Orzeczenie · 2024-09-24

I ZO 134/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-09-24
SNinneorganizacja sądownictwaWysokanajwyższy
sąd najwyższyizba odpowiedzialności zawodowejwyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćkpkustrój sądóworzecznictwo

Sędzia Marek Motuk złożył wniosek o wyłączenie sędziów Jolanty Frańczak i Michała Laskowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 34/22, która dotyczyła oceny spełnienia przez niego wymogów niezawisłości i bezstronności. Jako podstawę wniosku wskazał fakt, że wyłączeni sędziowie podpisali się pod oświadczeniem z października 2022 r., w którym wyrazili pogląd, że sędziowie Sądu Najwyższego powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym składzie i trybie, pozbawieni są przymiotu niezależności i niezawisłości. Zdaniem wnioskodawcy, takie stanowisko świadczy o braku bezstronności tych sędziów w jego sprawie. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, uznał go za zasadny. Powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. oraz art. 128 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, Sąd Najwyższy stwierdził, że istniały okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów Jolanty Frańczak i Michała Laskowskiego. Podkreślono, że nie można być obiektywnie bezstronnym, podpisując apele o niewyznaczanie składów z udziałem innych sędziów z uwagi na podstawę prawną ich wyboru. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć wskazanych sędziów od udziału w rozpoznaniu sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w sprawach dotyczących oceny niezawisłości i bezstronności sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym w kontekście spraw dotyczących sędziów powołanych w określony sposób.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie z powodu jego wcześniejszych publicznych oświadczeń dotyczących niezawisłości i bezstronności innych sędziów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli jego wcześniejsze oświadczenia mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że podpisanie się przez sędziów pod oświadczeniem kwestionującym niezawisłość i bezstronność innych sędziów z uwagi na sposób ich powołania, może prowadzić do uzasadnionych wątpliwości co do ich własnej bezstronności w sprawach dotyczących tych sędziów. Wymóg bezstronności musi być rozumiany zarówno subiektywnie, jak i obiektywnie, dając gwarancje wykluczenia wszelkich uprawnionych wątpliwości.

Czy sędzia, który publicznie wyraził pogląd o wadliwości procedury powołania innych sędziów, może orzekać w sprawie dotyczącej tych sędziów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki sędzia powinien zostać wyłączony, jeśli jego wcześniejsze stanowisko może sugerować brak obiektywizmu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że nie można pozostawać obiektywnie bezstronnym, jeśli podpisuje się apele o niewyznaczanie składów z udziałem innych sędziów z uwagi na podstawę prawną ich wyboru. Taka postawa może podważać zaufanie do bezstronności sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziów
Strona wygrywająca
SSN Marek Motuk

Strony

NazwaTypRola
SSN Marek Motukosoba_fizycznawnioskodawca
SSN Jolanta Frańczakosoba_fizycznasędzia (wyłączony)
SSN Michał Laskowskiosoba_fizycznasędzia (wyłączony)

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przepis k.p.k. o wyłączeniu sędziego stosuje się w sprawach dotyczących sędziów Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

u.SN art. 10 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § § 24

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Tryb złożenia wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędziowie Jolanta Frańczak i Michał Laskowski podpisali się pod oświadczeniem kwestionującym niezawisłość i bezstronność sędziów powołanych w nowej procedurze. • Wcześniejsze stanowisko sędziów może budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innego sędziego powołanego w tej samej procedurze. • Wymóg bezstronności obejmuje zarówno aspekty subiektywne, jak i obiektywne, wymagając gwarancji wykluczających wszelkie uprawnione wątpliwości.

Godne uwagi sformułowania

wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] pozbawieni są przymiotu niezależności i niezawisłości • nie będą orzekać w składach z udziałem sędziów Sądu Najwyższego powołanych w wadliwej procedurze • nie posiadają przymiotu bezstronności niezbędnego do obiektywnego rozpoznania sprawy • istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • Nie może pozostawać bowiem obiektywnie bezstronna osoba, która podpisuje apele o niewyznaczanie składów z udziałem innych sędziów z uwagi na podstawę prawną ich wyboru jako kandydatów do pełnienia urzędu sędziego.

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący

Jolanta Frańczak

członek

Michał Laskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w sprawach dotyczących oceny niezawisłości i bezstronności sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym w kontekście spraw dotyczących sędziów powołanych w określony sposób.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej opinii publicznej ze względu na kontekst ustrojowy.

Sędziowie SN wyłączeni od orzekania. Czy wcześniejsze poglądy dyskwalifikują?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst