I USK 455/23Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Leszka Bieleckiego rozpoznał skargę kasacyjną M. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt III AUa 2660/20. Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Zabrzu z dnia 18 lutego 2020 r., która stwierdzała, że M. M., jako pracownik płatnika składek E. Sp. z o.o. w T., od dnia 4 stycznia 2013 r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 14 października 2020 r., który oddalił odwołania zarówno płatnika składek, jak i odwołującej się. Skarżąca w skardze kasacyjnej podniosła zagadnienia prawne dotyczące zgodności działania organu i sądów z zasadami demokratycznego państwa prawa oraz wykładni art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także kwestię, czy wydanie decyzji przez organ na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych rodzi obowiązek, czy jedynie go potwierdza. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, wskazując na utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego, zgodnie z którą większościowy wspólnik spółki z o.o. nie może korzystać z ubezpieczenia społecznego jako pracownik, gdyż prowadzi to do sytuacji sprzecznej z aksjologią prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, polegającej na symbiozie pracy i kapitału. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej statusu większościowego wspólnika spółki z o.o. jako pracownika w kontekście ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy sytuacji, gdy wspólnik posiada niemal wszystkie udziały w spółce z o.o. i jest jedynym członkiem zarządu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy działanie organu poprzez wydanie decyzji dotyczącej okresu ubezpieczenia od 2013 r. oraz dokonywane przez organ i Sąd interpretacje przepisów prawa materialnego kodeksu spółek handlowych wbrew ich literalnemu brzmieniu są zgodne z zasadami demokratycznego państwa prawa w tym zasadą sprawiedliwości społecznej, działania organów w granicach prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała, aby takie działanie miało miejsce lub było niezgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kwestie te doczekały się utrwalonej wykładni, a działanie organów było zgodne z prawem.
Czy przepis art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych powinien znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie?
Odpowiedź sądu
Nie, nie wykazano potrzeby jego zastosowania w sposób wskazany przez skarżącą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zachodzi potrzeba wykładni tego przepisu w sposób budzący wątpliwości, gdyż orzecznictwo jest w tej kwestii jednolite.
Czy wydanie decyzji przez organ na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie powoduje powstania obowiązku a jedynie potwierdza ten obowiązek wynikający z przepisów prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała, aby decyzja organu była wadliwa w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kwestia ta jest rozstrzygnięta w utrwalonym orzecznictwie.
Czy większościowy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który ma niemal wszystkie udziały i jest jedynym członkiem zarządu, może być uznany za pracownika podlegającego obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wspólnik nie może być uznany za pracownika podlegającego obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą prowadzi to do symbiozy pracy i kapitału, sprzecznej z aksjologią prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | płatnik składek |
| M. M. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzu | instytucja | organ rentowy |
| Prokurator Okręgowy w Katowicach | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie niewykazania przez skarżącego istnienia przesłanek przedsądu, Sąd Najwyższy orzeka o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
u.e.r.f.u.s. art. 114 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis, którego zastosowania domagała się skarżąca.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący wydawania decyzji przez organ rentowy.
k.s.h.
Kodeks spółek handlowych
Przepisy dotyczące spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w kontekście statusu wspólnika jako pracownika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. • Istnieje utrwalona linia orzecznicza Sądu Najwyższego w kwestii podlegania ubezpieczeniom społecznym przez większościowego wspólnika spółki z o.o. • Wspólnik z niemal 100% udziałów w spółce z o.o. nie może być traktowany jako pracownik podlegający ubezpieczeniom społecznym ze względu na symbiozę pracy i kapitału.
Odrzucone argumenty
Działanie organu i sądów było niezgodne z zasadami demokratycznego państwa prawa i sprawiedliwości społecznej. • Konieczność wykładni art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. • Decyzja ZUS na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2 u.s.u.s. rodzi obowiązek, a nie tylko go potwierdza.
Godne uwagi sformułowania
większościowy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może korzystać z ubezpieczenia społecznego jako pracownik • dochodzi do swoistej symbiozy pracy i kapitału, sprzecznej z aksjologią prawa pracy i prawa ubezpieczeń społecznych • zadaniem Sądu Najwyższego [...] nie jest działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, przez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego
Skład orzekający
Leszek Bielecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej statusu większościowego wspólnika spółki z o.o. jako pracownika w kontekście ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wspólnik posiada niemal wszystkie udziały w spółce z o.o. i jest jedynym członkiem zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla przedsiębiorców i wspólników spółek z o.o. – możliwości podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik. Orzeczenie potwierdza utrwaloną, ale wciąż istotną dla rynku, linię orzeczniczą.
“Wspólnik spółki z o.o. nie zawsze jest pracownikiem. Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy ZUS może odmówić ubezpieczenia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.