Orzeczenie · 2025-05-21

I USKP 131/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-05-21
SNubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
renta rodzinnaubezpieczenia społecznestudentostatni rok studiówwiek 25 latwarunkowy wpisprawo administracyjneZUS

Sprawa dotyczyła prawa A. T. do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, które zostało wstrzymane po ukończeniu przez nią 25 lat. Organ rentowy odmówił dalszej wypłaty świadczenia, powołując się na art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który uzależnia przedłużenie renty po 25. roku życia od bycia studentem ostatniego roku studiów. A. T. uzyskała warunkowy wpis na drugi, ostatni rok studiów drugiego stopnia w dniu 23 września 2021 r., po ukończeniu 25 lat (7 września 2021 r.), a następnie zdała zaległy egzamin. Sądy niższych instancji przyznały jej prawo do renty, uznając, że warunkowy wpis na ostatni rok studiów, uzyskany zgodnie z regulaminem uczelni, jest wystarczający do przedłużenia świadczenia do końca tego roku akademickiego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną ZUS, potwierdził tę interpretację. Podkreślono, że kluczowe jest rzeczywiste studiowanie na ostatnim roku, a formalny wpis, nawet warunkowy, uzyskany zgodnie z regulaminem uczelni, jest wystarczający do zachowania prawa do renty rodzinnej do zakończenia tego roku studiów. Sąd Najwyższy odwołał się do bogatego orzecznictwa, w tym wyroku z dnia 26 marca 2015 r. (II UK 138/14), zgodnie z którym osoba, która ukończyła 25 lat w okresie wakacji studenckich po przedostatnim roku studiów, a przed rozpoczęciem ostatniego roku, na który uzyskała wpis (nawet warunkowy), nie traci prawa do renty rodzinnej. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ZUS, uznając ją za bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie interpretacji art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście warunkowego wpisu na ostatni rok studiów po ukończeniu 25 lat.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji studentów, którzy uzyskali warunkowy wpis na ostatni rok studiów po osiągnięciu 25. roku życia, ale zgodnie z regulaminem uczelni.

Zagadnienia prawne (2)

Czy studentka, która ukończyła 25 lat życia w okresie wakacji studenckich, po przedostatnim roku studiów, a przed rozpoczęciem ostatniego roku studiów, na który uzyskała warunkowy wpis, zachowuje prawo do renty rodzinnej do zakończenia tego ostatniego roku studiów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, studentka zachowuje prawo do renty rodzinnej do zakończenia ostatniego roku studiów, nawet jeśli wpis na ten rok był warunkowy i nastąpił po ukończeniu 25 lat, pod warunkiem rzeczywistego kontynuowania nauki zgodnie z regulaminem uczelni.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe jest rzeczywiste studiowanie na ostatnim roku, a formalny wpis, nawet warunkowy, uzyskany zgodnie z regulaminem uczelni, jest wystarczający. Okoliczność, że wpis nastąpił po 25. urodzinach, a zaległy egzamin został zdany po tym terminie, nie pozbawia prawa do renty, jeśli studentka kontynuuje naukę w ramach ustalonego przez uczelnię okresu rozliczeniowego i spełnia warunki regulaminowe.

Jak należy interpretować pojęcie 'będąc na ostatnim roku studiów' w kontekście art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'ostatniego roku studiów' ustala się na podstawie regulaminu studiów, a studentem ostatniego roku jest osoba legitymująca się stosownym wpisem na ten rok, nawet jeśli jest to wpis warunkowy i nastąpił po ukończeniu 25 lat, pod warunkiem kontynuowania nauki.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że status studenta ostatniego roku jest determinowany przez wpis na ten rok, zgodny z regulaminem uczelni. Warunkowy wpis, uzyskany w ramach procedur uczelni, pozwala na kontynuowanie nauki i zachowanie prawa do renty, nawet jeśli student musi jeszcze zaliczyć przedmioty z poprzedniego roku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
A. V. (poprzednio T.)

Strony

NazwaTypRola
A. V. (poprzednio T.)osoba_fizycznaodwołująca się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.e.r. FUS art. 68 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do renty rodzinnej przedłuża się do zakończenia ostatniego roku studiów, jeżeli dziecko osiągnęło 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej. Kluczowe jest rzeczywiste studiowanie na ostatnim roku, a formalny wpis, nawet warunkowy, uzyskany zgodnie z regulaminem uczelni, jest wystarczający.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3 w związku z art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p. art. 190 § § 2

Kodeks pracy

Określa minimalny wiek do podejmowania zatrudnienia w charakterze pracownika młodocianego.

u.s.u.s. art. 2a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

p.s.w.n. art. 66

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Definiuje rok akademicki jako okres od 1 października do 30 września.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Warunkowy wpis na ostatni rok studiów, uzyskany zgodnie z regulaminem uczelni po ukończeniu 25 lat, ale przed rozpoczęciem nowego roku akademickiego, jest wystarczający do zachowania prawa do renty rodzinnej. • Moment uzyskania wpisu na ostatni rok studiów, nawet warunkowego, nie jest decydujący, jeśli student kontynuuje naukę w ramach ustalonego przez uczelnię okresu rozliczeniowego. • Zaliczenie przedostatniego roku studiów i wpis na ostatni rok, nawet warunkowy, stanowi podstawę do kontynuowania nauki i zachowania prawa do renty.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy argumentował, że studentka nie była studentką ostatniego roku studiów w momencie ukończenia 25 lat, ponieważ nie zdała wszystkich egzaminów z przedostatniego roku przed tą datą.

Godne uwagi sformułowania

nie traci prawa do renty rodzinnej osoba, która ukończyła 25 lat życia w okresie wakacji studenckich po ukończeniu zajęć na przedostatnim roku studiów a przed rozpoczęciem zajęć na ostatnim roku studiów, na który uzyskała wpis, nawet jeśli był to wpis warunkowy. • Warunkowe zezwolenie dziekana wydziału na studiowanie na następnym roku akademicki jest również podstawą wpisu uprawniającego studenta do uczestnictwa w zajęciach tego roku. • Osoba wpisana na ostatni rok studiów ma status studenta tego roku, nawet gdy studiując na tym roku jednocześnie zobowiązana jest zaliczyć dodatkowe egzaminy z poprzedniego okresu rozliczeniowego. • Określenie ostatniego roku studiów następuje na podstawie regulaminu studiów, a studentem ostatniego roku studiów jest osoba legitymująca się stosownym wpisem na ten rok.

Skład orzekający

Bohdan Bieniek

przewodniczący

Halina Kiryło

sprawozdawca

Zbigniew Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie interpretacji art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście warunkowego wpisu na ostatni rok studiów po ukończeniu 25 lat."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji studentów, którzy uzyskali warunkowy wpis na ostatni rok studiów po osiągnięciu 25. roku życia, ale zgodnie z regulaminem uczelni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu studentów i ich prawa do świadczeń po przekroczeniu wieku granicznego, z nietypowym elementem warunkowego wpisu na studia.

Czy warunkowy wpis na ostatni rok studiów po 25. urodzinach odbiera prawo do renty rodzinnej? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst