I ZO 135/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziów Jolanty Frańczak, Grzegorza Misiurka i Włodzimierza Wróbla od udziału w sprawie sygn. akt I ZB 41/24 został złożony przez sędziego Marka Motuka. Jako podstawę wniosku podano fakt podpisania przez wyłączanych sędziów oświadczenia z października 2022 r., w którym wyrazili pogląd o braku niezależności i niezawisłości sędziów Sądu Najwyższego powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Wnioskodawca argumentował, że takie stanowisko świadczy o braku bezstronności i obiektywizmu tych sędziów w każdej sprawie dotyczącej sędziego powołanego w tej procedurze. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, uznał go za zasadny. Powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. (stosowany na mocy art. 171 pkt 1 Prawa o prokuraturze) oraz przepisy Ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące wyłączenia sędziego, Sąd stwierdził, że istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wyłączanych sędziów. Podkreślono, że ocena bezstronności musi być obiektywna i uwzględniać także odbiór społeczny, a nie tylko subiektywne przekonanie strony. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć wskazanych sędziów od udziału w sprawie sygn. akt I ZB 41/24.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie i przesłanki wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w kontekście oceny jego niezawisłości i bezstronności.
Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym i interpretacji przepisów dotyczących niezawisłości i bezstronności w kontekście wcześniejszych publicznych wypowiedzi sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędziowie, którzy publicznie wyrazili pogląd o braku niezależności sędziów powołanych przez nową KRS, powinni zostać wyłączeni od udziału w sprawie dotyczącej oceny ich własnej niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędziowie ci powinni zostać wyłączeni.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że publiczne wyrażenie przez sędziów poglądu kwestionującego niezależność innych sędziów, powołanych w określonej procedurze, może budzić uzasadnione wątpliwości co do ich własnej bezstronności w sprawie dotyczącej oceny ich niezawisłości i bezstronności. Kluczowe jest, aby istniały obiektywne gwarancje braku stronniczości, które są weryfikowalne i nie opierają się jedynie na subiektywnym przekonaniu.
Czy okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego mogą stanowić wyłączną podstawę do podważenia jego niezawisłości i bezstronności?
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 29 § 4 u.SN, okoliczności te nie mogą stanowić wyłącznej podstawy.
Uzasadnienie
Choć okoliczności powołania sędziego mogą być brane pod uwagę w kontekście oceny jego niezawisłości i bezstronności, nie mogą być one jedyną podstawą do kwestionowania tych przymiotów. Wniosek o wyłączenie musi opierać się na konkretnych, obiektywnych przesłankach wskazujących na istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SSN Marek Motuk | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| SSN Jolanta Frańczak | osoba_fizyczna | sędzia podlegający wyłączeniu |
| SSN Grzegorz Misiurek | osoba_fizyczna | sędzia podlegający wyłączeniu |
| SSN Włodzimierz Wróbel | osoba_fizyczna | sędzia podlegający wyłączeniu |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
Prawo o prokuraturze art. 171 § pkt 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Przepis art. 41 § 1 k.p.k. stosuje się w postępowaniu w przedmiocie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego.
u.SN art. 29 § § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dotyczy postępowania w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości lub bezstronności.
u.SN art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego niezawisłości i bezstronności.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepisy powszechnie obowiązującego prawa stanowią źródło prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędziowie podpisali oświadczenie kwestionujące niezależność sędziów powołanych przez nową KRS, co może budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie dotyczącej oceny ich własnej niezawisłości. • Istnieje potrzeba zapewnienia obiektywnej bezstronności sądu oraz umocnienia autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie pozorów braku bezstronności.
Odrzucone argumenty
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego niezawisłości i bezstronności (argumentacja wnioskodawcy odrzucona jako podstawa do odmowy wyłączenia, ale uznana za kontekst prawny).
Godne uwagi sformułowania
mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • wymóg bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w aspekcie braku przejawów subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych uprzedzeń, jak i konieczności obiektywnej bezstronności sądu • Instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności
Skład orzekający
Marek Dobrowolski
przewodniczący
Jolanta Frańczak
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie i przesłanki wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w kontekście oceny jego niezawisłości i bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym i interpretacji przepisów dotyczących niezawisłości i bezstronności w kontekście wcześniejszych publicznych wypowiedzi sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów Sądu Najwyższego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziów od orzekania w sprawie o własną niezawisłość – czy to precedens?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.