Orzeczenie · 2023-06-01

I USK 294/22Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej emerytura policyjna

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-06-01
SNubezpieczenia społeczneemerytury i rentyNiskanajwyższy
emerytura policyjnasłużba w państwie totalitarnymIPNustawa zaopatrzeniowaSąd Najwyższyskarga kasacyjnakoszty postępowania

Sprawa dotyczyła wysokości emerytury policyjnej L.J., której podstawę wymiaru organ rentowy ustalił z uwzględnieniem art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, co skutkowało obniżeniem świadczenia z powodu pełnienia służby w okresie od 10 października 1978 r. do 30 kwietnia 1984 r. na rzecz państwa totalitarnego. Sąd Okręgowy w Szczecinie zmienił decyzję organu, uznając, że brak jest dowodów na naruszanie przez ubezpieczonego praw i wolności obywateli, co było warunkiem zastosowania art. 15c ustawy. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, na skutek apelacji organu rentowego, zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie, stwierdzając, że przepisy ustawy zaopatrzeniowej (art. 15c w zw. z art. 13b) mają zastosowanie, a służba w organach państwa totalitarnego, niezależnie od indywidualnych czynów, stanowi podstawę do obniżenia emerytury. Sąd Apelacyjny odwołał się do literalnej wykładni przepisów, uznając je za jasne. Skarżący L.J. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 13b, 15c ustawy) oraz przepisów postępowania (art. 232, 227, 231, 233 k.p.c.). Podniósł również zarzuty dotyczące naruszenia prawa UE i Konstytucji RP. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto na potrzebie wykładni przepisów budzących wątpliwości oraz na oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. W szczególności nie udowodnił, że przepisy budzą poważne wątpliwości lub wywołują rozbieżności w orzecznictwie, a także nie uzasadnił oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy podkreślił, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają odrębnej analizie od podstaw kasacyjnych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od L.J. na rzecz organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty rozpoznawania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi formalne wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii dotyczących służby na rzecz państwa totalitarnego i jej wpływu na wysokość emerytury policyjnej, a jedynie odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania z powodów formalnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy służba pełniona w okresie od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w jednostkach i formacjach wymienionych w art. 13b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, stanowi służbę na rzecz państwa totalitarnego w rozumieniu tej ustawy, nawet jeśli funkcjonariusz osobiście nie naruszał praw i wolności obywateli?

Odpowiedź sądu

Tak, służba pełniona w wymienionym okresie w wskazanych jednostkach stanowi służbę na rzecz państwa totalitarnego, zgodnie z literalną wykładnią art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Sąd Apelacyjny uznał, że sama przynależność do organów państwa totalitarnego jest wystarczająca, niezależnie od indywidualnych działań funkcjonariusza.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny odrzucił argumentację sądu pierwszej instancji, że brak dowodów na naruszanie praw obywateli przez funkcjonariusza wyklucza zastosowanie przepisów obniżających emeryturę. Podkreślono, że przepisy te są jasne i mają zastosowanie do każdej służby w organach państwa totalitarnego w określonym okresie. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, nie odnosząc się do meritum zagadnienia prawnego, ale wskazując na brak spełnienia wymogów formalnych skargi.

Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy zachodzi istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych do jej przyjęcia do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Nie uzasadnił również oczywistej zasadności skargi. Podkreślono, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wymaga odrębnej i pogłębionej argumentacji, której w analizowanej skardze zabrakło.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie

Strony

NazwaTypRola
L.J.osoba_fizycznaubezpieczony/skarżący
Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawieinstytucjaorgan rentowy/pozwanego

Przepisy (8)

Główne

ustawa zaopatrzeniowa art. 15c

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Przepis dotyczący obniżenia emerytury funkcjonariuszom pełniącym służbę na rzecz państwa totalitarnego.

ustawa zaopatrzeniowa art. 13b § 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Definicja służby na rzecz państwa totalitarnego jako każdej służby pełnionej w okresie od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w wymienionych instytucjach i formacjach.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny, polegający na błędnej ocenie materiału dowodowego.

k.p.c. art. 398^3 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacyjna dotycząca rażącego naruszenia prawa procesowego.

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie. • Niewykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Niewłaściwe uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 13b i 15c ustawy zaopatrzeniowej poprzez ich zastosowanie, gdy powód nie pełnił służby na rzecz totalitarnego państwa w znaczeniu materialnym. • Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 232, 227, 231, 233 k.p.c.). • Zarzut naruszenia prawa UE i Konstytucji RP poprzez niezastosowanie przepisów sprzecznych z zasadami podstawowymi UE.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna podlega badaniu (na etapie przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. • Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji, a jego zadaniem nie jest dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. • wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania. • o parcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości, niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć. • taki sposób formułowania wniosku uznać należy za nieprawidłowy, a jego uzasadnienie przez stronę skarżącą w istocie świadczy o jego bezpodstawności. • skarga jest oczywiście uzasadniona - co oznacza oczywistą bezzasadność zaskarżonego orzeczenia, a więc niewymagającą jakichkolwiek dociekań lub analiz, a jednocześnie wskazywać na istnienie potrzeby wykładni przepisów - wymagającej z natury rzeczy pogłębionych rozważań. […]

Skład orzekający

Jarosław Sobutka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi formalne wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania."

Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii dotyczących służby na rzecz państwa totalitarnego i jej wpływu na wysokość emerytury policyjnej, a jedynie odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania z powodów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii społecznej i prawnej związanej z rozliczeniem służby w PRL, jednak Sąd Najwyższy odmówił jej merytorycznego rozpoznania, co obniża jej wartość jako materiału do analizy prawnej.

Sąd Najwyższy odmawia rozpatrzenia skargi ws. emerytury byłego funkcjonariusza PRL – dlaczego?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst