I UK 386/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa ubezpieczonego do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony, zatrudniony jako monter samochodowy w warsztacie, twierdził, że wykonywał pracę w kanałach remontowych przez około 85% czasu pracy, co powinno kwalifikować go do wcześniejszej emerytury. Sądy Okręgowy i Apelacyjny oddaliły jego odwołanie, argumentując, że praca w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych jest pracą w szczególnych warunkach tylko wtedy, gdy jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ustalono, że ubezpieczony wykonywał również inne istotne czynności naprawcze poza kanałami, które nie były krótkotrwałe, uboczne ani incydentalne, a także prace elektryczne, z których tylko część odbywała się w kanale. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Podkreślono, że nawet jeśli praca w kanałach stanowiła 85% czasu pracy, to wykonywanie istotnych czynności naprawczych poza kanałami, które nie były integralnie ani funkcjonalnie związane z pracą w warunkach szczególnych, wyklucza spełnienie wymogu "stałości" i "pełnego wymiaru czasu pracy". Sąd Najwyższy odrzucił argumentację skarżącego o celowościowej lub funkcjonalnej wykładni przepisów, wskazując na restrykcyjny charakter regulacji dotyczących wcześniejszych emerytur.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie wykładni pojęcia "pracy w szczególnych warunkach" i "stałości" jej wykonywania w kontekście prac naprawczych pojazdów mechanicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika warsztatu samochodowego i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji lub w kontekście ich pierwotnego brzmienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca wykonywana w warsztacie samochodowym, w tym w kanałach remontowych, przez znaczną większość czasu pracy (np. 85%), ale nie przez 100% czasu, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nawet 85% pracy w kanałach remontowych nie spełnia tego wymogu, jeśli pozostałe czynności są istotne i nie są integralnie związane z pracą w warunkach szczególnych.
Uzasadnienie
Sądy, w tym Sąd Najwyższy, interpretują przepisy dotyczące pracy w szczególnych warunkach w sposób restrykcyjny. Wymóg "stałości" i "pełnego wymiaru czasu pracy" jest kluczowy. Wykonywanie istotnych czynności poza warunkami szczególnymi, nawet jeśli stanowią mniejszość czasu pracy, wyklucza zaliczenie okresu zatrudnienia do pracy w szczególnych warunkach.
Jak należy interpretować wymóg "stałości" wykonywania pracy w szczególnych warunkach w kontekście prac naprawczych pojazdów mechanicznych, gdzie niektóre czynności mogą być wykonywane poza kanałami remontowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wymóg "stałości" oznacza, że praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana przez cały czas pracy, a nie tylko przez jej większość. Czynności wykonywane poza kanałami remontowymi, jeśli są istotne i nie są integralnie związane z pracą w kanale, wykluczają uznanie pracy za "stale" wykonywaną w szczególnych warunkach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odrzucił argumentację o celowościowej lub funkcjonalnej wykładni przepisów, podkreślając, że przepisy dotyczące wcześniejszych emerytur są restrykcyjne. Praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy i stale, a nie tylko w przeważającej części.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. R. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach art. 32 § 1, 2, 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki przyznawania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
ustawa o emeryturach i rentach art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki przyznawania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.
rozporządzenie RM z 7 lutego 1983 r. § § 2 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Definiuje pracę w szczególnych warunkach jako pracę wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
rozporządzenie RM z 7 lutego 1983 r. § § 4 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa, że do okresu pracy w szczególnych warunkach zalicza się tylko okresy pracy w tych warunkach.
Pomocnicze
rozporządzenie RM z 7 lutego 1983 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Załącznik A, dział XIV, poz. 16 - prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku w przypadku skargi kasacyjnej opartej wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna wyrokowania Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca w szczególnych warunkach musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. • Wykonywanie istotnych czynności naprawczych poza kanałami remontowymi, które nie są integralnie związane z pracą w warunkach szczególnych, wyklucza zaliczenie okresu zatrudnienia do pracy w szczególnych warunkach. • Restrykcyjna interpretacja przepisów dotyczących wcześniejszych emerytur jest zgodna z ich ratio legis.
Odrzucone argumenty
Praca wykonywana przez 85% czasu w kanałach remontowych powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach. • Nawet jeśli praca nie była wykonywana w 100% w warunkach szczególnych, to jej znacząca większość (80-90%) oraz funkcjonalny związek pozostałych czynności z pracą w kanale uzasadniają przyznanie prawa do emerytury. • Należy stosować celowościową lub funkcjonalną wykładnię przepisów, uwzględniając życiowe realia wykonywania pracy.
Godne uwagi sformułowania
praca w szczególnych warunkach musiała być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy • nie spełnia takiej ustawowej kwalifikacji szkodliwego zatrudnienia jego wykonywanie nawet w „znacznej większości czasu pracy (80-90%)” • nie były integralnie, immanentnie ani nawet funkcjonalnie powiązane • nie ma oparcia w przepisach prawa ani w ich ratio legis • ściśle restrykcyjnie unormowanych i wyjątkowych (szczególnych) przypadkach
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Jolanta Strusińska-Żukowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni pojęcia \"pracy w szczególnych warunkach\" i \"stałości\" jej wykonywania w kontekście prac naprawczych pojazdów mechanicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika warsztatu samochodowego i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji lub w kontekście ich pierwotnego brzmienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, a interpretacja pojęć "stałość" i "pełny wymiar czasu pracy" jest kluczowa dla wielu pracowników.
“Czy 85% pracy w kanale remontowym wystarczy na wcześniejszą emeryturę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.