I ZO 125/26Wniosek o wyłączenie sędziego odrzucony 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSędzia Leszek Bosk złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 88/24, która dotyczyła badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Marka Siwka. Wnioskujący powołał się na orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 16 lipca 2026 r. (sprawa C-748/23 oraz połączone sprawy C-96/24, C-103/24 i C-112/24), wskazując, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego, które dotyczą wszystkich sędziów powołanych w podobnej sytuacji, mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 21 sierpnia 2026 r., postanowił nie uwzględnić wniosku sędziego Leszka Boska. Sąd uznał, że żądanie sędziego nie jest wnioskiem o wyłączenie, lecz oświadczeniem o podstawie jego wyłączenia z art. 41 § 1 k.p.k., a ostateczna ocena zasadności wyłączenia należy do sądu. Sąd podkreślił, że powołane orzeczenia TSUE nie są źródłem prawa powszechnego i nie zastępują ustawy, w tym szczególnej regulacji dotyczącej wyłączenia sędziego. Dodatkowo, Sąd Najwyższy przywołał uchwałę z dnia 3 grudnia 2025 r. (I NZP 7/25), zgodnie z którą Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom UE kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości, co wyklucza zastosowanie art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz zakresu przekazania kompetencji UE.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące postrzegania sędziów w kontekście ich powołania mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenia TSUE nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., ponieważ nie są źródłem prawa powszechnego zastępującym ustawę w tym zakresie, a Polska nie przekazała kompetencji do regulowania organizacji wymiaru sprawiedliwości organizacjom międzynarodowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ocena podstaw wyłączenia sędziego należy do sądu, a nie do samego sędziego. Powołane orzeczenia TSUE nie mają mocy prawa powszechnego w Polsce w kwestii wyłączenia sędziego, a kompetencje w zakresie organizacji wymiaru sprawiedliwości przysługują wyłącznie organom Rzeczypospolitej Polskiej.
Do kogo należy ostateczna ocena zasadności żądania sędziego o wyłączenie od orzekania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ostateczna ocena, czy konkretna okoliczność stanowi podstawę wyłączenia, należy do sądu weryfikującego oświadczenie sędziego, a nie do samego sędziego informującego o jej istnieniu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 42 k.p.k., sąd dokonuje kontroli zasadności żądania sędziego w konkretnym układzie faktycznym.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SSN Leszek Bosk | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| SSN Marek Siwek | osoba_fizyczna | przedmiot wniosku o wyłączenie |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd dokonuje kontroli zasadności żądania sędziego w konkretnym układzie faktycznym.
Konstytucja RP art. 90 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy przekazania kompetencji organom międzynarodowym.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy stosowania prawa międzynarodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenia TSUE nie są źródłem prawa powszechnego zastępującym ustawę w zakresie wyłączenia sędziego. • Polska nie przekazała organom UE kompetencji do regulowania organizacji krajowego wymiaru sprawiedliwości. • Ocena zasadności wyłączenia sędziego należy do sądu, a nie do sędziego składającego oświadczenie.
Odrzucone argumenty
Orzeczenia TSUE dotyczące postrzegania sędziów w kontekście ich powołania stanowią podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do mojej bezstronności w sprawie • okoliczności te nie dotyczą wewnętrznej bezstronności, lecz związane są z postrzeganiem sędziów • końcowa ocena czy konkretna okoliczność stanowi podstawę wyłączenia, nie należy do informującego o jej istnieniu sędziego, lecz do weryfikującego jego oświadczenie sądu • Wskazane orzeczenie nie jest źródłem prawa powszechnego i nie zastępuje ustawy, w tym szczególnej regulacji dotyczącej wyłączenia sędziego z mocy prawa.
Skład orzekający
Maria Szczepaniec
Prezes SN
Leszek Bosk
SSN
Marek Siwek
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście orzecznictwa TSUE oraz zakresu przekazania kompetencji UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praworządności i niezależności sądownictwa, a także relacji między prawem krajowym a unijnym, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Sędzia SN sam wnioskował o wyłączenie. Sąd Najwyższy odmówił, wskazując na granice prawa UE.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.