I UK 389/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozstrzygnęła o charakterze prawnym umów zawartych przez Regionalne Centrum [...] z E. J., które zostały nazwane umowami o dzieło, a dotyczyły przygotowania i wygłoszenia prelekcji na konferencjach. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że E. J. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu tych umów, traktując je jako umowy zlecenia. Sąd Okręgowy w Łodzi przychylił się do tego stanowiska, uznając, że czynności polegały na świadczeniu usług, a nie na osiągnięciu konkretnego rezultatu. Sąd Apelacyjny w [...] zmienił ten wyrok, stwierdzając, że prelekcje miały charakter twórczy i indywidualny, spełniając kryteria utworu w rozumieniu prawa autorskiego, co kwalifikowało umowy jako umowy o dzieło. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną organu rentowego, oddalił ją. Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowe dla kwalifikacji umowy jako umowy o dzieło jest osiągnięcie indywidualnie oznaczonego, samoistnego rezultatu pracy, który musi mieć charakter materialny lub niematerialny i być sprawdzalny pod kątem wad. W przypadku wykładów, jeśli mają one cechy utworu w rozumieniu prawa autorskiego (indywidualność, twórczy charakter), mogą być przedmiotem umowy o dzieło. Sąd uznał, że prelekcje E. J. spełniały te kryteria, a umowy nie były umowami starannego działania, lecz umowami rezultatu, co wykluczało obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja umów o wykonanie prelekcji i wykładów jako umów o dzieło, a nie umów zlecenia, w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku wykładów o charakterze twórczym i indywidualnym; rutynowe szkolenia mogą być inaczej kwalifikowane.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o przygotowanie i wygłoszenie prelekcji, która ma cechy utworu w rozumieniu prawa autorskiego, jest umową o dzieło, czy umową zlecenia w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o przygotowanie i wygłoszenie prelekcji, która ma cechy utworu w rozumieniu prawa autorskiego, jest umową o dzieło, a nie umową zlecenia, co wyklucza obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe dla kwalifikacji umowy jako umowy o dzieło jest osiągnięcie indywidualnie oznaczonego rezultatu pracy, który musi mieć cechy twórcze i być sprawdzalny. Prelekcje E. J. miały indywidualny, autorski charakter, spełniając kryteria utworu, co przesądziło o kwalifikacji umów jako umów o dzieło.
Czy umowa, której przedmiotem jest przygotowanie i wygłoszenie wykładu, może być uznana za umowę o dzieło, jeśli wykładowi można przypisać cechy utworu w rozumieniu prawa autorskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o dzieło może mieć za przedmiot utwór w rozumieniu prawa autorskiego, w tym wykład o charakterze naukowym, niestandardowym i niepowtarzalnym, spełniający kryteria twórczego i indywidualnego dzieła.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do definicji utworu z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, podkreślając wymóg indywidualnego charakteru i ustalenia w jakiejkolwiek postaci. Uznał, że prelekcje E. J. spełniały te kryteria, co pozwalało na zakwalifikowanie ich jako dzieła.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Regionalne Centrum […] | instytucja | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | organ_państwowy | organ rentowy |
| E. J. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
Przepisy (6)
Główne
ustawa systemowa art. 6 § 1 pkt. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
ustawa systemowa art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, kto podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.
ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 66 § 1 pkt. 1 lit. "e"
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Pomocnicze
k.c. art. 734 § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy zlecenia.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Definicja umowy o dzieło.
u.p.a.p.p. art. 1 § 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Definicja utworu jako przejawu działalności twórczej o indywidualnym charakterze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prelekcje E. J. miały charakter twórczy i indywidualny, spełniając kryteria utworu w rozumieniu prawa autorskiego. • Umowy dotyczące przygotowania i wygłoszenia prelekcji należy kwalifikować jako umowy o dzieło, a nie umowy zlecenia. • Umowy o dzieło nie stanowią tytułu do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Odrzucone argumenty
Umowy o przygotowanie i wygłoszenie prelekcji miały charakter umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, co skutkowało obowiązkiem objęcia ubezpieczeniami społecznymi. • Przedmiotem umów było świadczenie usług (nauczanie słuchaczy), a nie osiągnięcie konkretnego, sprawdzalnego rezultatu (dzieła).
Godne uwagi sformułowania
przedmiotowe umowy zawarte przez odwołującego się z zainteresowaną obejmowały przeprowadzenie przez tę ostatnią prelekcji (wykładu), co zgodnie ze zobowiązaniem E. J. wykonywała przez przygotowanie konspektu wykładu i wygłoszenie prelekcji. • Takiemu zobowiązaniu nie można przypisać cech umowy o dzieło, a oczekiwania stron towarzyszące zawieraniu i wykonywaniu tej umowy mogły się zrealizować wyłącznie jako elementy umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, o których mowa w art. 750 k.c. • Przedmiotem umów było wykonywanie przez zainteresowaną ciągu czynności polegających na przygotowaniu i wygłoszeniu prelekcji, a nie wynik w postaci „gotowego” słuchacza o określonym poziomie wiedzy. • Za przeprowadzenie zajęć, a nie za osiągnięcie indywidualnie oznaczonego rezultatu, zainteresowana otrzymała umówione wynagrodzenie. • Wykonane przez zainteresowaną czynności nie miały charakteru przynoszących konkretny materialny rezultat, podlegający ocenie i ewentualnej odpowiedzialności za wady (art. 637 k.c. - uprawnienia z tytułu rękojmi), lecz były realizowane w ramach umów starannego działania, mających charakter umów zlecenia (umów o świadczenie usług). • Zatem strony dokładnie określiły przedmiot umowy, tj. przygotowanie i wygłoszenie prelekcji. • Nie można przedmiotu spornych umów traktować w kategorii tylko przygotowania albo tylko wygłoszenia prelekcji, bowiem stanowił on określoną całość, składającą się na umówiony rezultat umów. […]
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Halina Kiryło
sprawozdawca
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja umów o wykonanie prelekcji i wykładów jako umów o dzieło, a nie umów zlecenia, w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku wykładów o charakterze twórczym i indywidualnym; rutynowe szkolenia mogą być inaczej kwalifikowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia umów o dzieło i umów zlecenia, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Wyjaśnia, kiedy umowa na przygotowanie i wygłoszenie prelekcji może być uznana za umowę o dzieło.
“Czy przygotowanie i wygłoszenie prelekcji to umowa o dzieło? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.