I SO/Gl 2/25

I SO/Gl 2/25 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-03-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Paweł Kornacki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 55 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku "O." Sp. z o.o. w L. o wymierzenie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Katowicach grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach skargi wniesionej przez "O." Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 27 lutego 2025 r., nr 2401-IOV3.4103.126.2024.TSO2 UNP: 2401-25-051430 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do listopada 2014 r. postanawia oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 2 czerwca 2025 r. (sygn. akt I SA/Gl 585/25) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę, jaką "O." Sp. z o.o. w L. wniosła na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach opisaną w sentencji niniejszego postanowienia. Rozstrzygnięcie to zostało podjęte na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). U jego podstaw legło stwierdzenie, że skarga nie została wniesiona w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Z dokumentów przekazanych przez organ 12 maja 2025 r. wynikało bowiem, że skargę wysłano 10 kwietnia 2025 r. z wykorzystaniem systemu e-Doręczeń. Tymczasem wykładnia art. 54 § 1 i art. 54 § 1a zd 1 p.p.s.a. oraz art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1557, ze zm.) prowadzi do wniosku, że skarga do sądu administracyjnego w formie dokumentu elektronicznego może zostać wniesiona jedynie przez elektroniczną Platformę Usług Administracji Publicznej (ePUAP). W rezultacie skorzystanie z innego kanału komunikacji elektronicznej jest nieskuteczne.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez organ i skarżącą spółkę.
W skardze kasacyjnej z 26 czerwca 2025 r. pełnomocnik organu sformułował wniosek o uchylenie tego postanowienia, podnosząc, że narusza ono art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez bezzasadne zastosowanie tej regulacji. W rozwinięciu tego zarzutu podkreślił, że wadliwość kwestionowanego orzeczenia jest spowodowana niezamierzoną omyłką organu skutkującą wprowadzeniem Sądu w błąd co do sposobu wniesienia skargi przez spółkę. Skarga ta została bowiem wysłana za pośrednictwem ePUAP i systemu e-Doręczeń. W terminie do przekazania Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy organ przekazał natomiast tylko ten egzemplarz skargi, który wysłano z wykorzystaniem systemu e-Doręczeń. Zarazem w odpowiedzi na skargę wskazał, że skarga została wniesiona elektronicznie i nie sprecyzował, za pomocą jakich kanałów komunikacji elektronicznej to nastąpiło. Omyłka ta nie była jednak zamierzona. Zresztą niezwłocznie po jej stwierdzeniu organ podjął czynności zmierzające do powiadomienia Sądu o zaistnieniu tej okoliczności. Już w piśmie z 16 czerwca 2025 r. zasygnalizował przecież, że skarga została wysłana także za pośrednictwem ePUAP i jednocześnie przedstawił dokumenty potwierdzające ten stan rzeczy.
W skardze kasacyjnej z 7 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącej zarzucił Sądowi naruszenie:
1) art. 58 § 1 pkt 6 i art. 141 § 4 w związku z art. 163 § 2 i art. 166 p.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu sprawy w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym i w konsekwencji bezpodstawne odrzucenie skargi, która nie została wysłana jedynie poprzez system e-Doręczeń, lecz także za pośrednictwem ePUAP;
2) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi pomimo nieprawidłowej realizacji przez organ obowiązku przekazania skargi (art. 54 § 2 p.p.s.a.) i tym samym naruszenia przez organ zasad wynikających z art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111), to jest zasady działania na podstawie przepisów prawa i zasady działania w sposób budzący zaufanie.
Pełnomocnik skarżącej spółki zażądał uchylenia kwestionowanego postanowienia Sądu oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego. Wystąpił również o wymierzenie organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) oraz podjęcie czynności z art. 55 § 3 i art. 155 § 1 p.p.s.a.
W uzasadnieniu podkreślił, że wadliwość wydanego orzeczenia wynika przede wszystkim z braku uwzględnienia faktycznego sposobu wniesienia skargi. Ponadto za godne uwagi uznał podkreślenie, że w orzecznictwie i doktrynie formułowany jest pogląd, zgodnie z którym posłużenie się systemem e-Doręczeń nie świadczy o bezskuteczności wniesienia skargi. Z tych powodów stwierdził, że odrzucenie skargi było nieuprawnione, przy czym do wydania tej kwalifikacji niewątpliwie przyczynił się organ, który naruszył obowiązek z art. 54 § 2 p.p.s.a.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) organ uznał, że żądanie to jest bezpodstawne, gdyż skarga została przekazana Sądowi w terminie wynikającym z art. 54 § 2 p.p.s.a. Przy tym bez znaczenia pozostaje to, że z dokumentacji pierwotnie zaoferowanej przez organ wynikało, iż skargę tę wysłano jedynie przez system e-Doręczeń. Pełnomocnik skarżącej wniósł bowiem tożsamą skargę i jej załączniki (te same dokumenty elektroniczne) za pośrednictwem systemu e-Doręczeń i ePUAP. Sądowi przekazano zatem całość tej dokumentacji. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, by do przekazania skargi nie doszło. Zresztą argumentacja skarżącej spółki jest w tym zakresie niespójna. Z jednej strony podaje ona bowiem w wątpliwość, że do przekazania skargi doszło. Jednocześnie wskazuje jednak, że za wniesioną uznać należało także i tę skargę, która została Sądowi przekazana przez organ i którą wysłała przez system e-Doręczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić trzeba, że w następstwie wniesienia przez skarżącą spółkę i organ wyżej opisanych skarg kasacyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wydał postanowienie z 9 marca 2026 r. (sygn. akt I SA/Gl 585/25), którym uchylił swe postanowienie z 2 czerwca 2026 r. (sygn. akt I SA/Gl 585/25) na podstawie art. 179a p.p.s.a. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest natomiast wniosek z art. 55 § 1 p.p.s.a., który w jednej z tych skarg kasacyjnych został sformułowany przez skarżącą spółkę. Wniosek taki wszczyna bowiem odrębne postępowanie. Jest zatem żądaniem, o którym mowa w art. 63 p.p.s.a. (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08). Stąd jedynie dodania wymaga, że także w niniejszej sprawie dojdzie do wypowiedzenia się w kwestii żądań, jakie skarżąca spółka zgłosiła na podstawie art. 55 § 3 i art. 155 § 1 p.p.s.a.
Mając to na względzie, odnotować trzeba, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
W myśl art. 54 § 2 zd. 1 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
W świetle art. 55 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 1). Jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (§ 2). O rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 lub w art. 54 § 2, skład orzekający lub prezes sądu zawiadamia organy właściwe do rozpatrywania petycji, skarg i wniosków (§ 3).
Stosownie natomiast do art. 155 p.p.s.a. w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach (§ 1). Organ, który otrzymał postanowienie, obowiązany jest je rozpatrzyć i powiadomić w terminie trzydziestu dni sąd o zajętym stanowisku (§ 2). W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w § 2, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie wydaje się na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
W okolicznościach analizowanego przypadku nie ulega wątpliwości, że skarga została skierowana do Sądu za pośrednictwem organu 10 kwietnia 2025 r. z wykorzystaniem systemu e-Doręczeń i ePUAP. Pełnomocnik skarżącej spółki skorzystał zatem z dwóch kanałów komunikacji elektronicznej. Nie jest jednak sporne, że zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku przedstawił tożsame dokumenty elektroniczne obejmujące skargę i jej załączniki. Dokumenty te organ przekazał Sądowi 12 maja 2025 r. Zarazem przedstawił dokumenty wskazujące, że do wysłania skargi i jej załączników doszło z wykorzystaniem systemu e-Doręczeń. Dopiero później wykazał, że skargę z załącznikami wysłano też przez ePUAP. Nastąpiło to 16 czerwca 2025 r. w związku z powzięciem wiedzy o wydaniu przez Sąd postanowienia z 2 czerwca 2025 r. (sygn. akt I SA/Gl 585/25) o odrzuceniu skargi. Jak już wspomniano, u podstaw tej kwalifikacji legło stwierdzenie, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym wniesienie skargi w formie elektronicznej możliwe jest jedynie przez ePUAP, a posłużenie się systemem e-Doręczeń jest nieskuteczne. Finalnie postanowienie to Sąd uchylił postanowieniem z 9 marca 2026 r. (sygn. akt I SA/Gl 585/25) na podstawie art. 179a p.p.s.a.
W świetle powyższego jest oczywiste, że organ przyczynił się do odrzucenia skargi przez Sąd. Pierwotne przekazanie skargi z informacją o jej wysłaniu za pośrednictwem systemu e-Doręczeń i ePUAP nie doprowadziłoby bowiem do wydania tego postanowienia, które jednak zostało już uchylone.
Uwzględnienie tej okoliczności nie przesądza jednak o zasadności wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Do przekazania Sądowi samej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, doszło w poniedziałek 12 maja 2025 r., co zważywszy na datę wpływu skargi do organu (10 kwietnia 2025 r.) wskazuje na zachowanie trzydziestodniowego terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu nawet przyjęcie założenia, iż w niniejszej sprawie organ nie przekazał kompletu niezbędnej dokumentacji, o której mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., nie podważa słuszności takiej kwalifikacji.
Dostrzec bowiem trzeba, że art. 55 § 1 p.p.s.a. przewiduje możliwość (a nie: konieczność) wymierzenia grzywny, a wzgląd na całokształt okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie przesądza o niezasadności zastosowania tej instytucji w tym przypadku. Wymierzenie grzywny ma bowiem przede wszystkim dyscyplinować organ do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Pełni ono również funkcję represyjną, co oznacza, że grzywna ta może zostać wymierzona także wtedy, gdy organ spełnił ten obowiązek po terminie. Pierwszy z tych przypadków oczywiście w niniejszej sprawie nie zachodzi. Z drugim mamy do czynienia przy przyjęciu założenia, że organ przekazał dokumentację niekompletną. Niekompletność ta polega jednak nie tyle na braku przekazania skargi w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z jej treścią, ile na braku całościowego udokumentowania sposobu, w jaki skargę tę wniesiono.
Poza tym istotne znaczenie w tym względzie ma fakt, że po stwierdzeniu popełnienia omawianego błędu organ natychmiast podjął czynności zmierzające do jego naprawienia (zawiadomił Sąd o faktycznym sposobie wniesienia skargi, a następnie złożył skargę kasacyjną od niekorzystnego dla skarżącej spółki orzeczenia).
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że specyfika uchybienia, którego dopuścił się organ, tym bardziej nie świadczy o takim naruszeniu art. 54 § 2 p.p.s.a., co do którego można stwierdzić, że miało ono charakter rażący (art. 55 § 3 p.p.s.a.) czy istotny (art. 155 § 1 p.p.s.a.).
W związku z tym rozpoznawany wniosek wymagał oddalenia na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.