II AKZ 189/24

POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2024 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu w II Wydziale Karnym w składzie : Przewodniczący: sędzia Marek Kordowiecki Protokolant: prot. sad. Sylwester Leńczuk przy udziale Prokuratora --- po rozpoznaniu w sprawie Ł. S. skazanego wyrokiem Sądu Krajowego we F. z (...) r. w sprawie o sygn. akt (...) zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia (...) r. w sprawie o sygn. akt (...) w przedmiocie przejęcia do wykonania w P. kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Krajowego we F. z (...) r. w sprawie o sygn. akt (...) na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) r. o sygn. akt (...) , Sąd Okręgowy w Z. , stosując przepisy art. 611 tg § 1 i 6 k.p.k. , art. 611 tl § 1 k.p.k. , art. 611 ts k.p.k. i art. 614 k.p.k. stwierdził prawną dopuszczalność przejęcia do wykonania w R. kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobec obywatela p. Ł. S. wyrokiem Sądu Krajowego we F. z (...) r. w sprawie (...) (pkt 1), określił kwalifikację prawną czynów, za które Ł. S. został skazany ww. prawomocnym wyrokiem na czyny z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. (pkt 2) oraz uznał tę karę za wykonaną co do 6 miesięcy. O kosztach orzeczono w punkcie 3 postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył obrońca skazanego, zarzucając mu obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 114 § 4 k.k. poprzez błędne zastosowanie i tym samym nieuwzględnienie różnic pomiędzy prawem polskim a n. na korzyść skazanego, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że: - do wykonania przyjęto karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym z uwagi na brak w polskim systemie prawnym instytucji uznania kary za wykonanej w części jako rekompensaty za przewlekłość postępowania sześć miesięcy nie powinno być uznane jako kara wykonana przez skazanego co do sześciu miesięcy a winna zostać przejęta jako ograniczenie kary zasadniczej wymierzonej skazanemu za popełnione przestępstwo, - z uwagi na przyjęcie kwalifikacji prawnej czynu z art. 65 § 1 k.k. skazany będzie mógł się ubiegać o warunkowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności nie wcześniej, niż po odbyciu ¾ kary pozbawienia wolności, podczas gdy zgodnie z orzeczeniem sądu n. i prawem n. skazany mógłby ubiegać się o warunkowe zwolnienie już po odbyciu 2/3 kary, nadto zgodnie z § 57 ust. 2 n. kodeksu karnego sąd mógłby zawiesić wykonanie pozostałej części kary na okres próby po odbyciu połowy ograniczonej czasowo kary pozbawienia wolności i kara ta nie wykracza poza dwa lata, co w niniejszej sprawie ma zastosowanie, - sąd uznał za wykonaną karę w wymiarze sześciu miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy, jak wynika z zaświadczenia całkowita długość kary orzeczonej wyrokiem Sądu Krajowego we F. z (...) r. sygn. akt (...) wynosi 912 dni,, zaś liczba dni, które należy odjąć od całkowitej długości kary to 181 dni, przy czym zgodnie z art. 12c k.k.w. w postępowaniu wykonawczym za miesiąc przyjmuje się 30 dni, wobec czego pozostała do odbycia kara byłaby o jeden dzień dłuższa niż w przypadku, gdyby skazany odbywał karę zgodnie z orzeczeniem sądu n. i prawem n. . W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie przyjętej kwalifikacji prawnej poprzez wyeliminowanie z niej art. 65 § 1 k.k. , tak, by skazany mógł się ubiegać o warunkowe zwolnienie z odbycia kary nie później niż po odbyciu 2/3 kary oraz poprzez przyjęcie do wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności a z daleko idącej ostrożności procesowej co do pkt 2 wniosku o uznanie kary za wykonaną co do 181 dni. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się bezzasadne. Należy zauważyć, iż Sąd Krajowy we F. wyrokiem z dnia (...) r. w sprawie o sygn. akt (...) za cztery przestępstwa kradzieży z włamaniem orzekł wobec skazanego Ł. S. karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nie ulega więc wątpliwości, iż wymiar orzeczonej wobec skazanego tym wyrokiem kary pozbawienia wolności wynosi 2 lata i 6 miesięcy (k. 7-38). Należy podnieść, iż skarżący w zażaleniu odnosi się do treści art. 114 § 4 k.k. i na tym tle buduje całość zarzutów, odwołując się do różnic pomiędzy prawem polskim a n. , których Sąd I instancji nie uwzględnił na korzyść skazanego. Tymczasem przecież skarżący nie dostrzegł, że zgodnie z utrwalonym w doktrynie i judykaturze poglądem, przepis art. 114 § 4 k.k. ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do przejęcia do wykonania kary orzeczonej w państwie obcym innym niż państwo członkowskie U. , a więc do przejęcia kary do wykonania w trybie konwencyjnym. Jeśli natomiast przedmiotem orzekania jest przejęcie do wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w państwie członkowskim U. , zastosowanie znajduje przepis art. 611 tl § 1 k.p.k. , który łącznie z art. 607s § 4 k.p.k. w sposób wyczerpujący reguluje kwestię dostosowania do p. porządku prawnego orzeczenia o karze pozbawienia wolności (zob. B. Augustyniak (w:) Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el. 2023, komentarz do art. 611 (tl), teza 5 i powołane w tym komentarzu postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 11 sierpnia 2016 r., II AKz 521/16; tak też S. Głogowska (w:) Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J. Zagrodnik, LEX/el. 2023, komentarz do art. 611 (tl), teza 1). Mając zaś na uwadze zasady wynikające z treści przepisów zawartych w rozdziale 66g Kodeksu postępowania karnego , które w niniejszym postępowaniu mają przecież zastosowanie, również kwestii związanych z warunkowym zwolnieniem należy dopatrywać nie w przepisie art. 114 § 4 k.k. , ale w treści art. 611 tm § 2 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem, na wniosek właściwego sądu lub innego organu państwa wydania orzeczenia sąd udziela informacji o treści prawa p. mającego zastosowanie do warunkowego zwolnienia. Jeżeli sąd lub inny organ państwa wydania orzeczenia cofnie wystąpienie do czasu rozpoczęcia wykonywania kary , orzeczenie nie podlega wykonaniu. Za Sądem Najwyższym (postanowienie z dnia 7 lutego 2024 r., III KO 47/23, LEX nr 3670279) należy podnieść, iż na gruncie tej regulacji w doktrynie trafnie zauważa się, że "z art. 17 ust. 3 i 4 decyzji ramowej (...) / (...) wynika, że państwo wydania orzeczenia może w następstwie otrzymania informacji o obowiązujących w państwie wykonania orzeczenia zasadach dotyczących warunkowego zwolnienia postąpić na trzy sposoby: (1) zaakceptować zastosowanie tych przepisów, (2) cofnąć zaświadczenie i tym samym zrezygnować z przekazania orzeczenia do wykonania w danym państwie członkowskim lub (3) uzgodnić z państwem wykonania orzeczenia, że przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie warunkowego zwolnienia uwzględniane będą określone unormowania obowiązujące w tym zakresie w państwie wydania orzeczenia i dotyczące momentu, w którym skazany może ubiegać się o warunkowe zwolnienie. P. ustawodawca w art. 611 tm § 2 k.p.k. przewidział wprost tylko drugą możliwość, a mianowicie, że w razie gdy sąd lub inny organ państwa wydania orzeczenia cofnie wystąpienie do czasu rozpoczęcia wykonywania kary, orzeczenie nie podlega wykonaniu. Ustawodawca pominął natomiast dwie pozostałe możliwości. O ile uczynienie tego w odniesieniu do pierwszej jest w pełni zrozumiałe, gdyż brak działań państwa wydania orzeczenia dotyczących zasad warunkowego zwolnienia należy odczytywać jako akceptację obowiązujących unormowań prawa p. , a zatem bez żadnych dodatkowych regulacji będą one miały zgodnie z art. 611 tg § 6 k.p.k. zastosowanie w sprawie, to już brak odpowiedniej transpozycji trzeciej możliwości może być postrzegany jako poważny mankament. Trzeba bowiem uznać, że stosowanie przez polski sąd prawa obcego wymaga zawsze wyraźnego upoważnienia ze strony ustawodawcy, a zatem wobec braku implementowania w rozdziale 66g przepisu art. 17 ust. 3 decyzji ramowej (...) / (...) stosowanie unormowań dotyczących warunkowego zwolnienia, które obowiązują w państwie wydania orzeczenia, jest niedopuszczalne. Treść uzasadnienia projektu ustawy wskazuje, że była to świadoma decyzja ustawodawcy (zob. druk sejmowy nr (...) /VI z 17 sierpnia 2011 r.) - S. Steinborn, (w:) Komentarz aktualizowany do art. 425-673 Kodeksu postępowania karnego, red. L. K. Paprzycki, LEX/el. 2015, art. 611 (tm), teza 8. Trzeba też wyraźnie podkreślić, iż skoro w niniejszym postępowaniu nie ma zastosowania przepis art. 114 § 4 k.k. , to, z uwagi na treść art. 611 tg § 6 k.p.k. , przy wykonywania przejętego z N. orzeczenia stosuje się przepisy prawa p. . Tym samym dotyczy to nie tylko określenia kwalifikacji prawnej przypisanego skazanemu wyrokiem n. przestępstwa (tu: dotyczy to pojawienia się w tej kwalifikacji prawnej art. 65 § 1 k.k. , który w pełni odpowiada przyjętym w tym wyroku znamionom działania w zorganizowanej grupie przestępczej, jak i uczynienia sobie z tego procederu stałego źródła dochodu a co ma także związek z obostrzeniem zasad udzielania warunkowego przedterminowego zwolnienia), ale i także ma zastosowanie do obliczenia kary. Do obliczenia kary pozbawienia wolności przejętej do wykonania w R. na mocy przepisów rozdziału 66g k.p.k. , zgodnie z art. 611 tg § 6 k.p.k. , zastosowanie mają przepisy prawa p. , w tym art. 12c k.k.w. (por. postanowienie Sądu Apel. w G. z dnia 11 sierpnia 2016 r., II AKz 521/16, (...) -195). Skarżący nie ma więc racji, by w niniejszym postępowaniu obliczenie kary (także uznanej za wykonaną) miało nastąpić na korzystniejszych przelicznikach, wynikających z prawa n. . Sąd I instancji, wydając zaskarżone orzeczenie, postąpił zgodnie z w/w wymogami. Jednocześnie w treści tego orzeczenia, na korzyść skazanego, mimo iż instytucja ta nie znajduje zastosowania w polskim systemie prawnym (uznanie za wykonaną części kary w ramach odszkodowania – rekompensaty za zbyt długi okres trwania postępowania), przyjął, iż z orzeczonej kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności pozostają do wykonania 2 lata, gdyż karę co do 6 miesięcy uznał za wykonaną. Zaliczenie tego okresu nie zmienia jednak faktu, iż przejęciu, w trybie rozdziału 66g k.p.k. do wykonania podlega cała orzeczona wyrokiem sądu n. kara pozbawienia wolności, co wynika przecież z jednoznacznego przepisu art. 611 tg § 1 k.p.k. , przy czym, z uwagi na uznanie, że już kara ta została wykonana w wymiarze 6 miesięcy, dalszemu wykonaniu realnie pozostaje pozostała część kary. Na koniec zaś jeszcze należy wskazać, iż Państwo wydania orzeczenia (tu: R. N. ) nie jest zobowiązane do zaakceptowania sposobu przekształcenia kary w trybie art. 611 tl k.p.k. Ponieważ stosownie do unormowania zawartego w art. 611 tr § 1 polski sąd (tu: Sąd Okręgowy w Z. ) jest zobligowany do poinformowania właściwego sądu lub innego organu państwa wydania orzeczenia m.in. o treści postanowienia w przedmiocie wykonania orzeczenia, możliwa jest sytuacja, w której sąd ten lub organ – w następstwie otrzymanej informacji – cofnie wystąpienie o wykonanie swojego orzeczenia w P. . Możliwość taka jest jednak limitowana czasem rozpoczęcia w P. wykonywania kary, co znów wynika z treści art. 611 tm § 2 k.p.k. (patrz: Świecki Dariusz (red.), „Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom II. Art. 425–673”, wyd. VII, teza 9 do art. 611tl). Powyższe więc dowodzi niezasadności wywiedzionego środka odwoławczego, gdyż oparty był on na przesłankach, które w realiach niniejszego postępowania nie mają zastosowania. Sąd Apelacyjny więc nie znajdując żadnych podstaw do uwzględnienia zażalenia i uznając zasadność zaskarżonego postanowienia, orzekł jak na wstępie. M. K. Pouczenie: Niniejsze postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu.