I UK 474/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa ubezpieczonego A. W. do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił prawa do emerytury, uznając, że ubezpieczony nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury, zaliczając okres pracy na stanowisku specjalisty ds. BHP na wydziałach, gdzie wykonywano prace w szczególnych warunkach, do pracy w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając odwołanie, ponieważ uznał, że praca specjalisty ds. BHP nie mieści się w definicji kontroli międzyoperacyjnej, kontroli jakości produkcji i usług ani dozoru inżynieryjno-technicznego, mimo wykonywania jej na wydziałach o szczególnych warunkach pracy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że praca specjalisty ds. BHP, polegająca na bezpośrednim nadzorze nad pracownikami wykonującymi prace w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą. Podkreślono, że istotne jest wykonywanie czynności bezpośrednio na stanowiskach pracy, a nie cel kontroli. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na nieprawidłowe zastosowanie przez Sąd Apelacyjny przepisów rozporządzenia z 1997 r. do stanu faktycznego z lat 1981-1993. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, czy praca specjalisty ds. BHP może być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach, a także kwestia retroaktywnego stosowania przepisów prawa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika nadzorującego prace w szczególnych warunkach, a nie wszystkich specjalistów BHP.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca specjalisty ds. BHP, wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na wydziałach, na których jako podstawowe wykonywane są prace w szczególnych warunkach, może być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów o emeryturach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, praca specjalisty ds. BHP polegająca na bezpośrednim nadzorze nad pracownikami wykonującymi prace w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe jest wykonywanie czynności bezpośrednio na stanowiskach pracy, a nie cel kontroli. Praca specjalisty BHP, polegająca na bezpośrednim sprawdzaniu sposobu wykonywania obowiązków przez pracowników pracujących w szkodliwych warunkach, może być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach, jeśli jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Czy przepisy rozporządzenia z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy mogą być stosowane do oceny stanu faktycznego z okresu od 1 grudnia 1981 r. do 31 maja 1993 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie tych przepisów do stanu faktycznego sprzed ich wejścia w życie jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nieprawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia z 1997 r., które weszło w życie po zakończeniu spornego okresu pracy ubezpieczonego. W ocenie stanu faktycznego należało odwołać się do zakresu czynności opracowanego przez pracodawcę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa przesłanki nabycia prawa do emerytury dla osób zatrudnionych w szczególnych warunkach.
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla osób, które przed wejściem w życie ustawy nabyli prawo do świadczeń na podstawie przepisów dotychczasowych.
r.w.s.w.e. art. 1 § ust. 1 i następne
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Definiuje prace w szczególnych warunkach i stanowi podstawę do ustalenia stażu pracy w tych warunkach.
r.w.s.w.e. § Załącznik A, dział XIV, poz. 24
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Wykaz prac w szczególnych warunkach, obejmujący m.in. kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny.
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja pracy w warunkach szczególnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów stawianych uzasadnieniu orzeczenia.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. w postępowaniu przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Określa związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Zasada niedziałania prawa wstecz.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
r.R.M.s.s.b.h.p. art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy
Zakres działania służby BHP.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca specjalisty ds. BHP polegająca na bezpośrednim nadzorze nad pracownikami wykonującymi prace w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, może być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach. • Nieprawidłowe zastosowanie przez Sąd Apelacyjny przepisów rozporządzenia z 1997 r. do stanu faktycznego z lat 1981-1993.
Odrzucone argumenty
Praca specjalisty ds. BHP nie mieści się w definicji kontroli międzyoperacyjnej, kontroli jakości produkcji i usług ani dozoru inżynieryjno-technicznego. • Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
nie tyle istotne jest ustalenie, co mieści się w pojęciu dozoru inżynieryjno-technicznego, lecz to, czy czynności związane ze stanowiskiem specjalisty do spraw bhp, czy inspektora do sprawa bhp, polegające na dozorowaniu procesu pracy bezpośrednio przy produkcji z punktu widzenia przestrzegania zasad bhp, były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. • nie ma istotnego znaczenia, czy kontrola była sprawowana z punktu widzenia jakości produkcji, czy jej bezpieczeństwa, jeżeli polegała ona na bezpośrednim sprawdzaniu sposobu wykonywania obowiązków przez pracowników pracujących w szkodliwych warunkach.
Skład orzekający
Jolanta Strusińska-Żukowska
przewodniczący
Jolanta Frańczak
sprawozdawca
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, czy praca specjalisty ds. BHP może być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach, a także kwestia retroaktywnego stosowania przepisów prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika nadzorującego prace w szczególnych warunkach, a nie wszystkich specjalistów BHP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wcześniejszej emerytury i interpretacji przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, co jest tematem budzącym zainteresowanie.
“Czy praca specjalisty BHP może dać Ci wcześniejszą emeryturę? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.