I USK 88/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Bielsku-Białej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który zmienił decyzję organu rentowego. Sprawa dotyczyła wniosku R. P. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, na podstawie ustawy abolicyjnej. Sąd Apelacyjny uznał, że ZUS postąpił sprzecznie z art. 9 k.p.a., nie udzielając R. P. wyczerpującej informacji o wszystkich należnościach niepodlegających umorzeniu, w tym o kosztach egzekucyjnych, co uniemożliwiło mu ich spłatę. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uznał, że brak było podstaw do odmowy umorzenia należności. Sąd Najwyższy, analizując skargę kasacyjną ZUS, stwierdził, że nie wypełnia ona przesłanek z art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż nie wynika z niej oczywista zasadność zarzutów. Sąd Najwyższy szczegółowo omówił interpretację przepisów ustawy abolicyjnej, w szczególności art. 1 ust. 8, 10 i 6, wskazując na potrzebę koherencji przepisów i obowiązek informacyjny organu rentowego wynikający z art. 9 k.p.a. Podkreślono, że decyzja określająca warunki umorzenia powinna zawierać informację o konieczności uiszczenia kosztów egzekucyjnych, nawet jeśli ich kwota nie jest precyzyjnie określona na tym etapie. Sąd Najwyższy uznał, że odwołujący spełnił warunki określone w decyzji warunkowej, a odmowa umorzenia przez ZUS była niezasadna. Wobec braku podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy orzekł o jej odrzuceniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy abolicyjnej, obowiązek informacyjny organów rentowych w kontekście umarzania należności, znaczenie kosztów egzekucyjnych w postępowaniu o umorzenie składek.
Dotyczy specyficznej ustawy abolicyjnej i stanu prawnego z nią związanego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ rentowy, wydając decyzję określającą warunki umorzenia należności składkowych na podstawie ustawy abolicyjnej, ma obowiązek poinformowania wnioskodawcy o konieczności uiszczenia kosztów egzekucyjnych, nawet jeśli ich kwota nie jest precyzyjnie określona na tym etapie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ rentowy ma obowiązek poinformowania o konieczności uiszczenia kosztów egzekucyjnych, co wynika z wykładni celowościowej, systemowej oraz zasady informowania stron postępowania (art. 9 k.p.a.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 1 ust. 8 ustawy abolicyjnej należy interpretować w sposób rozszerzający, tak aby decyzja określająca warunki umorzenia zawierała informację o wszystkich należnościach niepodlegających umorzeniu, w tym o kosztach egzekucyjnych. Taka interpretacja jest zgodna z celem ustawy, zasadą informowania stron (art. 9 k.p.a.) oraz zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.). Brak takiej informacji uniemożliwia wnioskodawcy spełnienie warunków umorzenia.
Czy skarga kasacyjna organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie umorzenia należności składkowych spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. (oczywista zasadność)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie wypełnia ustawowych przesłanek pozwalających na przyjęcie jej do merytorycznego rozpoznania, gdyż zasadność podniesionych w niej zarzutów nie wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie są na tyle oczywiste, aby uzasadniały przyjęcie skargi do rozpoznania. Wymagają one głębszej analizy prawnej, a nie tylko stwierdzenia prima facie naruszenia przepisów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Bielsku-Białej | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma miejsce wtedy, gdy zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej.
ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 1
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
Określa krąg podmiotów i okres, za który można umorzyć nieopłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, a także należne od nich odsetki, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe oraz koszty egzekucyjne.
ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 6
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
Określa możliwość umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.
ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 8
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
Nakłada na Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązek wydania decyzji określającej warunki umorzenia należności, w której ustala także kwoty podlegających umorzeniu należności, z wyłączeniem kosztów egzekucyjnych.
ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 10
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
Określa warunki umorzenia należności, w tym nieposiadanie na dzień wydania decyzji o umorzeniu należności niepodlegających umorzeniu kosztów egzekucyjnych.
ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 13
Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność
Określa decyzję o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Obowiązek ten ma charakter uniwersalny.
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definicja pozarolniczej działalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy nie udzielił R. P. wyczerpującej informacji o wszystkich należnościach niepodlegających umorzeniu, w tym o kosztach egzekucyjnych, co narusza art. 9 k.p.a. • Decyzja określająca warunki umorzenia powinna zawierać informację o konieczności uiszczenia kosztów egzekucyjnych, zgodnie z wykładnią celowościową i systemową ustawy abolicyjnej.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna organu rentowego jest oczywiście zasadna w zakresie naruszenia art. 1 ust. 10 i ust. 11 ustawy abolicyjnej.
Godne uwagi sformułowania
zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej • brak koherencji obu analizowanych regulacji prawnych, jeśli nawet nie o ich niezgodność • dyrektywy te wykluczają dopuszczalność takiej wykładni przepisów prawnych, która prowadziłaby do niezgodności między uzyskanymi w ten sposób normami • organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych • nie wolno bowiem zapominać, że podstawą prawną działania organu rentowego są przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, na gruncie którego ograniczeniu podlega domniemanie powszechnej znajomości prawa.
Skład orzekający
Bohdan Bieniek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy abolicyjnej, obowiązek informacyjny organów rentowych w kontekście umarzania należności, znaczenie kosztów egzekucyjnych w postępowaniu o umorzenie składek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy abolicyjnej i stanu prawnego z nią związanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla przedsiębiorców ubiegających się o umorzenie składek ZUS, a Sąd Najwyższy dokonuje szczegółowej analizy przepisów i zasad wykładni prawa.
“Czy ZUS musi poinformować o wszystkich kosztach, aby umorzyć składki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.