I UK 178/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który przyznał K. P. prawo do emerytury, uwzględniając okres pracy na stanowisku traktorzysty w rolnictwie jako pracę w szczególnych warunkach. Organ rentowy odmówił prawa do emerytury, nie uznając pracy na tym stanowisku za pracę w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że tylko część pracy traktorzysty (transport) mogła być zaliczona do wykazu A, dział VIII. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, odwołując się do § 19 ust. 2 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. i wcześniejszych przepisów, które miały gwarantować uprawnienia emerytalne traktorzystom pracującym w rolnictwie. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, wskazując na naruszenie prawa materialnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była kwestia interpretacji przepisów dotyczących zaliczania pracy traktorzysty do pierwszej kategorii zatrudnienia i pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych izb (III UZP 3/19), która stwierdziła, że praca traktorzysty w rolnictwie wykonywana w okresie obowiązywania rozporządzenia z 1956 r. nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Uzasadniono to tym, że choć praca ta była zaliczana do pierwszej kategorii zatrudnienia na podstawie rozporządzenia z 1956 r., to w rozporządzeniu z 1979 r. nie była już tak klasyfikowana, a § 19 ust. 2 rozporządzenia z 1983 r. odnosi się tylko do prac nadal zaliczanych do pierwszej kategorii zatrudnienia w rozporządzeniu z 1979 r. W konsekwencji, praca traktorzysty w rolnictwie nie spełniała kryteriów pracy w szczególnych warunkach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że praca traktorzysty w rolnictwie wykonywana przed 1979 r. nie jest pracą w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury, zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego połączonych izb.
Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów przejściowych dotyczących pracy w szczególnych warunkach, głównie dla pracowników zatrudnionych przed 1983 r. i przed 1979 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca kierowcy ciągnika (traktorzysty) w rolnictwie, przypadająca w okresie obowiązywania rozporządzenia z 10 września 1956 r., może być uwzględniona przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach na podstawie art. 184 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, na podstawie § 19 ust. 2 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. oraz § 9 rozporządzenia z 4 maja 1979 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca traktorzysty w rolnictwie wykonywana w okresie obowiązywania rozporządzenia z 1956 r. nie jest uważana za okres zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale połączonych izb (III UZP 3/19), która stwierdziła, że praca traktorzysty w rolnictwie z okresu obowiązywania rozporządzenia z 1956 r. nie jest pracą w szczególnych warunkach. Uzasadnienie wskazuje, że choć praca ta była zaliczana do pierwszej kategorii zatrudnienia na podstawie rozporządzenia z 1956 r., to w rozporządzeniu z 1979 r. nie była już tak klasyfikowana. § 19 ust. 2 rozporządzenia z 1983 r. odnosi się tylko do prac nadal zaliczanych do pierwszej kategorii zatrudnienia w rozporządzeniu z 1979 r., co wyklucza zaliczenie pracy traktorzysty z okresu przed 1979 r.
Czy praca kierowcy ciągnika (traktorzysty) wykonywana w przedsiębiorstwie branży rolniczej, polegająca m.in. na pracach polowych, może być kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w dziale „Transport i łączność” wykazu A do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca traktorzysty wykonującego prace polowe w rolnictwie nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu wykazu A, dział VIII „W transporcie i łączności”.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia Sądu Apelacyjnego, która zaliczała pracę traktorzysty wykonującego prace polowe do szczególnych warunków w transporcie, była błędna. Prace wymienione w dziale VIII wykazu A dotyczyły specyficznych prac transportowych, a nie prac polowych wykonywanych przez traktorzystów w rolnictwie, nawet jeśli wiązały się z okazjonalnym poruszaniem się po drogach publicznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (11)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla osób pracujących w szczególnych warunkach.
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1 i 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje prace w szczególnych warunkach i szczególnych charakterze.
r.w.w.e. art. 1 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa, jakie prace zalicza się do szczególnych warunków.
r.w.w.e. art. 4 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa, jakie prace zalicza się do szczególnych warunków.
r.w.w.e. art. 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa, jakie prace zalicza się do szczególnych warunków.
Pomocnicze
r.w.w.e. art. 19 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Przepis ten miał gwarantować uprawnienia emerytalne pracownikom, których prace były wcześniej zaliczane do I kategorii zatrudnienia. Sąd Najwyższy uznał, że nie obejmuje on pracy traktorzysty w rolnictwie z okresu przed 1979 r.
r.p.k.z. art. 9
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia
Nakazuje sięganie do wcześniejszych przepisów, jeśli rozporządzenie z 1979 r. nie reguluje danej kwestii.
r.z.p.k.z.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zaliczania pracowników do kategorii zatrudnienia
Rozporządzenie z 1956 r., na podstawie którego praca traktorzysty była zaliczana do I kategorii zatrudnienia.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca traktorzysty w rolnictwie wykonywana przed 1979 r. nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotyczących wcześniejszych emerytur. • Rozporządzenie z 1979 r. nie zaliczało już pracy traktorzysty do pierwszej kategorii zatrudnienia, co wyłącza zastosowanie § 19 ust. 2 rozporządzenia z 1983 r. do prac sprzed 1979 r.
Odrzucone argumenty
Praca traktorzysty w rolnictwie, wykonywana przed 1979 r., powinna być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach na podstawie § 19 ust. 2 rozporządzenia z 1983 r. i wcześniejszych przepisów, gwarantując uprawnienia emerytalne.
Godne uwagi sformułowania
Nie można zgodzić się z wykładnią, że praca traktorzysty zaliczana uprzednio do pierwszej kategorii zatrudnienia może być wedle przepisów obowiązującego rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w transporcie, czyli ujęta w wykazie A, dział VIII pkt 3. • Pracy traktorzysty w rolnictwie wykonywanej w okresie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1956 r. w sprawie zaliczania pracowników do kategorii zatrudnienia (Dz.U. Nr 39, poz. 176 ze zm.) nie uważa się za okres zatrudnienia w szczególnych warunkach...
Skład orzekający
Krzysztof Staryk
przewodniczący
Jolanta Frańczak
członek
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że praca traktorzysty w rolnictwie wykonywana przed 1979 r. nie jest pracą w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury, zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego połączonych izb."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów przejściowych dotyczących pracy w szczególnych warunkach, głównie dla pracowników zatrudnionych przed 1983 r. i przed 1979 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wcześniejszej emerytury i interpretacji przepisów przejściowych, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Czy praca traktorzysty w rolnictwie daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.