I USK 339/26Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej ZUS 77
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący S.M. odwołał się od decyzji ZUS o przyznaniu emerytury z systemu powszechnego, która została zawieszona z uwagi na pobieranie emerytury zaopatrzeniowej funkcjonariusza. Sąd Okręgowy w Zamościu oddalił odwołanie, powołując się na art. 95 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej, który stanowi, że w razie zbiegu prawa do kilku świadczeń wypłaca się jedno, wyższe lub wybrane przez zainteresowanego, również w przypadku zbiegu prawa do emerytury z systemu powszechnego i emerytury zaopatrzeniowej funkcjonariuszy. Sąd Apelacyjny w Lublinie utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, podzielając jego ustalenia i rozważania prawne. Sąd Apelacyjny odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, w tym wyroku z 17 listopada 2022 r. (I USKP 7/22), który wyjaśnia zasady obliczania emerytur dla funkcjonariuszy w zależności od daty przyjęcia do służby i możliwości doliczenia stażu cywilnego. Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skarżący S.M. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji i ustaw, w tym zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparto na potrzebie wykładni art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej i wskazaniu rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych. Sąd Najwyższy podkreślił, że rozbieżności w orzecznictwie zostały usunięte uchwałą siedmiu sędziów z 15 grudnia 2021 r. (III UZP 7/21), która potwierdza zasadę wypłaty jednego świadczenia, uzasadniając to różnicami w systemach emerytalnych i możliwością doliczenia stażu cywilnego. Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji prawidłowo zastosowały przepisy zgodne z tą uchwałą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zasady wypłaty jednego świadczenia emerytalnego w przypadku zbiegu prawa do emerytury z systemu powszechnego i emerytury zaopatrzeniowej funkcjonariuszy, w tym analiza zgodności z Konstytucją.
Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy i żołnierzy, z uwzględnieniem daty przyjęcia do służby i zasad obliczania emerytury.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku zbiegu prawa do emerytury z systemu powszechnego i emerytury zaopatrzeniowej funkcjonariusza, ubezpieczony może pobierać oba świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku zbiegu prawa do emerytury z systemu powszechnego i emerytury zaopatrzeniowej funkcjonariusza, ubezpieczony może pobierać tylko jedno świadczenie – wyższe lub wybrane przez niego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale siedmiu sędziów (III UZP 7/21), stwierdził, że zasady obliczania emerytur dla funkcjonariuszy powołanych do służby przed i po 1 stycznia 1999 r. różnią się ze względu na odmienne systemy emerytalne, w których służyli, oraz możliwość doliczenia stażu cywilnego. Te różnice uzasadniają dyferencjację uprawnień i zasadę wypłaty jednego świadczenia, zgodną z konstytucyjnymi zasadami równości i sprawiedliwości społecznej.
Czy zasada wypłaty jednego świadczenia w przypadku zbiegu prawa do emerytury z systemu powszechnego i emerytury zaopatrzeniowej funkcjonariusza narusza konstytucyjne zasady równości i sprawiedliwości społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada ta jest zgodna z konstytucyjnymi zasadami równości i sprawiedliwości społecznej, ponieważ różnice w uprawnieniach wynikają z odmiennych systemów emerytalnych, w których służyli funkcjonariusze, oraz możliwości doliczenia stażu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dyferencjacja uprawnień funkcjonariuszy jest uzasadniona odmiennymi systemami emerytalnymi (przed i po 1 stycznia 1999 r.) oraz możliwością doliczenia stażu cywilnego do emerytury wojskowej dla jednej z grup. Te różnice stanowią istotną cechę odróżniającą podmioty i są zgodne z konstytucyjnymi zasadami równości i sprawiedliwości społecznej, uwzględniając cel wprowadzenia nowego systemu emerytalnego i stopniowe wygaszanie starych uprawnień.
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne do przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie, które nie zostałyby już rozstrzygnięte.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie wykazał potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ponieważ kwestia zbiegu świadczeń emerytalnych została już rozstrzygnięta uchwałą siedmiu sędziów (III UZP 7/21). Skarżący nie przedstawił argumentów uzasadniających zmianę tego poglądu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. M. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Biłgoraju | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
ustawa emerytalna art. 95 § ust. 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Reguluje zasadę wypłaty jednego świadczenia w przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń, w tym emerytury z FUS i emerytury zaopatrzeniowej funkcjonariuszy.
ustawa emerytalna art. 95 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Szczegółowo reguluje zbieg prawa do emerytury z FUS i emerytury zaopatrzeniowej funkcjonariuszy.
Pomocnicze
ustawa zaopatrzeniowa art. 15
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa wysokość emerytury dla funkcjonariusza.
ustawa zaopatrzeniowa art. 15a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa wysokość emerytury dla funkcjonariusza przyjętego do służby po 1 stycznia 1999 r.
ustawa zaopatrzeniowa art. 18e
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa zasady obliczania emerytury funkcjonariusza przyjętego po raz pierwszy do służby po 31 grudnia 2012 r.
ustawa emerytalna art. 2 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis odesłania dotyczący żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy art. 7 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Reguluje zbieg prawa do emerytury lub renty z FUS i emerytury lub renty przewidzianych w odrębnych przepisach.
k.p.c. art. 3989 § § 1 pkt 1-4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 3984 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymagania formalne skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 3989 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 4 pkt 2
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.
k.p.c. art. 98 § § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o odsetkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozbieżności w orzecznictwie zostały usunięte uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (III UZP 7/21). • Zasada wypłaty jednego świadczenia jest zgodna z konstytucyjnymi zasadami równości i sprawiedliwości społecznej. • Różnice w systemach emerytalnych i możliwość doliczenia stażu cywilnego uzasadniają dyferencjację uprawnień. • Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.c.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP. • Zarzut naruszenia art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej w związku z art. 15a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych. • Zarzut naruszenia art. 67 ust. 1 Konstytucji. • Zarzut naruszenia art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 tej Konwencji. • Zarzut naruszenia art. 7 oraz 44 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.
Godne uwagi sformułowania
nie istnieje jednak potrzeba wykładni przepisów prawnych (...) ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne (...) jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu • nie chodzi w powołanej regulacji o samą datę powołania do służby jako determinantę różnych uprawnień w przypadku zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych, lecz o to, że te dwie grupy żołnierzy były objęte w okresie odbywania służby wojskowej różnymi systemami emerytalnymi, co data powołania ich do służby jedynie ilustruje • równość wobec prawa oznacza jednakowe traktowanie osób spełniających takie same warunki. Jeżeli ustawa przyznaje uprawnienia określonemu kręgowi osób spełniającym wymagane warunki, osoby nienależące do tego kręgu nie mogą powoływać się na zasadę równości, skoro wymaganych warunków nie spełniają. Równość wobec prawa należy rozumieć jako równość szans, a nie równość w zakresie wszystkich uprawnień.
Skład orzekający
Ewa Stryczyńska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zasady wypłaty jednego świadczenia emerytalnego w przypadku zbiegu prawa do emerytury z systemu powszechnego i emerytury zaopatrzeniowej funkcjonariuszy, w tym analiza zgodności z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy i żołnierzy, z uwzględnieniem daty przyjęcia do służby i zasad obliczania emerytury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zbiegu świadczeń emerytalnych, które może mieć znaczenie dla wielu osób, zwłaszcza byłych funkcjonariuszy i żołnierzy. Analiza prawna jest szczegółowa i odnosi się do zasad konstytucyjnych.
“Jedna emerytura czy dwie? Sąd Najwyższy rozstrzyga zawiłości świadczeń dla byłych funkcjonariuszy.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.