty
Darowizna była spełnieniem obietnicy rodzicielskiej i nie miała na celu pokrzywdzenia wierzycieli. • W momencie darowizny nie istniało roszczenie powoda wobec Z. L. , a zatem nie można mówić o pokrzywdzeniu nieistniejącego wierzyciela. • Pozwani nie wiedzieli i nie mogli się dowiedzieć o zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli przez darczyńcę.
Godne uwagi sformułowania
dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli • bezskuteczność egzekucji z majątku spółki • pokrzywdzenie wierzyciela należy oceniać nie według chwili dokonania czynności prawnej dłużnika z osobą trzecią, lecz według chwili jej zaskarżenia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona przyszłych wierzycieli w przypadku działań dłużnika mających na celu pokrzywdzenie, zastosowanie art. 530 k.c. w kontekście odpowiedzialności członków zarządu na podstawie art. 299 k.s.h."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy dłużnik działał z zamiarem pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli, a nie tylko ze świadomością pokrzywdzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ochrony wierzycieli przed próbami ukrycia majątku poprzez darowizny, co jest częstym problemem w obrocie prawnym i gospodarczym. Wyjaśnia zastosowanie skargi pauliańskiej w kontekście odpowiedzialności członków zarządu.
“Czy darowizna od rodziców może być cofnięta? Sąd chroni wierzycieli przed próbami ukrycia majątku.”
Dane finansowe
WPS: 546 356,23 PLN
uznanie_czynności_za_bezskuteczną: 546 356,69 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.