I ZO 109/26Wyłączenie sędziego sprawa dyscyplinarna bezstronność
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marii Szczepaniec od udziału w sprawie dyscyplinarnej został złożony przez prokuratora R.S. Głównym argumentem było powołanie sędzi na stanowisko przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co zdaniem wnioskodawcy narusza prawo do bezstronnego sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 1 EKPC) i prowadzi do nienależytej obsady sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. Wskazał, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd podkreślił, że sposób powołania sędzi przez KRS ukształtowaną w nowym trybie jest taką okolicznością. Podkreślono, że brak uwzględnienia wniosku skutkowałby nienależytą obsadą sądu, co jest uchybieniem dyskwalifikującym orzeczenie. Przywołano w tym kontekście uchwały Sądu Najwyższego oraz orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na sposób powołania przez KRS, w kontekście orzecznictwa ETPCz i SN dotyczącego niezależności i bezstronności sądownictwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w określonym okresie i trybie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sposób powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., może stanowić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sposób powołania sędziego przez KRS ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność powołania sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w nowym trybie może budzić wątpliwości co do bezstronności. Brak uwzględnienia takiego wniosku prowadziłby do nienależytej obsady sądu, co jest uchybieniem dyskwalifikującym orzeczenie zgodnie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i narusza standardy prawa do bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC).
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Y. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| R.S. | organ_państwowy | obwiniony prokurator |
| Maria Szczepaniec | osoba_fizyczna | sędzia podlegający wyłączeniu |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla [...] | organ_państwowy | wnioskodawca sprawy dyscyplinarnej |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
prawo o prokuraturze art. 171 § pkt 1
Ustawa z dnia 28 stycznia 2026 r. prawo o prokuraturze
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje na uchybienia dyskwalifikujące orzeczenie, w tym nienależytą obsadę sądu.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i niezależny sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sposób powołania sędziego przez KRS ukształtowaną nową ustawą budzi uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. • Nienależyta obsada sądu jest uchybieniem dyskwalifikującym orzeczenie. • Naruszenie prawa do bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC).
Godne uwagi sformułowania
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności • sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • sąd z jego udziałem nie stanowiłby sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
przewodniczący
Maria Szczepaniec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na sposób powołania przez KRS, w kontekście orzecznictwa ETPCz i SN dotyczącego niezależności i bezstronności sądownictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w określonym okresie i trybie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłączył sędziego SN. Kluczowa decyzja w sprawie niezależności sądownictwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.