I UK 239/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do emerytury U. K., która domagała się przyznania jej świadczenia ze względu na pracę w szczególnych warunkach. Ubezpieczona urodzona w 1955 roku, pobierająca zasiłek przedemerytalny, złożyła wniosek o emeryturę, wykazując staż pracy wynoszący ponad 21 lat okresów składkowych i prawie 4 lata nieskładkowych. Organ rentowy uznał jej pracę w szczególnych warunkach od 1 lipca 1991 r. do 31 grudnia 1998 r. (7 lat, 5 miesięcy i 10 dni) na stanowiskach elektromontera i młodszego elektromontera. Ubezpieczona pracowała w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Remontowym Energetyki „E." S.A. od 1973 do 2001 roku na różnych stanowiskach, w tym nawijacza uzwojeń, izolowacza maszyn i uzwojeń, a także elektromontera. Sądy Okręgowy i Apelacyjny oddaliły odwołanie, uznając, że okresy pracy na stanowiskach nawijacza i izolowacza nie spełniają kryteriów pracy w szczególnych warunkach, ponieważ przedsiębiorstwo zajmowało się remontami, a nie wytwarzaniem czy przesyłaniem energii, a same stanowiska nie były wymienione w przepisach. Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że praca na tych stanowiskach nie uprawnia do obniżonego wieku emerytalnego, podkreślając stanowiskowo-branżowy charakter kwalifikacji prac w szczególnych warunkach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach w energetyce, zwłaszcza w kontekście przedsiębiorstw remontowych i kwalifikacji stanowisk.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstwa remontowego i konkretnych stanowisk pracy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych branż lub stanowisk.
Zagadnienia prawne (3)
Czy praca na stanowiskach nawijacza uzwojeń i izolowacza maszyn i uzwojeń w przedsiębiorstwie zajmującym się remontami urządzeń elektroenergetycznych może być uznana za pracę w szczególnych warunkach uprawniającą do niższego wieku emerytalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca na tych stanowiskach nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów, ponieważ przedsiębiorstwo nie zajmowało się wytwarzaniem ani przesyłaniem energii, a same stanowiska nie są wymienione w odpowiednich wykazach jako kwalifikujące się do tej kategorii.
Uzasadnienie
Sądy orzekające, w tym Sąd Najwyższy, uznały, że kluczowe jest, czy praca była wykonywana przy wytwarzaniu lub przesyłaniu energii, lub przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych w ramach konkretnej branży (energetyka). Przedsiębiorstwo remontowe nie spełniało tego kryterium, a stanowiska nawijacza i izolowacza nie były wymienione w przepisach jako prace w szczególnych warunkach w energetyce.
Czy stanowiska nawijacza uzwojeń i izolowacza maszyn i uzwojeń są równoznaczne ze stanowiskiem elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych w kontekście prawa do emerytury w obniżonym wieku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te stanowiska nie są równoznaczne ze stanowiskiem elektromontera, które jest wymienione w przepisach jako praca w szczególnych warunkach w energetyce.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kwalifikacja prac w szczególnych warunkach ma charakter stanowiskowo-branżowy i nie można dowolnie przypisywać stanowisk do branż, do których nie zostały przypisane w akcie prawnym. Stanowisko elektromontera jest wymienione, ale nie stanowiska nawijacza czy izolowacza.
Czy sąd drugiej instancji naruszył przepisy postępowania, nie dopuszczając z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność kwalifikacji pracy na stanowiskach nawijacza i izolowacza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna w tym zakresie okazała się nieuzasadniona, ponieważ zarzuty te sprowadzały się do kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 398^13 § 2 k.p.c., jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie były próbą podważenia tych ustaleń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 32
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
r.w.w.e. art. § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Pomocnicze
r.w.w.e. art. wykaz A, dział II
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych.
z.M.G.i.E. art. załącznik nr 1, dział II, poz. 9
Zarządzenie Ministra Górnictwa i Energetyki w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, uprawniających do niższego wieku emerytalnego
Stanowisko elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedsiębiorstwo remontowe nie zajmowało się wytwarzaniem ani przesyłaniem energii elektrycznej i cieplnej. • Stanowiska nawijacza uzwojeń i izolowacza maszyn i uzwojeń nie są wymienione w wykazie prac w szczególnych warunkach w energetyce. • Kwalifikacja prac w szczególnych warunkach ma charakter stanowiskowo-branżowy i nie można dowolnie przypisywać stanowisk do branż. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej dotyczyły kwestionowania ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Praca na stanowiskach nawijacza uzwojeń i izolowacza maszyn i uzwojeń, a także wytrawiacza i ciągacza drutów, stanowi pracę przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych. • Praca na stanowiskach nawijacza i izolowacza jest równoznaczna z pracą elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych. • Naruszenie art. 232 k.p.c. i art. 278 k.p.c. poprzez niezastosowanie i nie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. • Naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa).
Godne uwagi sformułowania
nie można swobodnie czy wręcz dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w tym akcie prawnym. • wyodrębnienie poszczególnych prac ma charakter stanowiskowo - branżowy.
Skład orzekający
Bogusław Cudowski
przewodniczący
Małgorzata Gersdorf
członek
Roman Kuczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach w energetyce, zwłaszcza w kontekście przedsiębiorstw remontowych i kwalifikacji stanowisk."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstwa remontowego i konkretnych stanowisk pracy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych branż lub stanowisk.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ dotyczy kluczowej kwestii kwalifikacji pracy w szczególnych warunkach, która ma bezpośredni wpływ na wiek emerytalny.
“Czy praca przy remoncie transformatorów daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.